TARIFNAME KAROTENOIDLER IÇEREN YENI BILESIMLER Mevcut bulus, bu tür bilesimi içeren gida maddelerine ait, özellikle kapsüllenmis formda olmak üzere, karotenoidler Içeren yeni bilesimler ile ve bunlarin hazirlanmasina yönelik bir proses ile ilgilidir. Karotenoidlerin, sagliga yararli etkileri oldugu rapor edilmistir. Örnegin karotenoidler, ß- karoten gibi, kolon kanserlerine karsi bir etkiye sahip oldugu düsünülür. En yüksek yararli etkiye sahip olmak amaciyla, karotenoidlerin, mide ve ince barsaklardan, karotenoidlerin kolonda mevcut oldugu kolon üzerindeki etkiye yönelik arzu edildigine inanildigi gibi, bozulmadan veya emilmeden geçecekleri (fiziksel) bir formda olmalari gerektigine inanilmaktadir. DE 19962427 kapsüllenmis biyoaktif bilesenleri açiklar. Bahsedilen biyoaktif bilesenler, probiyotik aktiviteye sahip mikroorganizmalardir. Kaplama maddesi sindirilemeyen lifli malzemeden olusur. Verilen örnekler: pektin, Iignin, bitkisel zamklar gibi çözünmeyen polisakaritler, ayni zamanda kompleks karbonhidratlar (örnegin frukto- veya galaktooligosakaritler, beta-glukanlar, vs.) gibi çözünür polisakaritlerdir. Örnek 6, Lactobacillus acidophilusun kapsüllenmesi için bir pektin ve inülin kombinasyonunun kullanilmasindan bahseder. US 5,356,636 söz konusu vitaminlerin ve karotenoidlerin ve film Olusturucu kolloidlerin aköz bir dispersiyonu hazirlanarak ve sekerler azaltilarak, bu dispersiyonu toza dönüstürülerek ve termal olarak islemden geçirilerek toz halinde vitamin veya karotenoid ürünlerinin hazirlanmasini tarif eder. Jelatin, organik amino bilesikler ile kombinasyon halinde kullanilir. Karotenoidlerin içerigi genellikle %5-50'dir. US 4,389,419, yaglari ve yagda çözünür maddeleri (örnegin, A vitamini) mikrokapsüller içine almak için bir prosesi açiklar. Mikrokapsüller, çökeltilmis bir polisakarit ve kusatici yag damlaciklari ile doldurulmus, sekil tutucu bir aljinat matrisidir. EP 326026, vitaminleri trigliseritler, komplekslestirici ajanlar ve örtücü ajanlar ve istege bagli olarak antioksidanlar ile birlestirerek vitaminlerin oksidasyonunu azaltmaya TARIFNAME KAROTENOIDLER IÇEREN YENI BILESIMLER Mevcut bulus, bu tür bilesimi içeren gida maddelerine ait, özellikle kapsüllenmis formda olmak üzere, karotenoidler Içeren yeni bilesimler ile ve bunlarin hazirlanmasina yönelik bir proses ile ilgilidir. Karotenoidlerin, sagliga yararli etkileri oldugu rapor edilmistir. Örnegin karotenoidler, ß- karoten gibi, kolon kanserlerine karsi bir etkiye sahip oldugu düsünülür. En yüksek yararli etkiye sahip olmak amaciyla, karotenoidlerin, mide ve ince barsaklardan, karotenoidlerin kolonda mevcut oldugu kolon üzerindeki etkiye yönelik arzu edildigine inanildigi gibi, bozulmadan veya emilmeden geçecekleri (fiziksel) bir formda olmalari gerektigine inanilmaktadir. DE 19962427 kapsüllenmis biyoaktif bilesenleri açiklar. Bahsedilen biyoaktif bilesenler, probiyotik aktiviteye sahip mikroorganizmalardir. Kaplama maddesi sindirilemeyen lifli malzemeden olusur. Verilen örnekler: pektin, Iignin, bitkisel zamklar gibi çözünmeyen polisakaritler, ayni zamanda kompleks karbonhidratlar (örnegin frukto- veya galaktooligosakaritler, beta-glukanlar, vs.) gibi çözünür polisakaritlerdir. Örnek 6, Lactobacillus acidophilusun kapsüllenmesi için bir pektin ve inülin kombinasyonunun kullanilmasindan bahseder. US 5,356,636 söz konusu vitaminlerin ve karotenoidlerin ve film Olusturucu kolloidlerin aköz bir dispersiyonu hazirlanarak ve sekerler azaltilarak, bu dispersiyonu toza dönüstürülerek ve termal olarak islemden geçirilerek toz halinde vitamin veya karotenoid ürünlerinin hazirlanmasini tarif eder. Jelatin, organik amino bilesikler ile kombinasyon halinde kullanilir. Karotenoidlerin içerigi genellikle %5-50'dir. US 4,389,419, yaglari ve yagda çözünür maddeleri (örnegin, A vitamini) mikrokapsüller içine almak için bir prosesi açiklar. Mikrokapsüller, çökeltilmis bir polisakarit ve kusatici yag damlaciklari ile doldurulmus, sekil tutucu bir aljinat matrisidir. EP 326026, vitaminleri trigliseritler, komplekslestirici ajanlar ve örtücü ajanlar ve istege bagli olarak antioksidanlar ile birlestirerek vitaminlerin oksidasyonunu azaltmaya yönelik bir yöntemi açiklar. Açiklanan kaplama maddeleri proteinler, sekerler, arap zamki veya nisasta gibi polisakaritlerdir. EP 986963 hafif ve oksidasyona dayanikli bir likopenin kuru bir toz halinde üretilmesi Için bir yöntemi tarif eder. Adi geçen stabilite, kristalli bir formda likopenin en az US 5,780,056 bir karotenoid ve yenilebilir bir yag içeren mikrokapsülleri açiklar. Kaplama malzemesi jelatine dayanir. Mikrokapsüller karotenoidin oksidasyondan korunmasini saglar. WO 91/06292, örnegin karotenoidleri Içeren suda dagilabilen mikropartiküllerin üretimi için bir yöntemi tarif eder. Mikropartiküller, bir hidrokolloit ile suda ögütmeyi içeren spesifik bir islemle hazirlanir. Hidrokolloidin jelatin, zamk arabicum, protein veya nisasta oldugu rapor edilmistir. DE 19637517, tanecikli soguk suda dagilir bir karotenoid preparatinin hazirlanmasi için bir yöntemi rapor eder. Bu, istege bagli olarak bir yag ve/veya emülgatör, bir karoten dispersiyonunun, organik bir çözücü içerisinde dispersiyon haline getirilmesiyle saglanir; bu, dispersiyon, jelatin, nisasta, dekstrin, bitkisel protein, pektin, zamk arabicum, kazein gibi kolloidinin aköz bir çözeltisiyle karistirilir. WO 00/70967, renklendirici olarak pektin ve karoten Içeren yenilebilir bir bilesimi açiklar. US 4519961 aköz bir polisakarit süspansiyonuna (bilinen seçenek olarak pektin) karotenoid eklenmesini, emülsifikasyonunu, emülsiyonun silika ve metal iyonlarini içeren aköz bir çözeltiye püskürtülmesini ve akiskan bir yatakta kurutulmasini içeren bir islemi tarif eder. Rapor edilen yöntemler bazi amaçlar için uygun olabilmesine ragmen, karotenoidleri içeren alternatif ve gelistirilmis bir preparatin bulunmasi istenmistir, bu preparat karotenoidlerin kolonda veya sadece sinirli bir miktarda kolondan önceki bagirsak kanalinda serbest birakilacak sekilde olmalidir. ß-karoten tercih edilen aktif içerik olabilmesine ragmen, bulus ayni zamanda diger karotenoidlere uygulanabilir. Bulus, istemler ile tanimlanir. Mevcut bulus ile uyumlu olarak yukaridaki amaçlarin, yönelik bir yöntemi açiklar. Açiklanan kaplama maddeleri proteinler, sekerler, arap zamki veya nisasta gibi polisakaritlerdir. EP 986963 hafif ve oksidasyona dayanikli bir likopenin kuru bir toz halinde üretilmesi Için bir yöntemi tarif eder. Adi geçen stabilite, kristalli bir formda likopenin en az US 5,780,056 bir karotenoid ve yenilebilir bir yag içeren mikrokapsülleri açiklar. Kaplama malzemesi jelatine dayanir. Mikrokapsüller karotenoidin oksidasyondan korunmasini saglar. WO 91/06292, örnegin karotenoidleri Içeren suda dagilabilen mikropartiküllerin üretimi için bir yöntemi tarif eder. Mikropartiküller, bir hidrokolloit ile suda ögütmeyi içeren spesifik bir islemle hazirlanir. Hidrokolloidin jelatin, zamk arabicum, protein veya nisasta oldugu rapor edilmistir. DE 19637517, tanecikli soguk suda dagilir bir karotenoid preparatinin hazirlanmasi için bir yöntemi rapor eder. Bu, istege bagli olarak bir yag ve/veya emülgatör, bir karoten dispersiyonunun, organik bir çözücü içerisinde dispersiyon haline getirilmesiyle saglanir; bu, dispersiyon, jelatin, nisasta, dekstrin, bitkisel protein, pektin, zamk arabicum, kazein gibi kolloidinin aköz bir çözeltisiyle karistirilir. WO 00/70967, renklendirici olarak pektin ve karoten Içeren yenilebilir bir bilesimi açiklar. US 4519961 aköz bir polisakarit süspansiyonuna (bilinen seçenek olarak pektin) karotenoid eklenmesini, emülsifikasyonunu, emülsiyonun silika ve metal iyonlarini içeren aköz bir çözeltiye püskürtülmesini ve akiskan bir yatakta kurutulmasini içeren bir islemi tarif eder. Rapor edilen yöntemler bazi amaçlar için uygun olabilmesine ragmen, karotenoidleri içeren alternatif ve gelistirilmis bir preparatin bulunmasi istenmistir, bu preparat karotenoidlerin kolonda veya sadece sinirli bir miktarda kolondan önceki bagirsak kanalinda serbest birakilacak sekilde olmalidir. ß-karoten tercih edilen aktif içerik olabilmesine ragmen, bulus ayni zamanda diger karotenoidlere uygulanabilir. Bulus, istemler ile tanimlanir. Mevcut bulus ile uyumlu olarak yukaridaki amaçlarin, agirlikça en az %25, tercihen agirlikça en az %50, en çok tercihen yaklasik %75 oraninda bir pektin içeren bir yenilebilir bilesim ile elde edilebilecegi bulunmustur, burada pektin, %50'nin altinda bir esterifikasyon derecesine (DE), özellikle iyonotropik jel olusumuyla jelatinlesen bir pektine ve agirlik olarak en az %0.2'Iik bir karotenoide sahiptir, bahsedilen yüzdeler, toplam bilesimin kuru agirligina dayanir. Bu nedenle bir açida mevcut bulus, bir pektinin agirlikça en az %25'ini (toplam bilesimin kuru agirligina bagli olarak) içeren yenilebilir bir bilesim ile ilgilidir, burada pektin, %50'nin altinda bir esterifikasyon derecesine (DE), özellikle iyonotropik jel olusumuyla jelatinlesen bir pektine ve karotenoidin pektin tarafindan kapsüllendigi, bir karotenoidin agirlikça en az %0.2`sine (toplam bilesimin kuru agirligina göre) sahiptir. iyonotropik jel olusumu ile jelatinlesen pektin, %50'nin altinda esterifikasyon derecesine sahip olan ve ayni zamanda düsük metoksillenmis pektin olarak da adlandirilan bir pektindir. Mevcut bulusta kullanim için tercih edilen pektinler, %30 ila 45 arasinda bir esterifikasyon derecesine sahip olan ve%70 ila 90 arasinda galakturonik asit birimi içerenlerdir. Düsük metoksile edilmis pektin, bir elma pektini veya bir turunçgil pektini olabilir, ancak pancar pektinleri, inotropik jel olusumu için uygun degildir. Bu tür bilesimler uygun bir sekilde bir parçacik halinde, tercihen bir kuru parçacik halinde olabilir. Bir diger açida mevcut bulus, bir karotenoid veya bir karotenoid karisimi içeren bir preparatin hazirlanmasina yönelik bir proses ile ilgilidir, bu proses asagidaki adimlari a) bir pektin içeren aköz bir süspansiyon hazirlanmasi, burada pektin, %50'nin altinda bir esterlesme derecesine (DE), özellikle iyonotropik jel olusumuyla jelatinlesen bir pektine sahiptir, b) bir karotenoid veya karotenoidlerin bir karisiminin agirlikça en az %0.5'ini (son bilesimin kuru agirligina bagli olarak) ve istege bagli olarak, a) asamasinda hazirlanan süspansiyona bir yag ilave edilmesi, c) karisimin emülsiyon haline getirilmesi, d) c) asamasinda hazirlanan emülsiyonun, aköz bir kalsiyum tuzu çözeltisinin banyosuna püsküitülmesi, agirlikça en az %25, tercihen agirlikça en az %50, en çok tercihen yaklasik %75 oraninda bir pektin içeren bir yenilebilir bilesim ile elde edilebilecegi bulunmustur, burada pektin, %50'nin altinda bir esterifikasyon derecesine (DE), özellikle iyonotropik jel olusumuyla jelatinlesen bir pektine ve agirlik olarak en az %0.2'Iik bir karotenoide sahiptir, bahsedilen yüzdeler, toplam bilesimin kuru agirligina dayanir. Bu nedenle bir açida mevcut bulus, bir pektinin agirlikça en az %25'ini (toplam bilesimin kuru agirligina bagli olarak) içeren yenilebilir bir bilesim ile ilgilidir, burada pektin, %50'nin altinda bir esterifikasyon derecesine (DE), özellikle iyonotropik jel olusumuyla jelatinlesen bir pektine ve karotenoidin pektin tarafindan kapsüllendigi, bir karotenoidin agirlikça en az %0.2`sine (toplam bilesimin kuru agirligina göre) sahiptir. iyonotropik jel olusumu ile jelatinlesen pektin, %50'nin altinda esterifikasyon derecesine sahip olan ve ayni zamanda düsük metoksillenmis pektin olarak da adlandirilan bir pektindir. Mevcut bulusta kullanim için tercih edilen pektinler, %30 ila 45 arasinda bir esterifikasyon derecesine sahip olan ve%70 ila 90 arasinda galakturonik asit birimi içerenlerdir. Düsük metoksile edilmis pektin, bir elma pektini veya bir turunçgil pektini olabilir, ancak pancar pektinleri, inotropik jel olusumu için uygun degildir. Bu tür bilesimler uygun bir sekilde bir parçacik halinde, tercihen bir kuru parçacik halinde olabilir. Bir diger açida mevcut bulus, bir karotenoid veya bir karotenoid karisimi içeren bir preparatin hazirlanmasina yönelik bir proses ile ilgilidir, bu proses asagidaki adimlari a) bir pektin içeren aköz bir süspansiyon hazirlanmasi, burada pektin, %50'nin altinda bir esterlesme derecesine (DE), özellikle iyonotropik jel olusumuyla jelatinlesen bir pektine sahiptir, b) bir karotenoid veya karotenoidlerin bir karisiminin agirlikça en az %0.5'ini (son bilesimin kuru agirligina bagli olarak) ve istege bagli olarak, a) asamasinda hazirlanan süspansiyona bir yag ilave edilmesi, c) karisimin emülsiyon haline getirilmesi, d) c) asamasinda hazirlanan emülsiyonun, aköz bir kalsiyum tuzu çözeltisinin banyosuna püsküitülmesi, e) olusturulan mikro partikülleri banyodan ayrilmasi ve istege bagli olarak mikro partiküllerin yikanmasi ve f) istege bagli olarak e) asamasinda elde edilen mikro parçaciklarin kurutulmasi. Aköz pektin süspansiyonunun hazirlanmasi, uygun bir sekilde, örnegin yaklasik 90 ° C sicakliga kadar isitma ile gerçeklestirilir. Pektin süspansiyonuna, aktif bilesen (karotenoid daha sonra yaklasik 50-70 °C, özellikle de yaklasik 50-65 °C'lik bir sicaklikta ilave edilir (asama b). Emülsiyonlastirma (asama c) uygun bir sekilde ayni sicaklik araliginda gerçeklestirilirken, daha düsük veya daha yüksek sicakliklar, örnegin 30 - 90°C araligindaki sicakliklar da mümkündür. Düsük metoksile edilmis pektinin iyonotropik jel olusumu, Ca ++, Mg ++ ve Al +++, özellikle Ca ++ gibi iki ya da daha fazla degerli katyon ile indüklenebilir. Böylece, bu tür katyonlarin, örnegin Ca-Iaktat, klorür dihidrat, sitrat veya trifosfatin yeterince suda çözünür her bir tuzu, d) asamasinda kullanilabilir. Uygun olarak, kalsiyum tuzu çözeltisinin konsantrasyonu yaklasik 0.1 ile yaklasik 0.6 molardir. Bu sekilde elde edilen mikropartiküller ayrilabilir ve istenmesi durumunda geleneksel yollarla örnegin santrifüjleme (asama e) veya dondurarak kurutma (asama f) yoluyla kurutulabilir. Bulusa ait proses, Örneklerde oldugu gibi Sekil 1'de daha detayli tasvir edilir. Hali hazirda baska bir açida mevcut bulus, bir pektin içeren bir bilesim içeren gida ile ilgilidir, burada pektin, daha önce tanimlandigi gibi %50`nin altinda bir esterlesme derecesine (DE) ve bir karotenoid veya karotenoid karisimina sahiptir. Sasirtici bir sekilde, yukarida ortaya konan bilesimin, karotenoidin amaç için istendigi yere verilmesi için çok uygun oldugu bulunmustur. Pektin içine alindiginda karotenoidler mideyi ve ince bagirsagi çogunlukla saglam bir formda geçirebilir (yani, partiküllerin %50'den fazlasi bozulmadan kalir) ve bagirsak sisteminin daha erken asamalarinda önemli miktarda alim olmadan kalin bagirsaga (kolon) ulasabilir . Teori ile sinirlanmak istenmemekle birlikte, bunun insan vücudunun kendi enzimleri tarafindan sindirilmesi veya parçalanmasi zor olan pektinin özelliklerinden kaynaklandigina inanilmaktadir. Bununla birlikte, bir kez kolonda, kolonda bulunan mikroorganizmalarin, pektik materyali parçalayan enzimler üretecegi düsünülmektedir. Bu tür enzimler örnegin, pektin Iiyazlari ve pektat Iiyazlari ve poligalakturonazlar olabilir. Pektinin bu açidan oldukça benzersiz olduguna ve ek bir avantaj olarak, e) olusturulan mikro partikülleri banyodan ayrilmasi ve istege bagli olarak mikro partiküllerin yikanmasi ve f) istege bagli olarak e) asamasinda elde edilen mikro parçaciklarin kurutulmasi. Aköz pektin süspansiyonunun hazirlanmasi, uygun bir sekilde, örnegin yaklasik 90 ° C sicakliga kadar isitma ile gerçeklestirilir. Pektin süspansiyonuna, aktif bilesen (karotenoid daha sonra yaklasik 50-70 °C, özellikle de yaklasik 50-65 °C'lik bir sicaklikta ilave edilir (asama b). Emülsiyonlastirma (asama c) uygun bir sekilde ayni sicaklik araliginda gerçeklestirilirken, daha düsük veya daha yüksek sicakliklar, örnegin 30 - 90°C araligindaki sicakliklar da mümkündür. Düsük metoksile edilmis pektinin iyonotropik jel olusumu, Ca ++, Mg ++ ve Al +++, özellikle Ca ++ gibi iki ya da daha fazla degerli katyon ile indüklenebilir. Böylece, bu tür katyonlarin, örnegin Ca-Iaktat, klorür dihidrat, sitrat veya trifosfatin yeterince suda çözünür her bir tuzu, d) asamasinda kullanilabilir. Uygun olarak, kalsiyum tuzu çözeltisinin konsantrasyonu yaklasik 0.1 ile yaklasik 0.6 molardir. Bu sekilde elde edilen mikropartiküller ayrilabilir ve istenmesi durumunda geleneksel yollarla örnegin santrifüjleme (asama e) veya dondurarak kurutma (asama f) yoluyla kurutulabilir. Bulusa ait proses, Örneklerde oldugu gibi Sekil 1'de daha detayli tasvir edilir. Hali hazirda baska bir açida mevcut bulus, bir pektin içeren bir bilesim içeren gida ile ilgilidir, burada pektin, daha önce tanimlandigi gibi %50`nin altinda bir esterlesme derecesine (DE) ve bir karotenoid veya karotenoid karisimina sahiptir. Sasirtici bir sekilde, yukarida ortaya konan bilesimin, karotenoidin amaç için istendigi yere verilmesi için çok uygun oldugu bulunmustur. Pektin içine alindiginda karotenoidler mideyi ve ince bagirsagi çogunlukla saglam bir formda geçirebilir (yani, partiküllerin %50'den fazlasi bozulmadan kalir) ve bagirsak sisteminin daha erken asamalarinda önemli miktarda alim olmadan kalin bagirsaga (kolon) ulasabilir . Teori ile sinirlanmak istenmemekle birlikte, bunun insan vücudunun kendi enzimleri tarafindan sindirilmesi veya parçalanmasi zor olan pektinin özelliklerinden kaynaklandigina inanilmaktadir. Bununla birlikte, bir kez kolonda, kolonda bulunan mikroorganizmalarin, pektik materyali parçalayan enzimler üretecegi düsünülmektedir. Bu tür enzimler örnegin, pektin Iiyazlari ve pektat Iiyazlari ve poligalakturonazlar olabilir. Pektinin bu açidan oldukça benzersiz olduguna ve ek bir avantaj olarak, bahsedilen pektin partiküllerinin hazirlanmasinin nispeten kolay olduguna ve pektinin, özellikle bitki kaynakli gida preparatlarinda iyi kabul edilmis bir fonksiyonel bilesen olarak kabul edildigine inanilmaktadir. Bulusa göre bilesimler, bir karotenoid, pektin tarafindan kapsüllenecek sekildedir. Bu kapsüllenmis karotenoidler, bir yiyecek veya diyet bilesiminin bir parçasi olarak, tercihen aköz bir bilesimde kullanilabilir. Bu gibi sivi veya yapiskan gida bilesimlerinin örnekleri, meyve veya sebze sulari ve soslari / püreleri, (diyetetik) meyve veya sebze içecekleri ve (spor) içecekleridir. Bu tür yiyecek bilesimleri, yiyecege uygun bir miktarda pektin bilesimi eklenerek hazirlanabilir. Uygun olarak, bulusa göre yaklasik 1 g pektin bilesimi, yaklasik 20 mg / I provitamin A saglamak ve içecegin yogun bir sekilde rengini elde etmek Için 1 litre içecege eklenir. Tercihen, bulusa göre olan bilesim bir karotenoidin en az %1`ini (toplam bilesimin kuru agirligina bagli olarak) içerir. Prensip olarak, tüm karotenoidler bulusa uygun bilesimlerde kullanilabilir. Tercih edilen karotenoidler oi-karoten, ß-karoten, likopen, astaksantin, kataksantin, Iutein, zeaksantin veya bunlarin karisimlaridir. Bulusun tercih edilen bir yönünde, aktif bilesen bir karotenoid, özellikle diger karotenlerle (dogal) karisimlarini içeren ß-karotendir. Bulusa göre olan bilesimler, içinde karotenoidin dagilabilecegi veya kismen veya tamamen çözülebildigi (bitkisel veya esansiyel) yaglar gibi baska bilesenler de içerebilir. Bu gibi bilesimlerde, karotenoid yag içinde 1:500 ila 12 arasinda (agirlikça) karotenoid:yag oraninda dagitilabilir. Diger ilave bilesenler ayrica, bilesim, örnegin antioksidanlar veya karotenoidlerle birlikte bulunan bilesenler kolonda yararli etkiler sergileyen ve mide ile ince bagirsagin tahris olmasini engelleyebilen ve sirasiyla mide ve ince bagirsagin kirilmadan veya sindirilmeden geçirilmesi gereken veya dengelenmeye yardimci olan bilesenler olabilir. Tercih edilen bir antioksidan, d-tokoferol, örnegin agirlikça %0.01-5 miktarindadir. Jelatin bazli terkiplerle karsilastirildiginda, bulusa uygun kapsülleyici madde olarak pektinin kullanilmasi, meyve/sebze sularinda veya meyve/sebze içeceklerinde yüksek meyve içerikli bir katki maddesi olarak uygulandiginda ilave bir fayda saglar. Meyveler, protein varliginda (örnegin jelatin), bir bulut birikintisi olusturmak üzere etkilesime bahsedilen pektin partiküllerinin hazirlanmasinin nispeten kolay olduguna ve pektinin, özellikle bitki kaynakli gida preparatlarinda iyi kabul edilmis bir fonksiyonel bilesen olarak kabul edildigine inanilmaktadir. Bulusa göre bilesimler, bir karotenoid, pektin tarafindan kapsüllenecek sekildedir. Bu kapsüllenmis karotenoidler, bir yiyecek veya diyet bilesiminin bir parçasi olarak, tercihen aköz bir bilesimde kullanilabilir. Bu gibi sivi veya yapiskan gida bilesimlerinin örnekleri, meyve veya sebze sulari ve soslari / püreleri, (diyetetik) meyve veya sebze içecekleri ve (spor) içecekleridir. Bu tür yiyecek bilesimleri, yiyecege uygun bir miktarda pektin bilesimi eklenerek hazirlanabilir. Uygun olarak, bulusa göre yaklasik 1 g pektin bilesimi, yaklasik 20 mg / I provitamin A saglamak ve içecegin yogun bir sekilde rengini elde etmek Için 1 litre içecege eklenir. Tercihen, bulusa göre olan bilesim bir karotenoidin en az %1`ini (toplam bilesimin kuru agirligina bagli olarak) içerir. Prensip olarak, tüm karotenoidler bulusa uygun bilesimlerde kullanilabilir. Tercih edilen karotenoidler oi-karoten, ß-karoten, likopen, astaksantin, kataksantin, Iutein, zeaksantin veya bunlarin karisimlaridir. Bulusun tercih edilen bir yönünde, aktif bilesen bir karotenoid, özellikle diger karotenlerle (dogal) karisimlarini içeren ß-karotendir. Bulusa göre olan bilesimler, içinde karotenoidin dagilabilecegi veya kismen veya tamamen çözülebildigi (bitkisel veya esansiyel) yaglar gibi baska bilesenler de içerebilir. Bu gibi bilesimlerde, karotenoid yag içinde 1:500 ila 12 arasinda (agirlikça) karotenoid:yag oraninda dagitilabilir. Diger ilave bilesenler ayrica, bilesim, örnegin antioksidanlar veya karotenoidlerle birlikte bulunan bilesenler kolonda yararli etkiler sergileyen ve mide ile ince bagirsagin tahris olmasini engelleyebilen ve sirasiyla mide ve ince bagirsagin kirilmadan veya sindirilmeden geçirilmesi gereken veya dengelenmeye yardimci olan bilesenler olabilir. Tercih edilen bir antioksidan, d-tokoferol, örnegin agirlikça %0.01-5 miktarindadir. Jelatin bazli terkiplerle karsilastirildiginda, bulusa uygun kapsülleyici madde olarak pektinin kullanilmasi, meyve/sebze sularinda veya meyve/sebze içeceklerinde yüksek meyve içerikli bir katki maddesi olarak uygulandiginda ilave bir fayda saglar. Meyveler, protein varliginda (örnegin jelatin), bir bulut birikintisi olusturmak üzere etkilesime girebilen ve çekici olmayan ürünlere neden olan bir dizi polifenol içerir. Pektin bazli karoten bilesimlerinin kullanilmasi, protein-polifenol reaksiyonlarini önler ve bu nedenle çekici meyve sulari ve içecekler üretmek için uygun olabilir. Bulus asagidaki Örneklerle daha ayrintili olarak açiklanmaktadir. Örnek 1: ß-karoten içeren mikrokapsüllerin hagrlanmasi. Kuru ß-karoten içeren mikrokapsüllerin hazirlanmasi için, Sekil 1'de gösterildigi gibi bir islem takip edilmistir. 2 kg aköz agirlikça %3 (agirlikça) düsük metoksillenmis pektin (Herbstreith & Fox, D- süspansiyonu Ultraturrax 20.0000 rpm kullanilarak 80°C'de hazirlanmistir. Bu süspansiyona, bitkisel yag içindeki %30'Iuk bir ß-karoten dispersiyonunun 15 ml'si karistirma altinda 55 ° C'Iik bir sicaklikta eklenmis ve karisim 15.000 rpm'de bir Inline Turrax içinde emülsiyon haline getirilmistir. Bu sekilde elde edilen emülsiyon daha sonra 0.1 m'lik bir kalsiyum klorür çözeltisine püskürtülmüstür. Olusan mikrojel parçaciklari bir santrifüj kullanilarak ayrilmistir. Yikandiktan sonra, parçaciklar, agirlikça %2 ß-karoten ca içeren kirmizi renkli bir toz verecek sekilde dondurularak kurutulmustur. Parçacik boyutu: Agirligin %60'i 1 ila 50 mikron arasinda bir boyuta sahip olmustur. Etken bilesenin sürekli salimi, mikropartiküllerin yapay mide suyu ve pektoritik enzimler ile 35°C'de inkübe edilmesi ile test edilmistir ve MARX et al. (2000): Food Chemistry 70, pp. 403 - 408 tarafindan tarif edildigi gibi HPLC ile ölçülmüstür. Ornek 2: ß-karoten takviyeli portakal suyu. Örnek 1'e göre hazirlanan kurutulmus parçaciklar kullanilarak, meyve suyunun dogal portakal rengini yogunlastirmak için 02-05 mg ß-karoten / 100 ml içeren takviye edilmis bir portakal suyu hazirlanabilir. Parçacik ebatlari tercihen 5 mikronun altindadir. Örnek 3: ß-karoten takviveli meyve içecegL girebilen ve çekici olmayan ürünlere neden olan bir dizi polifenol içerir. Pektin bazli karoten bilesimlerinin kullanilmasi, protein-polifenol reaksiyonlarini önler ve bu nedenle çekici meyve sulari ve içecekler üretmek için uygun olabilir. Bulus asagidaki Örneklerle daha ayrintili olarak açiklanmaktadir. Örnek 1: ß-karoten içeren mikrokapsüllerin hagrlanmasi. Kuru ß-karoten içeren mikrokapsüllerin hazirlanmasi için, Sekil 1'de gösterildigi gibi bir islem takip edilmistir. 2 kg aköz agirlikça %3 (agirlikça) düsük metoksillenmis pektin (Herbstreith & Fox, D- süspansiyonu Ultraturrax 20.0000 rpm kullanilarak 80°C'de hazirlanmistir. Bu süspansiyona, bitkisel yag içindeki %30'Iuk bir ß-karoten dispersiyonunun 15 ml'si karistirma altinda 55 ° C'Iik bir sicaklikta eklenmis ve karisim 15.000 rpm'de bir Inline Turrax içinde emülsiyon haline getirilmistir. Bu sekilde elde edilen emülsiyon daha sonra 0.1 m'lik bir kalsiyum klorür çözeltisine püskürtülmüstür. Olusan mikrojel parçaciklari bir santrifüj kullanilarak ayrilmistir. Yikandiktan sonra, parçaciklar, agirlikça %2 ß-karoten ca içeren kirmizi renkli bir toz verecek sekilde dondurularak kurutulmustur. Parçacik boyutu: Agirligin %60'i 1 ila 50 mikron arasinda bir boyuta sahip olmustur. Etken bilesenin sürekli salimi, mikropartiküllerin yapay mide suyu ve pektoritik enzimler ile 35°C'de inkübe edilmesi ile test edilmistir ve MARX et al. (2000): Food Chemistry 70, pp. 403 - 408 tarafindan tarif edildigi gibi HPLC ile ölçülmüstür. Ornek 2: ß-karoten takviyeli portakal suyu. Örnek 1'e göre hazirlanan kurutulmus parçaciklar kullanilarak, meyve suyunun dogal portakal rengini yogunlastirmak için 02-05 mg ß-karoten / 100 ml içeren takviye edilmis bir portakal suyu hazirlanabilir. Parçacik ebatlari tercihen 5 mikronun altindadir. Örnek 3: ß-karoten takviveli meyve içecegL Örnek 1'den sonra hazirlanan kurutulmus parçaciklar kullanilarak 1 mg karoten/100 ml içecege kadar bir elma suyu içecegi (%25 meyve suyu içerigi) hazirlanabilir. Bu, bulusa göre kurutulmus parçaciklarin su, seker surubu, elma suyu konsantresi, limon suyu, askorbik asit ve aromalarla karistirilmasi ile (parçacik büyüklügü tercihen 5 mikronun altinda) elde edilebilir. Bu karisim homojenlestirilebilir, pastörize edilebilir, gazi giderilebilir, siselere doldurulabilir ve sogutulabilir. Oda sicakliginda karanlikta tutuldugunda, 12 ay içinde önemli bir istenmeyen birikim olusmaz. Bu durumda, parçaciklar hem renklendirici hem de besinsel bir fayda saglamak için kullanilir. Bu içecegin içilmesinden sonra, parçaciklarin pektin duvari kolon mikroflorasi tarafindan parçalanacak ve karoten içerigi serbest birakilacaktir. Örnek 1'den sonra hazirlanan kurutulmus parçaciklar kullanilarak 1 mg karoten/100 ml içecege kadar bir elma suyu içecegi (%25 meyve suyu içerigi) hazirlanabilir. Bu, bulusa göre kurutulmus parçaciklarin su, seker surubu, elma suyu konsantresi, limon suyu, askorbik asit ve aromalarla karistirilmasi ile (parçacik büyüklügü tercihen 5 mikronun altinda) elde edilebilir. Bu karisim homojenlestirilebilir, pastörize edilebilir, gazi giderilebilir, siselere doldurulabilir ve sogutulabilir. Oda sicakliginda karanlikta tutuldugunda, 12 ay içinde önemli bir istenmeyen birikim olusmaz. Bu durumda, parçaciklar hem renklendirici hem de besinsel bir fayda saglamak için kullanilir. Bu içecegin içilmesinden sonra, parçaciklarin pektin duvari kolon mikroflorasi tarafindan parçalanacak ve karoten içerigi serbest birakilacaktir. TR TR TR TR TR TR