Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia nowych pochodnych penamu, a zwlaszcza no¬ wych zwiazków o dzialaniu przeciwfoakteryjnym bedacych pochodnymi penamu, które sa wartoscio¬ wymi dodatkami do pasz zwierzecych, srodkami leczniczymi stosowanymi do zwalczania zakaznych chorób wywolanych bakteniami gram-dodatnimi lulb gram-ujemnymi, srodkami sterylizujacymi stoso¬ wanymi w szpitalach itp.Pomimo istnienia wielu pochodnych penamu, które proponowano stosowac jako srodki przeciw- bakteryjne, ciagle wystepuje potrzeba opracowa¬ nia zwiazków o lepszych wlasciwosciach przeciw- bakteryjnych.W opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr nr 3 427 302 i 3 468 874 przedstawiono pochodne penamu zawierajace grupe tetrazolilowa jako czesc grupy acyloaminowej znajdujacej sie w pozycji 6. Zwiazki wedlug wynalazku tym sie odrózniaja od innyoh pochodnych penamu, ze gru¬ pa tetrazolilowa przylaczona jest bezposrednio do pierscienia penamu.Ogromna wiekszosc znanych pochodnych pena¬ mu ma grupe karboksylowa, ewentualnie w posta^ ci soli, przylaczona w pozycji 3. Znane sa takze pochodne (penamu z innymi rodnikami pochodzacy¬ mi od kwasu karboksylowego w pozycji 3. Naleza do nich estry pochodnych penamu zawierajacych grupe karboksylowa w pozycji 3, opisane przez Kirchnera i innych, Journal of Organie Chemi- 14, 388 /1959/, Carpentera, Journal of American Chemical Society, 70, 2964 /1948/, Johnsona, Journal of American Chemical Society, 75, 3636 /1953/, Barndena i innych, Journal of the Chemical Society /London/, 3733 /1953/ oraz Jan¬ sona i Russella, Journal of the Chemical Society /London/, 2127 /1965/, oraz karbonamidy tych po¬ chodnych opisane, na przyklad, przez Holysza i Stevely, Journal of the American Chemical So¬ ciety, 72, 4760 /1950t/ oraz Huanga i innych, An- timicrobial Agents and Chemotherapy, 493 /1963/.Peron i inni /Journal of Medicinal Chemistry, 7, 483, /1964// otrzymali kilka azydków kwasu 6-ami- no-2,2-dwuimetylopenamokarboksy:lowego-3 z pod¬ stawiona grupa aminowa, które przeprowadzono w odpowiednie 3-izocyjaniany i 3-benzylokarbamania- ny. Peron i inni w cytowanym dziele opisali rów¬ niez pewne pochodne 3-/hydroksymetylo/penamu.Odwodnienie prostego amidu benzylopenicyliny prowadzi do odpowiedniego nitrylu /Khoskhlov i inni, Doklady Akad. Sci. Nauk SSSR, 135 /I960//.Wedlug ogólnie znanej opinii modyfikacje polega¬ jace na zmianach podstawnika w pozycji 3 nie prowadzilyby do lepszych rezultatów.Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie no¬ we pochodne 6-amino-2,2-dwumetylopenamu z podstawiona grupa aminowa, zawierajace ewen¬ tualnie podstawiona grupe tetrazolilowa-5 w po¬ zycji 3. Sposobem tym otrzymuje sie wiec pochod- stry, 14, 388 /I1949/, Carpentera, Journal of 95 74795 747 3 4 podstawiona grupe aminowa, której podstawnik stanowi aktywator wlasciwosci przeciwbakteryj- nych, zas Rz oznacza grupe tetrazolilowa o wzorze 2 lub o wzorze 3 albo prekursor grupy tetrazolilo- wej o wzorze —C/CtyNHG' albo —OO—NH—G', a R2 i R8 we wzorach 2 i 3 oznaczaja atom wodoru, grupe trójalkilosililowa zawierajaca 1—4 atomów wegla w kazdej z grup alkilowych, grupe alka- noiloksymetylowa zawierajaca 3—8 atomów wegla, grupe l-/a"ikanoiloksy/etylowa zawierajaca 4—9 a- tomów wegla, grupe ftalidylowa lub tez grupe o- chrorina atomu azotu w ukladzie tetrazolilopena- mowym, latwa do usuniecia, zas G' oznacza grupe ochronna atomu azotu w ukladzie tetrazolilopena- mowym, ewenutalnie w -postaci soli.Zgodnie z powyzszym okresleniem zwiazek o wzorze 1 mozna przedstawic wzorami 4 i 5, w których to wzorach R1 oznacza grupe acylowa or¬ ganicznego kwasu karboksylowego, a R2 i R8 ozna¬ czaja atom wodoru, rodnik trójalkilosililowy za¬ wierajacy 1—4 atomów wegla w kazdej z grup alkilowych, rodnik alkanoiloksymetylowy zawiera¬ jacy 3—8 atomów wegla, rodnik l-/alkanoiloksy/- etylowy zawierajacy 4—9 atomów wegla lub rod¬ nik ftalidylowy, a R2 oznacza .ponadto grupe o- chronna atomu azotu w ukladzie tetrazolilopena- mowym, która bedzie dalej zdefiniowana.Szczególnie korzystnymi pochodnymi penamu wytwarzanymi sposobem wedlug wynalazku, ze wzgledu na ich duza aktywnosc dzialania prze¬ ciw bardzo wielu bakteriom patogennym, sa zwiaz¬ ki o wzorach 4 i 5, w których R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru, zas R1 oznacza grupe acetylowa podstawiona jedna lub dwoma takimi grupami, jak na przyklad grupa 2-aryloacetylowa, grupa 2-amino-2-aryloacetyIowa i grupa 2namino-2-ary- lóacetylowa z podstawiona grupa aminowa.Szczególnie korzystnymi produktami posrednimi sa zwiazki o wzorach 6 i 7, w których R5 ozna¬ cza atom wodoru, rodnik trójalkilosililowy zawie¬ rajacy 1—4 atomów wegla w kazdej grupie alki¬ lowej lub dalej zdefiniowana grupe ochronna gru¬ py aminowej, zas R2 i R8 maja wyzej podane zna¬ czenie, oraz ich sole.Zwiazki o wzorach 6 i 7, w których R2, R8 i R5 oznaczaja atomy wodoru lub rodniki trójalkilosi- lilowe zawierajace 1—4 atomów wegla w kazdej grupie alkilowej, sa szczególnie uzyteczne przy wytwarzaniu nowych pochodnych penamu o wzo¬ rach 4 i 5.Pod pojeciem „grupy ochronnej grupy amino¬ wej" nalezy rozumiec grupy ochraniajace grupe aminowa, znajdujaca sie w pozycji 6 pierscienia penamu, w trakcie syntezy podstawowej struktury, a zwlaszcza podczas tworzenia pierscienia teitra- zolilowego. Wymagana jest latwosc usuwania ta¬ kich grup przed lub po acylowaniu atomu azotu, do którego sa przylaczone. W szczególnym zasto¬ sowaniu sposobu wedlug wynalazku termin ten o- bejmuje wszystkie znane grupy ochronne lub jedna z nich, które umozliwiaja przeprowadzenie syntezy zwiazku o wzorze 6, w którym R5 oznacza grupe ochronna grupy aminowej, zas R2 oznacza grupe ochronna atomu azotu pierscienia tetrazolilowego podstawionego do penamu, i latwo moga byc u- suniete ze zwiazku o wzorze 6, w którym R2 ozna¬ cza atom wodoru lub grupe ochronna atomu piers¬ cienia tetrazolilowego podstawionego do penamu, w warunkach, w których pierscien penamu pozo- staje zasadniczo nienaruszony. Grupa ochronna grupy aminowej R5 oznacza grupe skutecznie chroniaca grupe aminowa kwasu 6-aminopenicy- lanowego podczas opisanej dalej szczególowo prze¬ miany kwasu 6-aminop»nicylanowego z zabezpie¬ czona grupa aminowa w zwiazek o wzorze 6, latwo usuwalna w warunkach, w których nie nastepuje zniszczenie pierscienia penamu.Istnieja jednak sytuacje, w których grupe moz¬ na traktowac jako grupe ochronna grupy amino¬ wej, jezeli mozna ja przylaczyc do grupy amino¬ wej znajdujacej sie w pozycji 6 pierscienia pena¬ mu, nastepnie umozliwia ona zacylowanie tej gru¬ py aminowej i latwo ja mozna odszczepic od ato¬ mu azotu, do którego jest przylaczona. Szczegól¬ nym przykladem kazdego rodzaju grupy ochronnej grupy aminowej jest odpowiednio rodnik trójfe- nylometylowy i rodnik trójalkilosililowy. Oczywis¬ cie cale grupy rodników obu rodzajów moga byc brane pod uwage w sposobie wedlug wynalazku.Budowa chemiczna igrupy ochronnej grupy amino¬ wej nie jest najistotniejsza, gdyz jej znaczenie po¬ lega tylko na zdolnosci dzialania w wyzej opisa¬ ny sposób. Identyfikacje i wybór stosowanej gru¬ py latwo moze dokonac specjalista. Natura wy¬ branej grupy nie stanowi w zadnym razie o no¬ wosci zwiazku iprzeciwbakteryjnego wytwarzanego sposobem wedlug wynalazku. W dalszej czesci opi¬ su podano dodatkowe przyklady rodników, które mozna stosowac jako grupy ochronne grupy ami¬ nowej w sposobie wedlug wynalazku.Podobnie, pod pojeciem „grupy ochronnej atomu azotu tetrazolilopenamu" nalezy rozumiec ogólnie biorac grupe zabezpieczajaca pierscien tetrazoKlo- wy przed lub po jego utworzeniu. Termin ten o- bejmuje takie grupy, jak rodnik trójalkilosililowy lub trójfenylometylowy, które mozna przylaczyc do pierscienia tetrazolilowego podczas, na przyklad, acylowania grupy aminowej znajdujacej sie w po¬ zycji 6. W szczególnie korzystnym wykonaniu spo¬ sobu wedlug wynalazku termin ten oznacza wszy¬ stkie lufo jedna ze znanych grup umozliwiajaca o- pisana dalej synteze zwiazku o wzorze 6, w któ¬ rym R5 oznacza grupe ochronna grupy aminowej, a R2 oznacza wyzej wymieniona grupe ochronna atomu azotu tetrazolilopenamu z kwasu 6-amino- pendicylanowego z zabezpieczona grupa aminowa, i latwo dajaca sie usunac ze zwiazku o wzorze 4, w którym R1 oznacza grupe acylowa, a R2 ozna¬ cza wyzej wspomniana grupe ochronna atomu a- zotu tetrazolilopenamu, lub ze zwiazku o wzorze 6, w którym R5 oznacza atom wodoru lub grupe ochronna grupy aminowej, a R2 oznacza wyzej wspomniana grupe ochrona atomu azotu pierscie¬ nia tetrazolilowego, przy czym podczas usuwania tej grupy uklad pierscieniowy penamu pozostaje zasadniczo nienaruszony.Grupa ochronna atomu azotu tetrazolilopenamu potrzebna jest do zabezpieczenia atomu azotu, który w koncu znajdzie sie w pozycji 1 pierscie¬ nia tetrazolilowego w zwiazku o wzorze 4 lub 6, 40 45 50 55 6095 74? 6 podczas przemiany kwasu 6-aminopenicylanowego z zabezpieczona grupa aminowa w zwiazek o wzo¬ rze (5. Podobnie i w tym przypadku isitotna jest zdolnosc grupy ochronnej atomu azotu tetrazoli- lopenamu do spelnienia dyskutowanej szczególo¬ wo dalej pewnej funkcji, a nie jej budowa che¬ miczna. Nowosc zwiazków przeciwibakteryjnych o- trzymywanych sposobem wedlug wynalazku nie zalezy od budowy chemicznej grupy ochronnej.Identyfikacji i wyboru odpowiedniej grupy ochron¬ nej moze latwo dokonac specjalista. W dalszej czesci opisu podano przyklady kilku stosowanych grup.Przeprowadzenia znajdujacej sie w pozycji 3 grupy karboksylowej w pierscien tetrazolillowy do¬ konuje sie najczesciej przed przylaczeniem aktyw¬ ne} grupy do atomu azotu podstawionego w po¬ zycji 6, ale mozna prowadzic przemiane w odwrot¬ nej kolejnosci. Na przyklad, mozna utworzyc grupe tetrazohlowa, a nastepnie zacytowac wolna grupe aminowa zniajdujaca sie w pozycji 6. Wybór kolej¬ nosci reakcji zalezy, oczywiscie od rodzaju grup i nie stanowi zadnego problemu dla specjalisty znajacego zagadnienie trwalosci grup i specyfiki reakcji.Sposób wytwarzania zwiazków o wzorach 4 i 5 polega zatem na acylowamiu zwiazków o wzorach 6 i 7, w których R5 oznacza atom wodoru lub rodnik trójalkilosilitlowy zawierajacy 1—4 atomów wegla w kazdej z grup alkilowych, a R2 i iR8 miaja wyzej podane znaczenia.Sposób wytwarzania produktów posrednich o wzorze 6, w którym R5 oznacza-chroniona grupe aminowa, a R2 oznacza grupe ochronna atomu azotu tetrazoliilopenamu, obejmuje przeprowadze¬ nie kwasu 6-aminopenicylanowego z zabezpieczona grupa aminowa w amid o wzorze 8, w którym /Rfy' oznacza grupe ochronna grupy aminowej, a G oznacza grupe ochronna atomu azotu pierscie¬ nia tetrazojiiowego penamu lub grupe latwo da¬ jaca sie w nia przeprowadzic podczas lub-po za¬ konczeniu reakcji, reakcje tego amidu ze srodkiem tworzacym halogenek imidoilu w obecnosci aiminy trzeciorzedowej i reakcje tak powstalego halogen¬ ku imidoilu ze zródlem jonów azydkowych.Otrzymane w ten sposób produkty posrednie sto¬ suje sie do wytwarzania pochodnych penamu o wzorach 4 i 5. Latwo dostrzec alternatywne spo¬ soby przeprowadzania grupy karboksylowej w grupe tetrazolilowa.Mozna ewentualnie przeprowadzic pochodna te¬ trazolilowa w pochodna aminowa w pozycji 6, z ewentualnie zabezpieczona grupa aminowa, a na¬ stepnie dokonac przemiany otrzymanego zwiazku w pochodna acylowa. Grupe ochronna atomu azo¬ tu tetrazolilopenamu mozna usunac przed lub po acylowaniu, podobnie jak przed lub po acylowa- niu mozna wprowadzic rodniki alkanoiloksyalki- lowe R2 lub R1.Sposób leczenia i zapobiegania chorobom zakaz¬ nym powodowanym przez bakterie gram-dodatnie i gram-ujemne, sposób miejscowego zwalczania bakterii na tkance ludzkiej, w szpitalach itp. i uzupelnienie pozywienia zwierzat, sa waznymi za¬ stosowaniami zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku. Polegaja one na stosowaniu skutecznie dzialajacej ilosci zwiazku o wzorze 4 lub 5, w którym R1 oznacza grupe acyilowa, zas R2 i R1, jednakowe lub rózne oznaczaja atomy wo¬ doru, rodniki alkanoiloksymetylowe zawierajace 3—8 atomów wegla, rodniki 1-i/alkanoiloksy/etylo- we zawierajace 4—9 atomów wegla lub rodniki ftalidylowe, badz tez jego soli.Dla wygody zwiazki wytwarzane sposobem we¬ dlug wynalazku nazywane sa pochodnymi „pena¬ mu", który zdefiniowali Sheehan i inni w Journal of the American Chemical Society, 75, 3293 /1953/ jako strukture o wzorze 9, Chociaz uklad pena- mowy nie wykazuje normalnie izomerii przestrzen¬ nej, to stereochemia pochodnych penamu wytwa¬ rzanych sposobem wedlug wynalazku odpowiada strukturze naturalnych penicylin. Stosujac termi¬ nologie Sheehana i innych dobrze znany antybio¬ tyk, penicyline G, nazywa sie kwasem 6-/2-feny- loacetamido/-2,2-dwumetylopenamokarbok!sylo- wym-3.Wiele zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku to tetrazole podstawione w pozycji 5, wystepujace w dwóch formach izomerycznych o wzorach 10 i LI. Jak latwo stwierdzic, obie for¬ my wystepuja w tautomerycznej mieszaninie rów¬ nowagowej o równowadze dynamicznej, jezeli R2 oznacza atom wodoru. Jesli natomiast RB jest pod¬ stawnikiem innym niz altom wodoru, wówczas obie formy sa róznymi indywidualiami chemiczny¬ mi, nie ulegajacymi samorzutnej wzajemnej prze¬ mianie. •¦-¦;¦ Do korzystnych zwiazków przeciwbakteryjnyeh wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku zali¬ cza sie zwiazki o wzorach 4 i 5, w których R1 o- znacza grupe acylowa, a R2 i R*, jednakowe lub rózne, oznaczaja atomy wodoru, rodniki alkano¬ iloksymetylowe zawierajace 3—8 atomów wegla, rodniki l-/alkanoiloksy/etylowe zawierajace 4—9 atomów wegla lub rodniki ftalidylowe i ich sole.Rodzaj ^cylowego podstawnika tl1 nie stanowi o bakteryjnym dzialaniu powyzszych zwiazków o wzorach 4 i 5. I rzeczywiscie, kazdy z rodników acyiowych mozna stosowac jako R1, a wszystkie zwiazki o wzorach 4 i 5, w których R2 i R3, jed¬ nakowe lub rózne, oznaczaja atomy wodoru, rod¬ niki alkanoiloksymetylowe" zawierajace 3—8 ato¬ mów wegla, rodniki l-/alkaniliksy/etyiowe zawie¬ rajace 4^-9 atomów wegla lub rodniki ftalidylo¬ we, a R1 oznacza grupe acylowa, wykazuja zna¬ czace dzialanie przeciwbakteryjne. Grupa acylowa moze pochodzic od kwasu jedno- lub wielokarbo- ksylowego. W obrebie pojecia „grupa acylowa" mieszcza sie czesci acylowe kwasów karboksylo- wyich, których nie mozna wydzielic, lecz które wystepuja w formie estrów, amidów, chlorków kwasowych itp.Szczególnie korzystna postacia czesci acylowej jest grupa o wzorze 12, w którym n oznacza 0 lub 1, a R7 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy zawierajacy 1—L2 atomów wegla, rodnik alkeny- lowy zawierajacy 2—.12 atomów wegla, rodnik cykloalkilowy zawierajacy 3—7 atomów wegla, rodnik cykloailkenylowy zawierajacy 5—8 atomów wegla, rodnik cykloheptatrienylowy, rodnik cyklo- 13 33 40 45 50 55 60&5T47 1 3 heksadien-l,4-ylowy, rodnik 1-aminacykloalkilowy zawierajacy 4—7 atomów wegla, rodnik cyjano- metylowy, rodnik 5-metylOH3-fenylaizoksalolilowy- -4, rodnik 5-metylo-3-/o^hloKfenylo/izoksaiolilo- wy-4, rodnik 5-metylo-3-i/2,6-dwuchlorofenylo/izo- ksalolilowy-4, rodnik 5-metylo-3-/2jchloroH6-fluorb- fenylo/izoksalolilowy-4, rodnik 2-alkoksy-l-nafty¬ lowy zawierajacy 1—4 atomów wegla w grupie alkoksylowej, ewentualnie rodnik fenylowy, e- wentualnie podstawiony rodnik fenyloksylowy, ewentualnie podstawiony rodnik fenylotio, ewen¬ tualnie podstawiony rodnik pirydylotio, ewen¬ tualnie podstawiony rodnik benzylowy, rodnik sydmonylowy, ewentualnie podstawiony rodnik tienylowy, ewentualnie podstawiony rodnik fury¬ lowy, ewentualnie podstawiony rodnik pirydylowy, ewentualnie podstawiony rodnik tiazolilowy, ewen¬ tualnie podstawiony rodnik izotiazolilowy, ewentu¬ alnie podstawiony rodnik piryimidylowy, ewentu¬ alnie podstawiony rodnik tetrazolillowy, ewentu¬ alnie podstawiony rodnik triazoliloWy, ewentual¬ nie podstawiony rodnik imidazolilowy lub ewen¬ tualnie podstawiony rodnik pirazolilowy, kazdy podstawiony co najwyzej 2 rodnikami, takimi jak atom fluoTu, atom chloru, atom bromu, grupa hydroksylowa, rodnik hydroksymetyllowy, grupa aminowa, grupa N,N-dwualkiloaminowa zawiera¬ jaca 1—4 atomów wegla w kazdym rodniku alki¬ lowym, rodnik alkilowy zawierajacy 1—4 atomów wegla, rodnik aminometylowy, rodnik aminoety- lowy, rodnik alkoksylowy zawierajacy 1—4 ato¬ mów wegla, rodnik alkilotio zawierajacy 1—4 ato¬ mów wegla, rodnik 2-aminoetoksylowy lufo grupa N-ailkiloaminowa zawierajaca i—4 atomów wegla, a R oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy zawie¬ rajacy 1—6 atomów wegla, grupe hydroksylowa, grupa azydowa, grupe karboksylowa, grupe aulfo, grupe karbamylowa, rodnik fenoksykarbonylowy, rodnik indanyloksykarfoonylowy, grupe sulfoami- nowa, rodnik aminometylowy, grupe aminowa lub grupe o wzorze NH-^/00-CH2r^NH/m--Cp—Z, w którym Z oznacza rodnik alkilowy zawierajacy 1^6 atomów wegla, ewentualnie podstawiony rod¬ nik fenyIowy, rodnik furylowy, rodnik tienylowy, rodnik pirydylowy, rodnik pirolilowy, grupe ami¬ nowa, grupe N-alkiloaminowa zawierajaca 1—6 atomów wegl!a, ewentualnie podstawiona grupe anilinowa, grupe guanidynowa, grupe acyloamino- wa zawierajaca 2—7 atomów wegla, ewentualnie podstawiona grupe benzamidowa, grupe tiofenokar- bonamidowa, grupe furanokarfoonoamidowa, gru¬ pe pirydynokarbonamidowa, rodnik aminometylo¬ wy, rodnik guanidynometylowy, rodnik alkano- kanbonamidynometylowy zawierajacy 3—8 atomów wegla, rodnik benzamidynometylowy ewentualnie podstawiony w czesci benzamidynowej, rodnik tiofenokarbonamidynometylowy, rodnik furanokar- bonamidynometylowy, rodnik pirydynokarbonami- dynometylowy, rodnik pirolokarbonamidynomety- lowy lub rodnik 2-foenzimidazolokaribonamidyno- metylowy, przy czym kazdy z podstawionych rod¬ ników zawiera co najwyzej 2 grupy, takie jak a- tom fluoru, atom chloru, atom jodu, rodnik al¬ kilowy zawierajacy 1^4 atomów wegla, rodnik alkoksylowy zawierajacy 1—4 atomów wegla, rod¬ nik sulfamylowy, rodnik karfoamylowy lub grupa cyjanowa, m oznacza 0 lufo 1, przy czyim jezeli R7 oznacza rodnik 1-aminocykloalkilowy, wówczas n=0, zas gdy R7 oznacza ewentualnie podstawiony rodnik fenoksylowy, ewentualnie podstawiony rod¬ nik fenylotio lub ewentualnie podstawiony rodnik pirydylotio, a n=l, wówczas Q oznacza .atom wo^ doru, rodnik alkilowy .zawierajacy 1—6 atomów wegla, grupe karboksylowa, grupe sulfo, grupe karibamylowa, ewentualnie podstawiony rodnik fe¬ noksykarbonylowy, rodnik indanyloksykarbonylo¬ wy lub rodnik aminometylowy.Szczególnie uzytecznymi zwiazkami przeciwfoak- teryjnymi wytwarzanymi sposobem wedlug wyna¬ lazku sa zwiazki o wzorach 4 i 5, w których Rf i R8 oznaczaja atomy wodoru, a R1 oznacza grupe o wzorze 12, w którym n równe jest 1, a R7 Po¬ znacza ewentualnie podstawiony rodnik fenylowy lub ewentualnie podstawiony rodnik fenoksylowy.Szczególnie wartosciowymi przedstawicielami te¬ go typu zwiazków sa pochodne o wzorach 4 i 5, w których R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru, a R1 oznacza grupe o wzorze 12, w którym n jest rów¬ ne 1, R7 oznacza ewentualnie podstawiony rodnik fenylowy lufo ewentualnie podstawiony rodnik fe¬ noksylowy, zas Q oznacza atom wodoru.Innymi szczególnie cennymi zwiazkami tego ty¬ pu sa pochodne o wzorach 4 i 5, w których Rl i R8 oznaczaja atomy wodoru, a R1 oznacza grupe o wzorze 12, w którym n równa sie 1, R7 oznacza ewentualnie podstawiony rodnik fenylowy, zas Q oznacza grupe aminowa.Jeszcze innymi wartosciowymi zwiazkami tego typu sa pochodne o wzorach 4 i 5, w których R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru, a R1 oznacza grupe o wzorze 12, w którym n równa sie 1, R7 oznacza ewentualnie podstawiony rodnik fenylowy, zas Q oznacza grupe o wzorze NH—/CO-^CH2—NH/m— —CO—Z. Korzystne sa zwlaszcza takie zwiazki, dla których m równa sie 0, zas Z oznacza ewen¬ tualnie podstawiona grupe benzamidowa, grupe tiofenokarfoonamidowa, grupe furanokanbonamido- wa, grupe pirydynokarbonamidowa, rodnik amino¬ metylowy, rodnik benzamidynometylowy,, ewentu¬ alnie podstawiony w czesci benzamidynowej, rod¬ nik tiofenokarbonamidynometylowy, rodnik. piry- dynokarbonamidynometylowy lufo rodnik 2-foenzi- midazolokanbonamidynometylowy.Do drugiej serii szczególnie uzytecznych zwiaz¬ ków przeciwbakteryjnych wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku naleza zwiazki o wzorach 4 1 5, w których R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru; a R1 oznacza grupe o wzorze 12, w którym n równe jest 1, a R7 oznacza rodnik sydnonylowy, rodnik tieny¬ lowy, rodnik pirydylowy, rodnik tiazololowy, rod¬ nik izotiazolilowy, rodnik pirymidylowy, rodnik tetrazolilowy, rodnik triazolilowy, rodnik imidazo¬ lilowy lufo rodnik pirazolilowy, kazdy z nich ewen¬ tualnie podstawiony wyzej wymienionymi rodni-, kami. Do korzystnych rodników heterocyklicznych zalicza sie rodnik tienylowy, rodnik furylowy i rodnik izotiazolilowy.Sposród zwiazków tej drugiej serii szczególnie cenne sa takie zwiazki o wzorach 4 i 5, w któ¬ rych Q oznacza atom wodoru, grupe aminowa lufo 40 45 CO 55 609 grupe o wzorze NH—/CO—CHj-hNH^—CO—Z.Korzystne sa zwiazki, dla których m jest równe 0, a Z ma iznaczenie wymienione powyzej.Nadzwyczaj uzytecznymi zwiazkami wytwarza¬ nymi sposobem wedlug wynalazku sa: ^/2-fei^oacetainido/-2^-dwumet3do^-/tetraTOli- lo-5/ipenam, 6t-/2-fenokfeyacetamido/-i2,2Hdwumetylo-3-A€t,razo- lilo-6/penam, * ¦ 6-/D-2-amino-2-fenylloacetamido/-(2^-dwumetylo- -3-/tettfazoli'lo4*/penam, 6-[D-)2-amino-2-«/p-hydrok(syfenyacVacetaniido]-2,2- ^dwumetyloJS-Ztetrazolilo-S/pentem, 6-tD-2^mino-2-./3^hloro-4-hyd!roikfeyifenyilo/aceta- mido]-2,2-dwumetylo-3-/tetTiazolilo-5/penam, 6-[D^-aminoH2-tienylo-^iacetamido]-2,2-dwumety - lo^£-/tetrazolilo-5/penam, 6-[D-2-amino-2-/tienylo-3/-acetamido]-2,2-dwu- metylo-3-/tetnazolilo-5/penam, 6-[D-2n/2-aminoacetamido/-2-fenyloacetamido]- -2,2-dwumteylOH3-/tetrazolilo-5/penam, 6-(D-2-/2-aminoacetamido/-2-/4-hydroksyfenylo/ acetamido]72,2-dwumetylo-3H/tetrazolilo-5i/Denam, 6-[D-2-/2-aminoacetamido/-2-/tienylo-2/acetiamido]- -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam, 6-[D-2n/2-aminoacetamlido/-2-/tienylo-3/acetamido]- -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam, 6-{2-[o-/aminometylo/fenylo]}-2,2-dwumetylo-3- -/tetrazolilo-S/penam, <5-{D-2-(2-/4-pirydynokaribonamidyno/acetamido] - -2-fenyloacetamido}-2,2^dwumety(io-3-/tetrazolilo- -5/penam, i 6-{D-242-/3-guenyJoureido/acetamido]-2-i[4-hy- drokisyfenylo]iacetamido}-2,2-dwumetyloJ3-/tetra- zolilo4/penaim.Jiak latwo stwierdzic, grupa acylowa R1 moze zawierac jeden luib wiecej srodków asymetrii, to znaczy moze wystepowac w dwóch formach, D i L. Wszystkie te odmiany oraz kombinacje wszyst¬ kich form moga byc otrzymywane sposobem we¬ dlug wynalazku.Korzystne zwiazki przeciwbakteryjne wytworzo¬ ne sposobem wedlug wynalazku o wzorach 4 i 5, w których R1 oznacza grupe acylowa, a R2 i Ra oznaczaja atomy wodoru, mozna otrzymac z do¬ brze znanego produktu posredniego, kwasu 6-ami- nopenicylanowego /6-APA/, a szereg reakcji pro¬ wadzacych do otrzymania produktu przedstawio¬ no na schemacie 1, na którym R1 oznacza grupe acylowa, /R2/ oznacza grupe ochronna atomu azo¬ tu tetrazolilopenamu, zas /R5/ oznacza grupe o- chronna grupy aminowej. Sposoby, którymi mozna otrzymac zwiazki o wzorach 4 i 5, w których R1 oznacza grupe acylowa, zas R2 i R8, jednakowe lub rózne, oznaczaja rodniki alkanoiloksymetylo- we, rodniki l-/alkanoiloksy/etylowe lub rodniki ftalidylowe, przedstawiono na schemacie 2, na któ- Tym R1 oznacza grupe acylowa, /R5/' oznacza gru¬ pe ochronna grupy aminowej, a -R28 oznacza rod¬ nik alkanoiloksymetylowy, rodnik l-/alkanoilo- ksy/etylowy lub rodnik ftalidylowy. Dla uprosz¬ czenia na schemacie 2 przedstawiono podstawnik R26 tylko w pozycji 1 pierscienia tetrazolowego.Jak to jednak wyjasniono dalej, alkilowanie te- trazoU podstawionych w pozycji 5 prowadzi do J 747 otrzymania mieszaniny produktów podstawionych jednym rodnikiem alkilowym, w których nowo- wprowadzony rodnik znajduje sie w pozycji 1 lub 2 w pierscieniu tetrazolowym.Ze schematu 1 widac jasno sposób wykorzysta¬ nia zwiazków o wzorach 6 i 4 /analog zwiazku o wzorze 16/, w których R2 oznacza grupe ochronna atomu azotu tetrazolilopenamu, jako produktów posrednich przy vwytwarzaniu zwiazków przeciw- bakteryjnych sposobem wedlug wynalazku Grupa ochronna atomu azotu tetrazolilopenamu musi spelniac dwie funkcje. Po pierwsze, musi ona u- mozliwiac synteze zwiazku o wzorze 6, w którym R5 oznacza grupe ochronna grupy aminowej, a R2 oznacza wspomniana grupe ochronna atomu azotu tetrazolilopenamu. Po drugie, jaausi byc lat¬ wo usuwailna ze zwiazku o wzorze 4, w którym R1 oznacza grupe acylowa, a R* oznacza grupe o- chronna atomu azotu tetrazolilopenamu, lub ze zwiazku o wzorze 6, w którym R8 oznacza atom wodoru, a R2 oznacza grupe ochronna atomu azo¬ tu tetrazolilopenamu, badz tez ze zwiazku o wzo¬ rze 6, w którym R5 oznacza grupe ochronna grupy aminowej, a R2 oznacza grupe ochronna tetrazoli- lopenamu, w kazdym przypadku bez zniszczenia ukladu pierscienia penamowego. Jak wynika z przytoczonej dalej dyskusji, nie wszystkie z grup ochronnych pierscienia tetrazolilowego uzyteczne w sposobie wedlug wynalazku musza byc usuwal- ne z kazdego ze zwiazków o wzorach 4 i 6. Uzy¬ teczne sa takie grupy ochronne atomu azotu te¬ trazolilopenamu, które daja sie usunac z co naj¬ mniej jednego z nastepujacych trzech rodzajów zwiazków: /a/ zwiazki o. wzorze 4, w którym R1 oznacza grupe acylowa, a R2 oznacza grupe ochron¬ na atomu azotu tetrazolilopenamu, /b/ zwiazki o wzorze 6, w którym R5 oznacza atom wodoru, a R2 oznacza grupe ochronna tetrazolilopenamu, i /c/ zwiazki o wzorze 6, w którym R5 oznacza gru¬ pe ochronna grupy aminowej, a R2 oznacza grupe oclironna atomu azotu tetrazolilopenamu. Warun¬ ki, w których usuwa sie grupe ochronna atomu azotu tetrazolilopenamu sa bardzo znane i oczy¬ wiste dla specjalistów. Ponadto, równiez dobrze ,_ znane sa warunki prowadzenia reakcji, w których nie nastepuje rozklad pierscienia penamowego, sto¬ sowane uprzednio w odniesieniu do pochodnych penamu.Do poszczególnych grup ochronnych pierscienia tetrazolilowego zalicza sie grupy o wzorach —CH2CH2Y, ^C/=0/^0-^R14, SOg—R14 lub /R1/', w których Y oznacza grupe cyjanowa, rodnik al- koksykarbonylowy zawierajacy 2—7 atomów wegla, rodnik fenoksykarbonylowy, rodnik alkilosulfony- Iowy zawierajacy 1—6 atomów wegla, rodnik fe- nylosulfonylowy lufo grupa o wzorze ^-iS02^ —NR15RW, w którym R15 i R18, jednakowe lub rózne, oznaczaja atomy wodoru, rodniki alkilowe zawierajace 1—4 atomów wegla, rodniki benzylo¬ we lulb fenylowe, R14 oznacza rodnik alkilowy za¬ wierajacy 1—6 atomów wegla, rodnik benzylowy, rodnik fenylowy, ewentualnie podstawiony co naj¬ wyzej dwoma rodnikami, takimi jak grupa nitro¬ wa, atom fluoru, atom chloru, atom bromu, rod- 65 nik alkilowy zawierajacy 1—4 atomów wegla lub»5 74X 11 12 rodnik adkoksylowy zawierajacy 1—4 atom6w wegla, zas /R8/' oznacza grupe o wzorze 23 lub 24, w którym R4 i R17, jednakowe lub rózne, ozna¬ czaja atomy wodoru, grupy hydroksylowe, grupy nitrowe, atomy fluoru, atomy chloru, atomy bro¬ mu, atomy jodu, rodniki alkilowe zawierajace 1—8 atomów wegla, rodniki alkoksylowe zawierajace 1—8 atomów wegla, rodniki alkanoiloksylowe za¬ wierajace 2—7 atomów wegla, rodniki formyloksy- lowe, y rodniki alkoksymetoksyilowe zawierajace 2—7 atomów wegla, rodniki fenylowe lub rodniki benzyloksylowe, R18 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy zawierajacy 1—4 atomów wegla, lub rod¬ nik'fenylowy, R19 i R20, jednakowe lub rózne, o- znaczaja atomy wodoru lub rodniki metylowe, zas X oznacza atom tlenu lub siarki.Typowym przykladem grupy ochronnej atomu azotu pierscienia tetrazoliilowego jest grupa o wzorze —CHjj-^CH/Y/Y1, w którym Y oznacza grupe wychwytujaca elektron, a Y1 oznacza atom wodoru lub grupe wychwytujaca elektron, taka sama lub rózna od Y. Funkcja grupy wychwytu¬ jacej elektron jest oddawanie atomu wodoru do atomu wegla, do którego przylaczone sa rodniki Y i Y1, dostatecznie kwasowego, aby grupa da¬ wala sie usuwac w odwrotnej reakcji Michaela.Reakcja taka jest dobrze znana, opisana na przy¬ klad przez Mouse'a w „Modern Synthetic Reac- tions", W. A. Benjamin, Inc., New York/ Amster¬ dam, 1965, str. 207. Typowa grupa wychwytujaca elektron jest grupa cyjanowa, rodnik alkoksykar- bonylowy zawierajacy 2—7 atomów wegla, rodnik fenoksykarbonylowy, rodnik alkilosulfonylowy za¬ wierajacy 1—6 atomów wegla, rodnik fenylosulfo- nytlowy i grupa o wzorze S02—NR16R16, w którym R15 i R18, jednakowe lub rózne, oznaczaja atomy wodoru, rodniki alkilowe zawierajace 1—4 ato¬ mów wegla, rodniki fenylowe lub benzylowe.Szczególnie korzystna jest taka konfiguracja gru¬ py ochronnej, w której Y1 oznacza atom wodoru, a Y oznacza, korzystnie rodnik alkoksykaribbny- lowy zawierajacy 2—7 atomów wegla lub rodnik fenylosulfonylowy.Inna, mozliwa do stosowania grupa ochronna atomu araotu z pierscienia tetrazolilowego jest grupa o wzorze —C/=0/—O—R14. Grupe taka mozna usunac droga hydrolizy w lagodnych wa¬ runkach, takiej jak hydroliza w srodowisku sla¬ bo alkalicznym, badz tez dzialanie zwiazkiem za¬ wierajacym atom nukleofilowy, takim jak amina, tiol lub tiolan. Choc mozna stosowac wiele grup jako R14, to jednak korzystnie oznacza on rodnik alkilowy zawierajacy 1—6 atomów wegla, rodnik benzylowy lub rodnik fenylowy, ewentualnie pod¬ stawiony co najwyzej dwoma rodnikami, takimi jak grupa nitrowa atom fluoru, atom chloru, a- tom bromu, rodnik alkilowy zawierajacy 1—4 a- tomów wegla lub rodnik alkoksylowy zawierajacy 1—4 atomów wegla.Inna jeszcze grupa ochronna atomu azotu w pierscieniu tetrazolilowym podstawionym do pe- namu jest grupa o wzorze —SOg—R14. Grupe te równiez mozna usunac przez hydrolize lub dzia¬ lanie srodkiem nukleofilowym opisanym przy o- mawianiu grupy o wzorze —C/=0/--0—R14,a R14 oznacza korzystnie rodnik zawieuajajcy 1—6 ato¬ mów wegla, rodnik benzylowy lufo rodnik feny¬ lowy, ewentualnie podstawiony co najwyzej 2 rod¬ nikami, takimi jak grupa nitrowa, atom fluoru, atomichloru, atom bromu, rodnik alkilowy zawie¬ rajacy 1—4 atomów wegla i rodnik aikoksylowy zawierajacy 1—4 atomów wegla. * Jeszcze inna grupa ochronna a^tomu azotu piettc-. cienia tetrazolilowego podstawionego do penamu jest grupa o wzorze —CH/W/W1, w którym W oznacza ewentualnie podstawiony rodnik fenylowy, ewentualnie podstawiony rodnik furylowy luib ewentualnie podstawiony rodnik tienyiowy, zas W1 oznacza jitom wodoru, rodnik alkilowy, ewentualnie podstawiony rodnik fenylowy, ewen¬ tualnie podstawiony rodnik iurylowy lub ewen¬ tualnie podstawiony rodnik tienyiowy. Jezeli W oznacza ewentualnie podstawiony rodnik feny¬ lowy, a W1 oznacza atom wodoru, rodnik alkilo¬ wy lub ewentualnie podstawiony rodnik fenytlowy, wówczas grupe taka mozna usunac droga hydro- genolizy. Mozna ja takze usunac przez solwolize w kwasie trójfluorooctowym, jezeli polaczony sku¬ tek oddzialywania W i W1 wystarcza do osiagnie¬ cia wymaganego stopnia trwalosci tworzacego sie jonu karboriiowego +CH/W/W1. Szczególnie odpo¬ wiednimi konfiguracjami takich grup ochronnych sa grupy o wzorach 23 i 24, w których R4 i R17, jednakowe lub rózne oznaczaja atomy wodoru, grupy hydroksylowe, grupy nitrowe, atomy fluo¬ ru, atomy chloru, atomy bromu, atomy jodu, rod¬ niki alkilowe zawierajace 1—6 atomów wegla, rod¬ niki alkoksylowe zawierajace 1—6 atomów wegla, rodniki alkanoiloksylowe zawierajace 2—7 atomów wegla, rodniki formyloksylowe, rodniki aikoksy- metoksylowe zawierajace 2—7 atomów wegla, rodniki fenylowe lub rodniki benzyloksylowe, R18 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy zawierajacy 1—4 atomów wegla lub rodnik fenylowe, R19 i RM, jednakowe lub rózne, oznaczaja atomy wodoru luib rodniki metylowe, a X oznacza atom tlenu lub siarki.Jak latwo moze stwierdzic specjalista, cytowane powyzej podstawniki W i W1 mozna zastapic in¬ nymi grupami, równiez stabilizujacymi jon kar- boniowy /W—CH-^W1^.Jeszcze inna grupa ochronna atomu azotu w pierscieniu tetrazolilowym przylaczonym do pena¬ mu moze byc ewentualnie podstawiony rodnik fe- nacyloWy. Rodnik taki usuwa sie w reakcji z re¬ agentem nukleofilowym, takim jak tlenek tiofe¬ nu .Typowe sa grupy fenacylowe o wzorze 25, w którym R21 oznacza atom wodoru, grupe nitrowa, atom fluoru, atom chloru, atom bromu lub rodnik fenylowy.Ponizej przedyskutowano i opisano szczególowo sposób wytwarzania zwiazków przeciwbakteryjnych wedlug wynalazku.Sposoby A, B i F polegaja na usuwaniu grupy ochronnej pierscienia tetrazolilowetgo podstawione¬ go do penamu, sposób C polega na acylowaniu do postaci R1, sposób D polega na alkilowaniu piers¬ cienia tetrazolilowego, a 'sposób E, pozostajacy w zwiazku ze sposobem C, polega na modyfikacji produktu acylowania prowadzacej do innej pochod- 40 45 50 55 6013 nej acylowej. Ten sam produkt mozna oczywiscie otrzymac dwoma lufo wiecej sposobami. Na przy¬ klad, sposób A mozna stosowac do usuniecia gru¬ py ochronnej z produktu posredniego, acylowane- go nastepnie s^sobem C i ewentualnie modyfi¬ kowanego 'sposobem E i, z kolei, acylowanego sposobem D. Oczywiscie wybór sposobu lufo kolej¬ nosci etapów zalezy wylacznie od charakterystyki stosowanych zwiazków i reakcji chemicznych.Sposób A jest 'uzyteczny przy syntezie zwiaz¬ ków o wzorach 4 i 5, w ktróyeh R1 oznacza gru¬ pe acylowa, a R£ i R8 oznaczaja atomy wodoru.Wedlug tego sposobu katalitycznej hydirogenolifcie poddaje sie zwiazek o wzorze 4, w którym R1 o- znacza grupe acylowa, a R2 oznacza grupe o wzo¬ rze 23, w którym R4 i R17, jednakowe lub rózne oznaczaja atomy wodoru, grupy hydroksylowe, grupy nitrowe, atomy fluoru, atomy chloru, atomy bromu, atomy jodu, rodniki alkilowe, zawierajace 1—6 atomów wegla, rodniki alkoksyTowe zawie¬ rajace 1—6 atomów wegla, rodniki alkanoiloksy- lowe zawierajace 2—5 atomów wegla, rodniki for- mylbksylowe, rodniki alkoksymetofcsylowe zawie¬ rajace 2—7 atomów wegla, rodniki fenylowe i rod¬ niki benzyloksylowe.Substrat stosowany w tym sposobie mozna o- trzymac na drodze acylowania odpowiedniego zwiazku o wzorze 6 lub jego soli, w którym R5 oznacza atom wodoru lub rodnik trójalkilosilowy zawierajacy 1—4 atomów wegla w grupach alki¬ lowych, zas R£ ma wyzej podane znaczenie. Acy- lowanie mozna prowadzic sposobem analogicznym do opisanego dalej sposobu C.Reakcje mozna prowadzic wieloma sposobami znanymi dla tego typu przemian, takimi jak na przyklad przedyskutowane przez Augustine'a w „Catalytic Hydirbgenation", Marcel Dokker, Inc., New York, 1965, sfor. 139^142. Jak latwo moze ocenic specjalista, nalezy dobrac warunki reakcji, w których nie ulega zniszczeniu pierscien p-latamu rdzenia penamowego. Szczególnie dogodny sposób polega na wytrzasaniu lub mieszaniu roztworu re¬ agenta w obojetnym rozpuszczalniku, takim jak metanol, etanol, octan etylu lub woda, lufo w mie¬ szaninie takich rozpuszczalników w obecnosci ka¬ talizatora, takiego jak pallad /10°/o/ osadzony na weglu, w atmosferze wodoru. Katalizator stosuje sie w ilosci okolo 10—100% wagowych, w stosun¬ ku do bedacej substratem pochodnej penamu, a cisnienie wodoru moze wahac sie w granicach 1—100 atm. W poblizu temperatury otoczenia re¬ akcja konczy sie w ciagu kilku godzin.Sposób B uzyteczny jest przy wytwarzaniu zwiazków o wzorze 4 i 5, w którym R1 oznacza grupe acylowa, a R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru.Sposób polega na traktowaniu zasada zwiazku o wzorze 4, w którym R1 oznacza-grupe acylowa, zas R* oznacza grupe o wzorze 23, w którym co naj¬ mniej jeden z R4 i R17 oznacza grupe hydroksy¬ lowa znajdujaca sie w pozycji 2 lub 4. Substrat mozna otrzymac droga hydrogenolizy odpowied¬ niego zwiazku, w którym grupy hydroksylowe, R4 lub R17, zabezpieczone sa rodnikiem benzylowym.Korzystnie jest w tym celu stosowac sposób prze¬ dyskutowany przy opisie sposobu A. Sposób B 747 14 mozna zastosowac bezposrednio po przeprowadze¬ niu reakcji sposobem A bez wydzielania produktu posredniego, albo t«z, jezeli hydrogenolize mozna wykonac w Srodowisku zasadowym, reakcje spo- sobem B mozna prowadzic równoczesnie z hydró- genoTiza.W pewnych warunkach prowadzenia hydrogeno¬ lizy zaraz po utworzeniu pochodnej penamu, w której R' oznacza grupe hydroksybenzylowa, na- * stepuje hydrogenolityczne odszczepienie grupy hy- drofcsybenzylowej i powstanie zwiazku o waorze 4 luflbf 5, w którym R* i Rs oznaczaja atomy wo¬ doru. Reakcje sposobem B prowadzi sie rozpuszcza¬ jac najpierw substrat w odpowiednim rozpuszczal- niku i dodajac okolo 1 molowego równowaznika zasady w temperaturze otoczenia lub nieco nizszej.Zwykle reakcja przebiega w ciagu kilku minut.W przypadku tym odpowiednie sa rozpuszczalniki obojetne stosowane do rozpuszczania sufostratu.Jako przyklady rozpuszczalników mozna wymie- ''•'^nTC estry, takie jak octan etylu i octan butylu, nizsze ketony alifatyczne, takie jak aceton i ke¬ ton metylowo-etylowy, chlorowane weglowodory, takie jak chloroform, chlorek metylenu i 1,2-dwu- chlorometan, nizsze alkanole, takie jak metanol i etanol, oraz czterowodorofuran. Mozna stosowac bardzo wiele zwiazków alkalicznych, poniewaz wydaje sie, ze funkcja zasady jest przede wszyst¬ kim usuniecie wodoru z grupy hydroksylowej pod- stawionej do pierscienia fenolowego, a wystepuja¬ cej w postaci hydroksyibenzylowej grupy ochronnej.Jako reagenty alkaliczne mozna stosowac sole metali alkalicznych kwasów alkanotoarboksylowych, takie jak octan sodowy i 1-etylopentanokarbo- ksylan sodowy, aminy organiczne, takie jak trój- butyloamina, trójetyloamina, N,N-dwumetyloami- na, N-etylopiperydyna, pirydyna lub N-metylomor- folina, wodorotlenki metali alkalicznych, takie jak wodorotlenek sodowy, wodorotlenek potasowy, wo- 40 dorotlenki metali ziem alkalicznych, takie jak wo¬ dorotlenek barowy i wodorotlenek wapniowy oraz wodorki metali alkalicznych, i metali ziem alka¬ licznych, takie jak wodorek sodu, wodorek potasu i wodorek wapnia. Zazwyczaj stosuje sie okolo jednego molowego równowaznika zasady, choc w pewnych okolicznosciach mozna tez stosowac zasa¬ de w nadmiarze. W przypadkach posiadania przez, substrat innej kwasowej grupy funkcyjnej ko¬ nieczne jest dodanie dwóch równowazników mo¬ lowych zasady. Specjalista moze latwo ocenic, ze warunki prowadzenia reakcji limitowane sa wraz¬ liwoscia pierscienia p-laktamu rdzenia penamo¬ wego i nalezy unikac stosowania nadmiaru zwiaz-- ku alkalicznego w srodowisku reakcji, gdyz w przeciwnym razie moze on reagowac ze wspom¬ nianym pierscieniem (3-laktamu. Szczególnie ko¬ rzystnym sposobem prowadzenia tej reakcji jest potraktowanie sufostratu roztworem wodnym o wartosci pH 7,5—9,6.Sposób C uzyteczny jest do wytwarzania zwiaz¬ ków o wzorach 4 i 5, w których R1 oznacza grupe acylowa, a R2 i Rs, jednakowe lufo rózne oznacza¬ ja atomy wodoru, rodniki alkanoiloksymetylowe zawierajace 3—8 atomów wegla, rodniki l-/alka- 85 noiloksy/etylowe zawierajace 4^-9 atomów wegla95 747 16 i rodniki ftalidylowe. Ogólnie biorac sposób ten polega na acylowaniu zwiazku o wzorze 6 lub 7 lub jego soli, w którym R2 oznacza atom wodoru, rodnik aikanoiloksymetylowy, rodnik ,l-/alkanoilo- ksy/etylowy, rodnik ftalidylowy lub rodnik trój- alkilosililowy zawierajacy 1—4 atomów wegla w kazdej grupie alkilowej. Produkt acylowania trak¬ tuje sie, w razie potrzeby, rozpuszczalnikiem pro- tycznym, co jest konieczne w przypadku, gdy R2, R* lub RB oznaczajayrodnik tyójalkilosililowy. Zwia¬ zek o wzorze 6 lub 7, albo jego sól-acyluje sie dzialajac nan zaktywowana pochodna odpowied¬ niego kwasu karboksylowego, w odpowiednim u- kladzie rozpuszczalnikowym.Zwykle stosowana zaktywowana pochodna jest halogenek kwasowy, taki jak chlorek kwasowy.Postepujac typowym sposobem acylowania okolo 1 molowego równowaznika chlorku kwasowego do¬ daje sie do roztworu wspomnianego zwiazku o wzorze 6 lab 7 albo jego soli w rozpuszczalniku, takim jak chlorowany weglowodór, jak na przy¬ klad chloroform lufo chlorek metylenu, eter, jak na przyklad czterowodorofuran lub 1,2-dwumeto- ksyetan, ester, jak na przyklad octan etylu lub octan butylu, nizszy keton alifatyczny, jak na przy¬ klad aceton lub keton metylowo-etylowy, badz tez amid trzeciorzedowy, jak na przyklad N,N- -dwumetyloformamid lufo N-metylopiirolidon. Re¬ akcje prowadzi sie w temperaturze od —40°C do °C, korzystnie od —10°C do 10°C, ewentualnie w obecnosci okolo 1 równowaznika molowego srodka' wiazacego kwas, takiego jak trójetyloami- na, pirydyna lufo wodoroweglan sodowy. Reakcja konczy sie dosc szybko, to znaczy po uplywie 1 godziny. Jezeli R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru, to korzystnie jest stosowac jako reagent sól zwiaz¬ ku o wzorze 6 lub 7 z amina trzeciorzedowa, jak na przyklad trójetyloamina. Alternatywny sposób odpowiedni do acylowania halogenkiem kwasowym zwiazku o wzorze 6 lub 7, w którym R2, R8 i R5 oznaczaja atomy wodoru, polega na prowadzeniu reakcji w srodowisku wodnym. Wedlug tego spo¬ sobu, podobnego do sposobu Schottena-Baumanna, halogenek kwasowy dodaje sie do roztworu sub- stratu w wodzie lub mieszaninie wody z innym rozpuszczalnikiem obojetnym w temperaturze oto¬ czenia lub nieco nizszej, utrzymujac pH' rozpusz¬ czalnika w zakresie okolo 6,0—9,0 przed, podczas lub po dodaniu halogenku. v Do innych aktywowanych pochodnych kwasów karbokyslowych znajdujacych zastosowanie w spo¬ sobie C naleza mieszane bezwodniki. W tym przy¬ padku sól odpowiedniego kwasu karboksylowego traktuje sie okolo 1 równowaznikiem molowym nizszego chloromrówczanu alkilu w obojetnym roz¬ puszczalniku aprotycznym, w temperaturze od —20°C do 20°C, korzystnie 0°C. Do odpowiednich soli zalicza sie tu sole metali alkalicznych, takie jak sole sodowe i potasowe, oraz sole z aminami trzeciorzedowymi, takimi jak trójetyloamina, trój- butyloamina, N-etylopiperydyna, N,N-dwumetylo- anilina, N-metylomorfolina i pirydyna. Sposród odpowiednich rozpuszczalników wymienic mozna, na przyklad chloroform, chlorek metylenu, aceto- nitryl, czterowodorofuran, dioksan i N,N-dwume- tyloformamid. Tak utworzony mieszany bezwodnik weglowokarfooksylowy stosuje 'sie zwykle in situ do acylowania zwiazku o wzorze 6 lufo 7. Zazwy¬ czaj reakcje te prowadzi sie mieszajac roztwory utworzonego wlasnie mieszanego bezwodnika i zwiazku o wzorze 6 lufo 7. Jezeli R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru, wówczas korzystnie jest stosowac jako reagent sól zwiazku o wzorze 6 lub 7 z ami¬ na trzeciorzedowa, jak na przyklad trójetyloami¬ na. Temperatura acylowania wynosi zwykle od —30°C do 20°C, korzystnie okolo ^10°C. Reakcja zakonczona jest zazwyczaj po uplywie kilku go¬ dzin. W wiekszosci przypadków stosunek molowy mieszanego bezwodnika do zwiazku o wzorze 6 lub 7 wynosi zasadniczo 1:1.Inna metoda prowadzenia sposobu polega na tym, ze kwas karfooksylowy przeprowadza sie naj¬ pierw w aktywny ester, którym nastepnie dziala sie na zwiazek o wzorze 6 lufo 7, badz jego sól.Do aktywnych estrów naleza na przyklad, karfoo- ksylany fenylowe, takie jak karboksylan p-nitro- fenylu i 2,4,5-trójchloirofenylu, tioestry, takie jak estry fenylotiolu i metylotiolu oraz N-hydroksy- estry, takie jak N-hydroksysukcynimid i N-hydro- ksyftalimid. Estry otrzymuje sie znanymi sposoba¬ mi, a acylowanie prowadzi sie dogodnie rozpusz¬ czajac aktywny ester i wspomniany zwiazek o wzo¬ rze 6 lufo 7 lub jego sól w polarnym rozpuszczal¬ niku aprotycznym, takim jak N,N-dwumetylofor- mamid, N,N-dwumetyloacetamid lub N-metylopi- rolidon. Roztwór przechowuje sie w temperaturze okolo pokojowej w ciagu kilku godzin, na. przy¬ klad przez noc, po czym produkt wyodrebnia sie standardowymi sposobami. W wielu przypadkach aktywny ester mozna zastapic odpowiednimi azyd¬ kami kwasowymi.Jeszcze inna mozliwosc przeprowadzenia sposobu C, uzyteczna w przypadku acylowania zwiazków o wzorze 6 i 7, polega na dzialaniu kwasu karbo¬ ksylowego na zwiazek o wzorze 6 lufo 7 w obecnos¬ ci pewnych znanych srodków' umozliwiajacych tworzenie wiazan peptydowych. Do takich srodków zalicza sie karfoondwuimidy, jak na przyklad dwu- cykloheksyiokairtoondwuimid i l-etylo-3-/3-dwume- tyiloaminopropylo/karbpndwuimid, alkoksyacetyle- ny, jak na przyklad metoksyacetylen i etoksyace- tylen oraz N-etoksykarbonylo-2-etoksy-l,2-dwuwo- dorochinolina. Reakcje prowadzi sie w odpowied¬ nim rozpuszczalniku, w którym rozpuszczaja sie reagenty, nie oddzialywujacym na sufostraty lufo na produkt, takim jak, na przyklad acetonitryl, N,N-dwumetyloformamid i N-metylopirolidon.Z powyzszego opisu sposobu C wynika, ze ato¬ my wodoru znajdujace sie w miejscu podstawni¬ ków R2, R8 i R5 w aicylowanym zwiazku o wzo¬ rze 6 lufo 7 mozna zastapic rodnikami trójalkilo* sililowymi. Po zacylowaniu usuwa sie rodniki trój- alkilosililowe zastepujac je atomami wodoru, pro¬ sta droga poddania produktu dzialaniu ukladu rozpuszczalnika protycznego, takiego jak woda lub nizszy alkanol, jak na przyklad metanol lufo eta¬ nol. Korzystne sa pochodne zawierajace rodniki trójalkilosililowe ze wzgledu na latwiejsza dostep¬ nosc substratów. Rodnik taki mozna wprowadzic do stanowiacego sufostrat zwiazku o wzorze 6 i 7 40 45 50 55 6017 $5f47 i* 2ilanymi sposobami, na przyklad przy uzyciu trój- metylochlorosilanu lub N^ójmetylosiililoacetami- du, jak to opisali Biifeofer i Ritter w Amgewandte Chemie /International Edftion in English/, 4, 417—418 i 4126 /1965/. Nalezy dobrac takie warunki reakcji aby nie uszkodzic grupy P^Laktamowej rdzenia penamowego. W sposobie C mozna takze stosowac pochodne sililowe powstajace w reakcji zwiazków o wzorach 6 i 7 z nizszymi dwuchloro- dwuaTkilosilanami. SiTiiowanie prowadzi sie znany¬ mi 'sposobami, takimi jak na przyklad podany w opisie patentowym RFN nr 1 933 187. Po zacytowa¬ niu zwiazku grupy siliowe usuwa sie dzialajac rozpuszczalnikiem protycznym, takim jak woda lub nizszy alkanol, jak na przyklad metanol lub etanol.W razie potrzeby przed acylowaniem sposobem C mozna zabezpieczyc róznymi innymi grupami pierscien tetrazolowy zwiazku o wzorze 8 lub 7, w którym R2, R8 i R6 oznaczaja atomy wodoru.Nastepnie, po zacytowaniu usuwa sie grupy o- chronne otrzymujac pozadany srodek przeciwbak- teryjny o 'wzorze 4 lub 5, w którym R1 oznacza grupe acylowa, zas R2 i R8 oznaczaja atomy wo¬ doru. Jako grupy ochronne mozna tu stosowac wiele rodników, takich jak, na przyklad, ewen¬ tualnie podstawiony rodnik trójfenylometylowy, rodnik alkoksymetylowy, ewentualnie podstawiony rodnik benzyloksymetylowy i rodnik cyjanomety- lowy. Szczególnie dogodne jest stosowanie rodnika trójfenylometylowego jako grupy ochronnej.Specjalisci moga latwo stwierdzic, ze me wszy¬ stkie przedyskutowane metody przeprowadzenia sposobu C sa jednakowo skuteczne i dogodne przy acylowaniu zwiazku o wzorze 6 lub 7. Wzgledna skutecznosc zalezy zawsze od szeregu czynników, takich jak, na przyklad, budowa zwiazku o wzo¬ rze 6 lub 7, dostepnosc substratów, skala reakcji i zwlaszcza struktura i reaktywnosc wprowadza¬ nej grupy acylowej. W praktyce, specjalista w kazdym przypadku wybierze najodpowiedniejsza droge postepowania rozpatrujac wszystkie istotne czynniki. Ponadto, w niektórych przypadkach ko¬ nieczne lub pozadane sa pewne srodki ostroznos¬ ci lub modyfikacje, zwlaszcza, jezeli R1 oznacza grupe o wzorze 12, w której n równe jest i. Na przyklad, jezeli R1 oznacza grupe o wzorze 12, n=l, a Q oznacza ewentualnie podstawiony rodnik fenoksykatlbonylowy lub ' rodnik indanyloksykar- bonylowy, mozna prowadzic acylowanie sposobem podanym w opisie patentowym Stanów Zjedno¬ czonych Ameryki nr 3 879 801. Przy wytwarzaniu zwiazków o wzorze 4 i 5, w którym R1 oznacza grupe o wzorze 12, w którym n=l, Q oznacza rod¬ nik karboksylowy, a R7 oznacza ewentualnie pod¬ stawiony rodnik fenyIowy lub ewentualnie pod¬ stawiony rodnik hetetrocykliczny, 'skutecznym i u- zytecznym srodkiem acylujacym w sposobie C jest jednochlorek kwasu malonowego podstawionego w pozycji 2.Sposób wytwarzania i zastosowanie jednochlor- ków kwasowych przedstawiono w belgijskim opi¬ sie patentowym nr 788 928. Jezeli R1 oznacza grupe o wzorze 12, w którym n=l, a Q oznacza lub za¬ wiera zasadowa grupe aminowa, pierwszo- lub drugorzedowa, konieczne jest zabezpieczenie grupy aminowej w wyjsciowym kwasie kauboksylowym przed zaktywowaniem grupy karboksylowej tego kwasu. Po zabezpieczeniu grupy aminowej sub- I strat acyluje sie sposobem C, po czym usuwa sie grupe ochronna otrzymujac przeciwbakteryjna po¬ chodna penamu o wzorze 4 lub 5. Jako grupy o- chronne grupy aminowej podczas tworzenia wiaza¬ nia peptydowego"^ mozna stosowac wiele znanych II rodników. Szczególnie odpowiednia do tego celu jest grupa benzyloksykarbonylowa, jak to podali Doyle i inni w Journal of the Chemical Society /London/, 1440 /1962/, oraz enamina utworzona w reakcji wyjsciowego aminokawsu z pochodna fl¬ is -dwukarbonyiowa, jak to podali Dane i Dockner w Angewandte Chemie /International Edition in English/, 3, 439 /1964/ oraz w Chemiische Berichte der Deutschen Chemischen Geselflschaft, 98, 789 /l965/. W przypadku stosowania innych grup o- chronnych mozna korzystac z publikacji Green- steina i Winitza, „Chemistry of the Amino Acidis", John Wiley and Sons, Inc., New York/London, 1961, str. 882—922. W pewnych przypadkach, kiedy n=l, a Q oznacza lub zawiera zasadowa grupe aminowa, szczególnie cennym sposobem acylowa- nia jest stosowanie chlorowodorku kwasu bedace¬ go prekursorem. Najpierw wytwarza sie chlorek chlorowodorku kwasu, po czym prowadzi sie acy¬ lowanie sposobem opisanym dla chlorowodorku chlorku 2-amino-2-fenyloacetylu, a nastepnie, acy¬ lowanie kwasu 6-aminopenicyllanowego /opis pa¬ tentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 140 282/.Sposób D jest uzyteczny przy wytwarzaniu zwiazków o wzorach 4 i 5, w których R1 oznacza grupe acylowa, a R2 i R* oznaczaja rodniki alka- noiloksymetylowe, l-/ailkanoiloksy/etylo^ve lub fta- lidylowe. Wedlug tego sposobu odpowiedni zwiazek o wzorze 4 lub 5, w którym R1 oznacza grupe 40 acylowa, a R2 i R8 oznaczaja atomy wodoru, al¬ kiluje sie halogenkiem alkanoiloksymetylu, l-/al- kanoiloksy/etyiu lub ftalidylu. Pod pojeciem halo¬ genku nalezy tu rozumiec jodek, bromek i chlo¬ rek. Reakcje dogodnie prowadzi sie rozpuszczajac 45 tetrazolan wspomnianego zwiazku o wzorze 4 lub , w którym R2 i Rs oznaczaja atomy wodoru, w odpowiednim polarnym rozpuszczalniku organicz¬ nym, takim jak ^^N-dwumetyloformamid i doda¬ jac okolo 1 równowaznika molowego halogenku 50 alkanoiloksymetylu. Jako sole substratu stosuje sie powszechnie stosowane sole metali alkalicznych, takie jak sole sodowe i potasowe, oraz sole z ami¬ nami trzeciorzedowymi, takimi jak trójetyloami- na, N-efcylopiperydyna, N,N-dwuetyloanilina i N- 55 -metylomorfolina. Reakcje prowadzi sie zwykle w temperaturze bliskiej temepraturze otoczenia, a czas niezbedny do zakonczenia reakcji zalezy od wielu czynników, takich jak stezenie reagentów i ich reaktywnosc. W przypadku halogenopochod- oo nych, jodki reaguja szybciej niz bromki, a te z kolei szybciej niz chlorki. I rzeczywiscie, ptrzy sto¬ sowaniu chloropochodnych zazwyczaj dodaje sie do jednego równowaznika molowego jodku metalu alkalicznego. Przyspiesza to reakcje, ponadto uwa- ' « za sie, ze dodatek jodku prowadzi do wymiany19 05 747 chlorowców i tworzenia sie, in situ, pewnych ilosci bardziej reaktywnej pochodnej jodowej.Biorac pod uwage Wszystkie czynniki reakcje prowadzi sie zwykle w ciagu wielu godzin, na przyklad przez noc. Jak podano uprzednio, w przypadku zwiazków o wzorach 4 i 5, w których R* i R* oznaczaja atomy wodoru, dla kazdego . podstawnika R1 istnieje równowagowa mieszani¬ na. Stwierdzono, ze surowy produkt otrzymany przez alkilowanie takiej mieszaniny równiez sta¬ nowi tego typu mieszanine. Zawiera ona produk¬ ty podstawione jednym rodnikiem alkilowym, w których nowo wprowadzone grupy alkanoiloksyme- tylowe znajduja sie w pozycji 1 lub 2 pierscienia tetrazolowego. Stosunek tych produktów zalezy od wielu czynników, takich jak budowa pochodnej penamu, struktura czynnika alkilujacego i warun¬ ki reakcji. W niektórych przypadkach mozna o- trzymac prawie wylacznie jeden izomer. Chociaz mieszanine produktów mozna rozdzielic znanymi metodami, na przyklad chromatograficznie, to jed¬ nak, jesli to pozadane, mieszanine izomerów moz¬ na bezposrednio uzyc do dalszych, opisanych ni¬ zej przemian, gdyz oba izomery wykazuja wlas¬ nosci bakteriobójcze.Halogenki alkanoiloksyallkilowe sa albo zwiazka¬ mi znanymi, albo mozna je otrzymac znanymi me¬ todami /Ulich i Adams, Journal of the American Chemical Society, 43, 862 /1921/; Dachne i inni, Joumal of Medicinal Chemisttry, 13, 607, /1970//.Metoda E jest cenna metoda wytwarzania zwiaz¬ ków o wzorze 4 i 5, w którym R* i R* oznaczaja niezaleznie atom wodoru, rodnik alkanoiloksyme- tylowy, l-/alkanoiloksy/etylowy lub ftalidylowy, zas R1 oznacza rodnik o wzorze L2, w którym R1 ma podane wyzej znaczenie, n wynosi 1, a Q o- znacza grupe karboksylowa, sulfoamdnowa, karba- mylowa, aminowa lub grupe o wzorze NH—/CO— —cA-^NH/m—CO—iZ. Metoda ta polega na prze¬ prowadzeniu dalszej transformacji niektórych zwiazków o wzorze 4 i 5, które wytwarza sie me¬ toda C.Tak wiec zwiazki o wzorach 4 i 5, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe karboksylowa, moz¬ na wytworzyc z odpowiednich zwiazków o wzorze 4 lub 5, w których Q oznacza grupe fenoksykar¬ bonylowa, ewentualnie podstawiona lub indanylo- ksykarbonylowa, na drodze lagodnej hydrolizy grupy fenoksykarbonylowej, ewentualnie podsta¬ wionej grupy fenoksykarbonylowej lub grupy in- denyloksykarbonylowej, celem uwolnienia grupy karboksylowej. Reakcje prowadzi sie przez dziala¬ nie na* material wyjsciowy lagodnie alkalicznym, wodnym ukladem rozpuszczalników, az do zasad¬ niczo calkowitego zakonczenia hydrolizy, na przy¬ klad zgodnie z metoda podana w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 679 601.Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe sulfoaminowa, mozna otrzymac z odpowied- : nkh zwiazków o wzorze 4 lub 5, w którym Q oznacza grupe aminowa, poprzez bezposrednie sul¬ fonowanie. Sulfonowanie dogodnie jest przeprowa¬ dzic stosujac sposób omówiony w opisie patento¬ wym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 381 091.Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe karbamylowa mozna otrzymac pod dziala¬ niem amoniaku z odpowiednich zwiazków, w któ¬ rych Q oznacza grupe fenoksykarbonylowa lub korzystniej grupe fenoksykarbonylowa podstawio- na jedna lub wieksza liczba grup przyciagajacych elektrony. Szczególnie dogodnymi podstawionymi grupami sa grupy nitro- i dwunitrofenoksykarbo- nylowe, zas sama reakcje prowadzi sie, przy zasto¬ sowaniu znanych metod /patrz Johnson, Journal of the American Chemdcal Society, 75, 3636, /1953//.Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe o wzorze NH—/CO—CH*—NH/m—CO—Z, w którym n wynosi 0, zas Z oznacza grupe alkilowa zawierajaca 1—6 atomów wegla, ewentualnie pod¬ stawiona grupe fenylowa, grupe furylowa, tieny- lowa, pirydylowa lub piralilowa, wytwarza sie z odpowiednich zwiazków o wzorze 4 lub 5, w któ¬ rych Q oznacza grupe aminowa w wyndku reakcji z aktywna pochodna odpowiedniego kwasu kar- boksiylowego. Metody aktywacji odpowiednich kwasów karboksylowych i metody acylowania, które mozna zastosowac w tym procesie omówiono powyzej przy opisywaniu metody C. W wielu przypadkach szczególnie dogodna metoda jest za¬ stosowanie chlorku kwasowego kwasu karboksy- lowego.Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe o wzorze NH—/CO—CH^—NH^m--CO—Z, w którym m wynosi 0, zas Z oznacza grupe annino- etylowa wytwarza sie z odjpowiednich zwiazków o wzorze 4 lub 5, w którym Q oznacza grupe ami¬ nowa przez sprzeganie z glicyna. Sprzeganie to prowadzi sie w nastepujacych etapach: /!/ zabez¬ pieczanie funkcyjnej grupy aminowej w glicynie, /2/ aktywowanie grupy karboksylowej w zabezpie¬ czonej przy atomie azotu glicynie, /3/ reakcje tak wytworzonego produktu posredniego ze zwiazkiem o wzorze 4 lub 5 lub jego sola, /4/ usuwanie grupy ochronnej atomu azotu. Dogodne metody reali¬ zacji poszczególnych etapów omówiono w belgij¬ skim opisie patentowym nr 681 660.Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe o wzorze NH—/CO—CH^—'NH/m—CO-^Z, w któryrn m wynosi 0, zas Z oznacza ewentualnie podstawiona grupe anilinowa, wytwarza sie z od¬ powiednich zwiazków o wzorze 4 lub 5, w których Q oznacza grupe aminowa, przez reakcje z izo¬ cyjanianem, ewentualnie izocyjanianem podstawio¬ nego fenylu. Reakcje prowadzi sie przez kontakto¬ wanie zasadniczo równomolowych ilosci izocyja¬ nianu z pochodna penamowa lub jej sola, na przy¬ klad sola trójefyloaminowa w obojetnym dla re¬ agentów rozpuszczalniku organicznym, na przyklad N,N-dwumetyloformamidzie w temperaturze zbli¬ zonej do temperatury otoczenia. Calkowity prze¬ bieg reakcji wymaga niewielu godzin, na przy¬ klad reakcja trwa okolo 3 godzin, i produkt mozna wydzielic po prostu przez odparowanie rozpusz¬ czalnika.Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe o wzorze NH—/CO-r-CHz-^NH/m—CO—Z, w którym m wynosi 0, zas Z oznacza grupe guani- dynowa wytwarza sie z odpowiednich zwiazków o wzorze 4 lub 5, w którym Q oznacza grupe ami¬ nowa w wyniku reakcji ze srodkiem wprowadza- 40 45 50 55 60zl jacym grupe guanylokarfoamylowa. Srodki takie wytwarza sie przez dzialanie na 4-guanyflosemikar- bazyd aftbo zwiazkiem dostarczajacym kwas azo¬ tawy albo niektórymi srodkami utleniajacymi; tak wytworzone srodki wprowadzajace grupe guanylo¬ karfoamylowa sa szczególnie cenne w omawianym procesie. Wytwarzanie i stosowanie takich srodków omówiono w opisach patentowych Stanów Zjedno¬ czonych Ameryki nr nir 3 570 501 i 3 570 514, Przy¬ jetym synonimem rodnika guanylowego jest ter¬ min „rodnik amidynowy".Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe o wzoTze NH—/CO—CHf-^NH/m—CO—Z, w której m wynosi 0, zas Z oznacza grupe guani- dynometylowa, wytwarza sie z odpowiednich zwiaz¬ ków ó wzorze 4 lufo 5, w którym Q oznacza grupe aminowa, w wyniku Teakcji z chlorowodorkiem chlorku kwasowego kwasu guanidynooctowego.Reakcje prowadzi sie zwykle przez dzialanie roz¬ tworu wyjsciowego zwiazku penamowego lub jego soli w polarnym rozpuszczalniku organicznym, ta¬ kim jak N,N-dwumetyloformamid lub N^N-dwu- metyloacetamid w temperaturze okolo 0°C z chlo¬ rowodorkiem chlorku guanidynoacetylu. Czas re¬ akcji wynosi zwykle okolo 2 godzin do pelnego jej przebiegu. Sól wyjsciowej substancji stosuje sie w takich przypadkach, kiedy Rl lufo R8 oznacza atom wodoru, a odpowiednimi sodami sa na przy¬ klad sole metali alkalicznych i sole amin trzecio¬ rzedowych. W celu uzyskania produktu z duza wydajnoscia niezbedne jest zwykle zastosowanie co najmniej jednego równowaznika molowego, a korzystniej do okolo 4 równowazników molowych srodka acylujacego.Zwiazki, w których n wynosi 1, zas Q oznacza grupe o wzorze NH—/CO-^CH*—NH/m—CO—Z, w którym m wynosi 0, a Z oznacza grupe acyloami- nowa, ewentualnie podstawiona grupe benzamido- wa, tiofenokarboksyamidowa, luranokarboksami- dowa d pirydynokariboksamidowa, wytwarza sie z odpowiednich zwiazków o wzorze 4 lub 5, w któ¬ rych Q oznacza grupe aminowa, w wyniku reakcji z odpowiednim acyloizocyjanianem. Te ostatnie wyitwarza sie metoda i wedlug wskazówek zawar¬ tych w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3470330.Zwiazki, w których n wynosi 1, a Q oznacza grupe o wzorze NH—/CO-^CH*—NH/m—CO—Z, w 'którym m wynosi 1, a Z oznacza Todnik alkilowy zawierajacy 1—6 atomów wegla, ewentualnie pod¬ stawiony rodnik fenylowy, fuirylowy, tienylowy, pirydylowy, pirolilowy, aminometylowy, ewentual¬ nie podstawiony rodnik anilinowy, guanidynowy, guanidynometylowy, acyloaminowy, ewentualnie podstawiony rodnik foenzamidowy, tiofenokarfoo- ksamidowy, furanokaifooksamidowy lub pirydyno- karboksamidowy, wytwarza sie w sposób analo¬ giczny do opisanego dla odpowiednich zwiazków, w ktÓTych m wynosi 0* z tym wyjatkiem, ze od¬ powiednim zwiazkiem o wzorze 4 lufo 5 jest zwia¬ zek, w którym Q oznacza grupe o wzorze NH— —CO—CHg— Zwiazki, w których n wynosi 1, a Q oznacza grupe o wzorze NH-^/CO—CH^NH/^—CO^Z, w którym m wynosi 0, zas Z oznacza grupe alkano- ii karboksyainidynomefyttowa, zawierajace i—<2 ato¬ mów wegla w czasteczce, ewentualnie podstawio¬ na girupe foenzamidynometylowa, tiofenokarfooksy- amidynometylowa, furanokanboksyamidynometylo- wa, pirydynokarboksyamidynometylowa, pirolokair- boksyamidynometylowa lufo 2-foenzimi'dazoilokarbo- ksyamidynometylowa wytwarza sie z odpowiednich zwiazków o wzorze 4 luib 5, w których Q oznacza grupe o wzorze NH—CO—CH^—NH2 w wyniku reakcji z odpowiednim estrem imidanowym, na przyklad benzimidanem etylu. Reakcje zwykle re¬ alizuje sie przez kontaktowanie zasadniczo rów- nomalowych ilosci estru i zwiazku penamowego lufo jego soli, na przyklad soli trójetyloaminowej w obojetnym wzgledem reagentów rozpuszczalniku organicznym, na przyklad chloroformie, N,N-dwu- metyloformamidzie lufo N,N-dwumetyloacetamidzie, - w temperaturze zblizonej do temperatury otocze¬ nia. Reakcja }zwyfele trwa kilka godzin, na przy- klad okolo 6 godzin, a nastepnie produkt wydzie¬ la sie.Estry imidanowe stosowane w .powyzszym pro¬ cesie sa albo znanymi zwiazkami, albo wytwarza sie je znanymi sposobami. Na przyklad mozna je wytworzyc w wyniku katalizowanej kwasem re¬ akcji addycji alkanolu do odpowiedniego nitrylu /reakcja Pinnera/, w wyniku odpowiednich karfoo- ksamidów z fluorofooranem trójaHkilooksoniowym, na przykdad Iluoroboran trójetylooksoniowy, lufo w niektórych przypadkach w wyniku katalizowa¬ nej zasadami reakcji addycji alkanolu do nitrylu.Katalizowana zasadami reakcja addycji jest szcze¬ gólnie dogodna w przypadku, gdy .reszta cyjano- wa zwiazana jest z grupa przyciagajaca elektrony, 33 na przyklad 4-cyjanopirydyna. Blizsze informacje podaja dane literaturowe: Shriner i Neumann, Chemical Reviews, 35, 354—358 /1044/; Meerwein, Organie Syntheses, tom V, 1080-^1082 /1S73/; Schaefer i Peters, Journal of Organie Chemistry, 40 26, 412, /1061/; belgijski opis patentowy nr 803 004 i zródla cytowane.Metoda F jest cenna metoda wytwarzania zwiazków o wzorach 4 i 5, w których R1 oznacza grupe acylowa, zas R2 i R8 oznaczaja atomy wodo- 45 ru. Metoda polega na hydrolizie odpowiedniego zwiazku o wzorze 4, w którym R1 oznacza grupe acylowa, zas R2 oznacza grupe o wzorze —C/=0/— -O—R14 lufo SOs—R14, w których to wzorach R14 oznacza rodnik alkilowy zawierajacy 1—6 ato- 50 mów wegla, rodnik benzylowy lufo rodnik fenyio- wy ewentualnie podstawiony jednym lub dwoma podstawnikami, takimi jak grupa nitrowa, fluor, chlor, forom, grupa alkilowa zawierajaca 1—4 ato¬ mów wegla lufo grupa" alkoksylowa zawierajaca 1—4 atomów wegla. Hydrolize prowadzi sie przez kontaktowanie z wodnym lub czesciowo wodnym ukladem rozpuszczalników w zakresie temperatur /—5/—30°C, a najkorzystniej 10^25°C, przy war¬ tosci pH w zakresie 7,5—0,5, zwykle okolo 8,5.Reakcje prowadzi sie az do calkowitego zakoncze¬ nia hydrolizy. Trwa to zwykle okolo 1 godziny.Zwykle, chociaz nie ma to istotnego znaczenia, stosuje sie w tym .procesie wspólrozpuszczalnik.Odpowiednimi do zastosowania wspólrozpuszczal- 05 nikami sa sufostancje mieszajace sie z woda, które23 9S747 24 sluza do rozpuszczenia wyjsciowego zwiazku pena- mowego. Typowymi przykladami wspólrozpuszozal- ników, które mozna zastosowac sa aceton, nizsze alkanole, takie jak metanol i etanol, glikol ety¬ lenowy, nizsze jedno- i dwualfcdlowe etery gliko¬ lu etylenowego, takie jak 2-*netoksyetanol i 1,2- -dwumetoksyetan, czterowodorofuran, dioksan i acetonitryl. Produkt wydziela .sie znanymi meto¬ dami.Wyjsciowe zwiazki penamowe o wzorach 6 i 7, w których Rf, R8 i R5 oznaczaja atomy wodoru, mozna otrzymac metoda C -z odpowiednich zwiaz¬ ków o wzorze 6 lub ich soli addycyjnych z kwa¬ sem, w których R5 oznacza atom wodoru, zas R2 oznacza grupe o wzorze 26 lufo 24, w których /R4/' i /R17/ oznaczaja niezaleznie atom wodoru, grupe hydroksylowa, atom fluoru, chloru, bromu lub jo¬ du, rodnik alkilowy, zawierajacy 1—6 atomów wegla, alkoksylowy, zawierajacy 1—6 atomów wegla, adkanoiloksy, zawierajacy 2—7 atomów wegla, fenylowy lub benzyloksy, R18 oznacza atom wodoru, rodnik alkilowy zawierajacy 1—4 atomów wegla lufo rodnik fenylowy, R19 i Rf0 oznaczaja niezaleznie atom wodoru lulb rodnik metylowy, zas X oznacza atom siarki lub tlenu, z tym jednak zastrzezeniem, ze jesli R18 oznacza atom wodoru, wówczas co najmniej jeden z podstawników /R4/' i /R17/ oznacza grupe 2- lub 4-alkofcsylowa, zawie¬ rajaca 1—6 atomów wegla, 2^ luib 4^alkanoiloksy- lowa zawierajaca 2—7 atomów wegla 2- lub 4-for- myloksylowa, 2- lub 4-alkoksymetoksylowa zawie¬ rajaca 2^7 atomów wegla albo 2- i 4-benzyloksy- lowa. Zwiazki te otrzymuje sie dzialaniem kwasu trójfluorooctowego. Chociaz nie ma to istotnego znaczenia, korzystnie jest dodac do srodowiska .reakcji alkoksyfoenzenu, takiego jak anizol, fenetol lub weratrol. Reakcje dogodnie jest prowadzic przez rozpuszczenie substancji wyjsciowej w ma¬ lej objetosci kwasu trójfluorooctowego zawieraja¬ cego anizod, utrzymujac roztwór w temperaturze —70°C, najkorzystniej w temperaturze 30—40°C przez odpowiedni okres czasu, a (nastepnie wytra¬ cajac produkt przez dodanie substancji zmniejsza¬ jacej rozpuszczalnosc. Produkt nastepnie oddziela sie na drodze filtracji.Alternatywnie, zwlaszcza jesli operuje sie ma¬ lymi ilosciami, korzystnie jest niekiedy zatrzymac reakcje przez szybkie odparowanie kwasu trójflu¬ orooctowego pod obnizonym cisnieniem, w tempe¬ raturze zblizonej do temperatury otoczenia. Ilosc kwasu trójfluorooctowego stosowana w reakcji nie ma istotnego znaczenia, lecz musi byc wystarcza¬ jaca do rozpuszczenia substancji wyjsciowej i wy¬ nosi zwykle 10—100 równowazników molowych w odniesieniu do zwiazku penamowego. Zwykle sto¬ suje sie jeden równowaznik molowy anizolu, lecz do srodowiska reakcji mozna dodac wieksze ilosci nawet do 10 równowazników molowych. Substan¬ cja wyjsciowa, która bierze udzial w reakcji w sposób szczególnie efektywny jest sól sulfomano¬ wa, na przyklad sól metanosulfonianowa lub p- -toluenosulfonian zwiazku o wzorze 6. Czas oma¬ wianej reakcji zalezy od wielu czynników, takich jak temperatura, budowa substancji wyjsciowej, stezenie roztworu. Jednak dogodnym sposobem pro¬ wadzenia jest pomiar postepu przeprowadzanej re¬ akcji przy zastosowaniu spektroskopii magnetycz¬ nego rezonansu jadrowego, tak aby okreslic czas reakcji prowadzacy do optymalnej konwersji pro¬ duktów dla danych warunków reakcji. Przy pracy w temperaturze okolo 35°C stosuje sie zwykle czas 0,1—1,5 godziny.Stosowany w metodzie C wyjsciowy zwiazek pe- namowy o wzorze 6 i 7, w których R£, R8 i R5 oznaczaja atomy wodoru, mozna równiez otrzymac w wyniku hydrogenolizy odpowiedniego zwiazku o wzorze 6 lub jego soli addycyjnej z kwasem, w którym R5 oznacza atom wodoru, zas R2 oznacza rodnik o wzorze 23, w którym R4 i R17 oznaczaja atom wodoru, grupe hydroksylowa, nitrowa, atom fluoru, chloru, ibromu lufo jodu, grupe' alkilowa, zawierajaca 1—6 atomów wegla, grupe alkoksylo- wa, zawierajaca 1—6 atomów wegla, grupe alka- noiloksylowa, zawierajaca 2—7 atomów wegla, grupe fenylowa lub grupe benzyloksylowa. W o- mawianym procesie mozna z powodzeniem stoso¬ wac metody i warunki omówione wczesniej dla metody A.Sufostancje wyjsciowe o wzorach 6 i 7, w których R2, R8 i R5 oznaczaja atomy wodoru otrzymuje sie przez usuwanie zabezpieczajacej grupy trójfe- nylometylowej ze zwiazku o wzorze 6, w którym R5 oznacza grupe trójfenylometylowa, zas Rf o- znacza atom wodoru. Zabezpieczajaca grupe trój- fenylometylowa usuwa sie z omawianego zwiazku dzialaniem kwasu i w metodzie tej mozna wyko¬ rzystac rózne reagenty kwasowe w róznych wa¬ runkach zwykle stosowanych do usuwania grup trójfenylometylowych. Na przyklad mozliwe jest zastosowanie kwasu sulfonowego, takiego jak me- tanosulfonowy, benzenosulfonowy lufo p-toluenosul- fonowy, bezwodnego kwasu halogenowodorowego, takiego jak chlorowodór luib foromowodór, kwasu alkanokarboksylowego, takiego jak octowy, propio- nowy, chlorooctowy, trójfluorooctowy itp. Reakcje zwykle realizuje sie przez rozpusrazenie substan¬ cji wyjsciowej w odpowiednim rozpuszczalniku i dodanie okolo dwóch równowazników molowych reagenta kwasowego w temperaturze zblizonej do temperatury otoczenia.Reakcja przebiega calkowicie w czasie okolo 1 godziny, a produkt wystepuje w srodowisku re¬ akcji w postaci soli addycyjnej kwasu odpowiada¬ jacego uzytemu reagentowi kwasowemu. Rozpusz¬ czalnik nalezy tak dobrac, aby rozpuszczal sie w nim wyjsciowy zwiazek penamowy; przykladami takich rozpuszczalników sa etery, takie jak eter etylowy, czterowodorofuran, dioksan i 1,2-dwume- toksyetan, chlorowe pochodne weglowodorów, ta¬ kie jak chloroform, chlorek metylenu i 1,2-dwu- chloroetan, nizsze ketony alifatyczne, takie jak aceton, keton metylowo-etylowy i keton metylo- wo-izobutylowy, estry, takie jak octan etylu i oc¬ tan butylu, weglowodory, takie jak heksan, cyklo¬ heksan i benzen oraz nizsze alkanole, jak meta¬ nol, etanol i butanol. Chociaz zwykle stosuje sie okolo dwóch równowazników molowych kwasu w omawianym procesie, to jednak niezbedny jest tylko jeden równowaznik molowy, jesli reakcje prowadzi sie w obecnosci jednego równowaznika ' 40 45 50 55 6005 747 26 molowego wody lub gdy kwas wprowadza sie w postaci monohydratu. Jednak produkt reakcji, co dla fachowca jest oczywiste, nie powinien byc wy¬ stawiony na dzialanie nadmiaru kwasu przez dluz¬ szy okres, poniewaz w tym pirzypadku istnieje niebezpieczenstwo zniszczenia ukladu p-laktamo- wego.Szczególnie dogodna metoda realizacji tego pro¬ cesu jest taki dobór ukladu kwas-rozpuszczalnik, w którym wyjsciowy material jest rozpuszczalny, lecz sól addycyjna z kwasem powstajaca w wy¬ niku reakcji wytraca sie natychmiast po utworze¬ niu. Mozna ja wówczas oddzielic na drodze filtra¬ cji po zakonczeniu reakcji. Przy zastosowaniu kom¬ binacji kwasu p-toluenosulfonowego z acetonem, p- -toluenosuMonianowa sól produktu czesto wytraca sie ze srodowiska reakcji. W podobny sposób wy¬ twarza sie substancje wyjsciowe o wzorze 6, w którym Tl5 oznacza atom wodoru, zas R8 oznacza grupe o wzorze —C/=0/—R14, -^SOe—Ru i /R1/, w którym R14 oznacza rodnik alkilowy, zawieraja¬ cy 1—6 atomów wegla, rodnik (benzylowy lub rod¬ nik fenyloWy podstawiony jedna lub dwiema resz¬ tami, takimi jak grupa nitro, atom fluoru, bromu, chloru lub grupa alkilowa zawierajaca 1—4 ato¬ mów wegla, grupa alkoksylowa, zawierajaca 1—4 atomów wegla, zas /R/ oznacza grupe o wzorze 23 lub grupe o wzorze 24, W których R4 i R17 oznaczaja niezaleznie atom wodoru, grupe hydro¬ ksylowa, nitrowa, atom fluoru, chromu, bromu lub jodu, grupe alkilowa zawierajaca 1—6 atomów wegla, grupe alkoksylowa zawierajaca 1—6 ato¬ mów wegla, grupe alkanoiloksylowa zawierajaca 2—7 atomów wegla, grupe formyloksylowa, gru¬ pe alkoksymetoksylow£, zawierajaca 2—7 atomów wegla, grupe fenylów^ lub enzyloksylowa, R18 o- znacza atom wodoru lub grupe alkilowa zawiera¬ jaca 1—4 atomów wegla badz grupe fenylowa, R" i R" oznaczaja niezaleznie atom wodoru lub grupe metylowa, zas X oznacza atom tlenu lub siarki. Zwiazki te wytwarza sie z odpowiednich zwiazków, w których R1 oznacza grupe trójfeny- lometylowa. Grupe te usuwa sie dzialaniem kwa¬ su, dokladnie w sposób opisany powyzej.Substancje wyjsciowe o wzorze 6, w którym R5 oznacza grupe trójfenylometylowa, a R* oznacza atom wodoru wytwarza sie w wyniku odwrotnej reakcji Michaela z odpowiednich zwiazków, w któ¬ rych R2 oznacza grupe o wzorze —CH2CHfY, w którym Y stanowi grupa cyjanowa/alkoksykarbo- nylowa zawierajaca 2—7 atomów wegla, fenoksy- karbonylowa, alkolosulfonylowa zawierajaca 1—4 atomów wegla, fenylosulfonylowa lub grupa o wzorze SO*—NR15R18, w którym R15 i R16 ozna¬ czaja atom wpdoru, grupe alkilowa zawierajaca 1—4 atomów wegla, grupe fenylowa lub grupe benzylowa. Reakcja odwrotna Michaela polega na dzialaniu na omawiany zwiazek w przyblizeniu jednym równowaznikiem molowym zasady, w wa¬ runkach zwykle stosowanych w reakcji Michaela, lecz nienaruszajacych pierscieniowego ukladu pe- namowego. Zwykle zwiazek o wzorze 7 poddaje sie dzialaniu jednego równowaznika wzglednie nie- nukleofilowej zasady w niehydroksylowym roz¬ puszczalniku, w temperaturze 0—25°C przez okres 23 33 40 50 53 95 minut — 2 godzin. Blizsze szczególy podano w Journal of the Chemical Society, /London/, czesc B, 5867, /1970/.Wytwarzanie substancji wyjsciowych dla metody C, czyli zwiazków o wzorach 6 i 7, w których R5 oznacza atom wodoru, zas Rs i R* oznaczaja nie¬ zaleznie grupe alkanoiloksymetylowa zawierajaca 3—8 atomów wegla, grupe l-/alkanoiloksy/etylowa zawierajaca 4—0 atomów wegla lub grupe ftalidy- lowa polega na alkilowaniu soli tetrazolonowych, takich jak sole trójetyloaminowe, odpowiedniego zwiazku o wzorze 6 lub 7, w których R* i R' sta¬ nowia atomy wodoru, przy zastosowaniu odpowied¬ niego halogenku alkanoiloksyalkilu lub ftalidylu.Stosuje sie tu metode D, z tym, ze zwykle uzy¬ wa sie co najmniej dwóch równowazników molo¬ wych, a najkorzystniej okolo 3 równowazników molowych srodka alkilujacego.Substancjami wyjsciowymi do wytwarzania ak¬ tywnych zwiazków przeciwbakteryjnych sposobem wedlug wynalazku sa nowe pochodne penamowe o wzorze 6, w których R8 oznacza grupe ochronna grupy aminowej, na przyklad grupe trojfenylome- tylowa, a Rf oznacza ochronna grupe tetrazolilope- namu na przyklad grupe o wzorze CH2CH2Y, _C/=0/—O—R" lub /Rf/, w których Y, R" i /RY maja poprzednio podane znaczenia. Zwiazki te mozna wytworzyc nowym sposobem zlozonym z trzech kolejnych reakcji.Wspomniane nowe pochodne penamu o wzorze 6 mozna wytworzyc wychodzac z dobrze znanego pólproduktu, kwasu 0-trójfenylometyloaminopeaafc- cylanowego przez pewne przemiany karboksylowej gru)py funkcyjnej w pozycji 3. Wytwarzanie kwa¬ su 6-trójfenylometylLoaminopenicylanowego opisal Sheehan i Henery-Logan w Journal of the Ame¬ rican Chemical Society, 81, 5838 /1950/. Jak wy¬ kazano wczesniej, wytwarzanie zwiazków bakterio¬ bójczych wedlug wynalazku obejmuje wykorzysta¬ nie dwóch rodzajów grup ochronnych i grupy te zostaly opisane w odniesieniu do ich zdolnosci dzialania w okreslony sposób.Grupa ochraniajaca azot w ukladzie tetrazoiló- penamowym zdefiniowana zostala w odniesieniu do jej zdolnosci spelniania dwóch funkcji. Pierwsza z nich to zdolnosc do usuniecia tej grupy w pew¬ nych szczególnych warunkach juz wczesniej omó¬ wionych. Druga to zdolnosc do umozliwienia syn¬ tezy zwiazku o wzorze 6, w którym R* oznacza grupe ochronna grupy aminowej, zas Rf oznacza grupe ochronna atomu azotu w ukladzie tetrazoli- lopenamowym.W podobny sposób grupa zabezpieczajaca grupe aminowa musi równiez spelniac dwie funkcje.Pierwsza z nich, po przylaczeniu do grupy amino¬ wej w pozycji 6 w kwasie 6-aminopenicylanowym musi pozwalac na wykonanie poszczególnych ope¬ racji podczas tworzenia amidu, konwersji amidu do halogenku imidoilu i podczas konwersji tego ostatniego do ochronionego w pozycji 1 zwiazku -tetrazoilopenamowego o wzorze 6. Druga funkcja grupy ochronnej grupy aminowej w sposobie wedlug wynalazku polega na tym, iz musi byc latwa do usuniecia w warunkach, które nie powoduja roz- kladft ukladu pierscieniowego penamu w: /a/27 95 747 28 zwiazku o wzorze 6, w którym R5 oznacza grupe ochronna grupy aminowej, zas R2 oznacza grupe ochronna atomu azotu w ukladzie tetrazoiolpena- mowym, /b/ zwiazku o wzorze 6, w którym R5 oznacza grupe ochronna grupy aminowej, zas R2 oznacza atom wodoru, lufb tez ,/c/ zwiazku o wzo¬ rze 6, w którym R5 oznacza jedna z nastepujacych grup: alkanoiloksymetylowa, l-/alkanoiil)oksy/etyIo¬ wa lub ftalidylowa.Dobór odpowiedniej grupy zabezpieczajacej gru¬ pe aminowa moze byc przez fachowca dokonany latwo. Szczególnie przydatne sa wszystkie grupy znane w syntezie peptydów. Nie mniej jednak, szczególnie dogodnymi grupami zabezpieczajacymi sa ewentualnie podstawiona grupa trójfenylo- metylowa i P,|3,|3-trójhalogenoetoksykarbonylowa, taka jak p,j3,P-trójbromoetoksykarcbonylowa i P,0,|3- -trójchloroetoksykarbonylowa. Przykladami podsta¬ wionych grup trójfenylometylowych, które sa szcze¬ gólnie uzyteczne sa grupy o ogólnym wzorze 27, w którym R22, R28 i R24 oznaczaja niezaleznie a- tom wodoru, fluoru, chloru, bromu, irodnik alkilo¬ wy zawierajacy 1—4 atomów wegla, rodnik alko- ksylowy zawierajacy 1—4 atomów wegla lub rod¬ nik fenylowy. Z uwagi na latwa dostepnosc naj¬ korzystniejsza jest grupa trójfenylometylowa.Podklasa nowych pochodnych 3^tetrazolilo-5/- -penamowych sa zwiazki o wzorach 28 i 29, w których R8 oznacza rodnik fenylowy, cykloheksa- dien-l,4-ylowy, sydnonylowy-3, tienylowy, furylo- wy, pirydylowy, tiazolilowy, izotiazolilowy, tetra- zolilowy, triazolilowy, imidazolilowy, pirazolilowy, podstawiony rodnik fenylowy, podstawiony rod¬ nik tienylowy, podstawiony rodnik furylowy, pod¬ stawiony rodnik pirydylowy, podstawiony rodnik tiazolilowy, podstawiony rodnik izotiazolilowy, podstawiony rodnik triazolilowy, podstawiony rod¬ nik imidazolilowy i podsitawiony rodnik pirazoli¬ lowy, przy czym liczba podstawników moze wy¬ nosic jeden lub dwa takich jak atom fluoru, chloru, bromu, grupa hydroksylowa, grupa aikido-^ wa zawierajaca 1—6 atomów weglar grupa alko- ksyllowa zawierajaca 1—6 atomów wegla i grupa alkilotio zawierajaca 1—6 atomów wegla, R9 i R10 sa podstawnikami takimi jak atom wodoru, grupa metylowa lub etylowa, zas R11 oznacza podstaw¬ nik, taki jak atom wodoru, grupa alkanoiloksy¬ metylowa zawierajaca 1—8 atomów wegla, grupa 1-,/alkanoiloksy/etylowa zawierajaca 4—9 atomów wegla lub grupa ftalidylowa. Zwiazki o wzorach 28 i 29 wytwarza isie z odpowiednich zwiazków o wzorze 4 lub 5, w których R1 oznacza podstaw¬ nik o wzorze .12, w którym n wynosi 1, Q ozna¬ cza grupe aminowa, zas R7 ma poprzednio podane znaczenie, zas R2 i R8 oznaczaja podstawniki o po¬ przednio podanym znaczeniu dla R11. Synteza po¬ lega na kondensacji wspomnianego wyzej zwiazku o wzorze 4 lub 5 z odpowiednim aldehydem lub ketonem o wzorze R9—OO—R10.Reakcje kondensacji prowadzi sie zwykle przez kontaktowanie wyjsciowej pochodnej penamu z duzym nadmiarem aldehydu lub ketonu w obec¬ nosci co najmniej jednego równowaznika molowe¬ go aminy trzeciorzedowej w temperaturze pokojo¬ wej lub nieco nizszej. Zwykle stosuje sie taka ilosc aldehydu lub ketonu, ze nie jeslt niezbedne dodawanie dodatkowego rozpuszczalnika* Nie mniej jednak, jesli to pozadane, mozna zastosowac do¬ datkowy srodek rozcienczajacy, który nie wplywa ujemnie na substancje wyjsciowe lub na produkt.Przykladami odpowiednich do zastosowania amin trzeciorzedowych w omawianym procesie sa trój- etyloamina, trójbutyloamina, pirydyna, N,N-dwu- metyloanilina, N-metylomorfolina i chinolina.Chociaz konieczne jest uzycie co najmniej jedne¬ go równowaznika aminy trzeciorzedowej, to zwykle stosuje sie znacznie wiekszy nadmiar do okolo 10 równowazników molowych. Omawiany proces wy¬ maga zwykle czasu reakcji rzedu wielu godzin, na przyklad w ciagu nocy. W przypadku, gdy pro¬ dukt wypada z roztworu po przereagowaniu, wów¬ czas odfiltrowuje sie go. Alternatywnie, jesli pro¬ dukt pozostaje w roztworze po zakonczeniu re¬ akcji, wówczas wydziela sie go przez odparowanie rozpuszczalnika pod zmniejszonym cisnieniem.Inna podklasa nowych pochodnych 3-tetrazolilo- -penamu, które sa cennymi zwiazkami przeciw- bakteryjnymi, sa zwiazki o ogólnym ozorze 30 i 31, w których R12 i R18 oznaczaja niezaleznie grupy alkilowe zawierajace 1—6 atomów wegla, lub tez razem z atomem azotu, z którym sa zwiazane, o- znaczaja grupe* pirolidynowa, morfolinowa, pipery- dynowa- lub azacykloheptanylowa-1. R11 ma poda¬ ne wczesniej znaczenie. Zwiazki o wzorach 30 i 31, wytwarza pie z odpowiednich zwiazków o wzo¬ rach 6 lub 7, w których R2 i R8 maja poprzednio podane znaczenie dla R11, zas R5 oznacza atom wodoru. Synteza polega na wprowadzeniu reszty foTmamidynowej przy -uzyciu metod podanych przez Lunda i Tybringa /Nature, New Biology, 236, 135 /1972//. ' Charakterystyczna cecha zwiazków o wzorach 4, 5, 6, 7, 28, 29, 30 i 31, w których R2, R8 i R11 oznaczaja atomy wodoru, jest ich zdolnosc do two¬ rzenia soli. W zwiazku z kwasowym charakterem jednopodstawionego w pozycji 5 tetrazolu, oma¬ wiane zwiazki maja zdolnosc do tworzenia soli ze srodkami zasadowymi i sole te sa w niniejszym opisie ogólnie nazywane „tetrazolanami". Sole te mozna wytwarzac znanymi metodami, takimi jak kontaktowanie skladników kwasowych z zasado¬ wymi, zwykle w stosunku molowym 1:1 w srodo¬ wisku wodnym, niewodnym lub czesoiowo wod¬ nym. Wydziela sie je nastepnie na drodze filtra¬ cji, przez wytracanie substancjami zmniejszajacy¬ mi rozpuszczalnosc, a nastepnie filtracji, przez od¬ parowanie rozpuszczalnika, lub tez, w przypadku roztworów wodnych, na drodze liofilizacji.Srodkami zasadowymi, które sa odpowiednie do tworzenia takich soli sa zarówno zasady organicz¬ ne, jak i nieorganiczne. Ta grupa zwiazków zasa¬ dowych obejmuje amoniak, aminy organiczne, wo¬ dorotlenki metali "alkalicznych, weglany, wodoro¬ weglany, wodorki i alkanolany, jak równiez wo¬ dorotlenki metali ziem alkalicznych, oraz ich we¬ glany, wodorki i alkanolany. Reprezentatywnymi przykladami takich zasad sa aminy pierwszorze- dowe, jak n-propyloamina, n-butyloamina, anili¬ na, cyklohefcsyloamina, benzyloamina, p-toluidyna i oktyloamina, aminy drugorzedowe, jak dwuety- 40 45 50 55 6095 747 29 30 loamina, N-metyloanilina, morfolina, pirolidyna i piperydyna, aminy trzecirzedowe, jak równiez trój- etyloamina, N,N-dwumetyloanilina, N-etylopipery- dyna, N-(metylomorfolina i 1,5-dwuazabicyklo- [4,3,0]-monon-S, wodorotlenki, takie jak wodoro¬ tlenek sodu, potasu, amonu i baru, alkanolany, jak etanolan sodu i etanolan potasu, wodorki, jak wodorek ipotasu i wodorek sodu, weglany, jak weglan potasu i weglan sodu, oraz wodorowegla¬ ny, jak wodoroweglan sodu i wodoroweglan pota¬ su.Ponadto, zwiazki o wzorze 4 i 5, w których R1 zawiera jedna lub wieksza liczbe kwasowych grup funkcyjnych, na przyklad karboksylowych, sulfo¬ nowych itp. maja zdolnosc do tworzenia innych soli, na przyklad typu karboksylanów i sulfonia¬ nów. Sole te mozna wytworzyc dokladnie w ten sam sposób i przy uzyciu tego samego srodka za¬ sadowego, jak opisano wyzej dla soli tetrazola- nowych. Oczywiscie niektóre zwiazki o wzorze 4 lub 5 moga tworzyc zarówno jedno- jaki i. wielo- -sole. W przypadku wielo-soli rózne reszty katio¬ nowe moga byc takie same lub rózne.Zwiazki o wzorze 4, 5, 6 i 7, które zawieraja grupy zasadowe, maja zdolnosc do tworzenia soli addycyjnych z kwasami. Przykladami soli addy¬ cyjnych z kwasami, które sa szczególnie cenne sa nastepujace sole: chlorowodorki, bromowodorki, fosforany, nadchlorany, cytryniany, winiany, sole kwasu pomawego i glutarowego, benzoesany, siar¬ czany, (mleczany i arylosulfoniany.Jesli brac pod uwage terapeutyczne wykorzy¬ stanie w odniesieniu do ssaków soli zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku, to o- czywiiscie chodzi tu o uzycie soli farmaceutycz¬ nie dopuszczalnych. Nie mniej jednak inne sole sa uzyteczne w szeregu innych zastosowan, takich jak na przyklad izolowanie i oczyszczanie indywidu¬ alnych zwiazków, zmiana wlasnosci rozpuszczal¬ nosci poszczególnych zwiazków oraz do przemian w sole farmaceutycznie dopuszczalne.Pochodne penamowe wytwarzane sposobem we¬ dlug wynalazku wykazuja aktywnosc bakteriobój- 40 cza przeciwko szerokiemu spektrum bakterii gram- -dodatnich i gram-ujemnych. Aktywnosc in vitro mozna wykazac konwencjonalna metoda dwukrot¬ nego seryjnego rozcienczania w bulionie mozgowo- -sercowym marki /Difeo/. Bulion zaszczepia sie kultura bakteryjna i dodaje badanego antybiotyku, a nastepnie inkubuje przez noc. Nastepnego dnia bulion poddaje sie obserwacjom wizualnym. Mi¬ nimalne stezenie inhibitujace /MIC-minimum in¬ hibitory concentration/ jeslt najnizszym stezeniem antybiotyku, który zapobiega zmetnieniu, to jest który zapobiega wzrostowi mikroorganizmów. Ak¬ tywnosci in vitro szeregu pochodnych penamo- wych wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku przedstawiono ponizej.Aktywnosc in vitro zwiazków przeciwbakteryj- nych czyni je szczególnie uzytecznymi do stoso¬ wania lokalnego, na przyklad w pósltaci kremów lub masci oraz do sterylizacji izb szpitalnych i innych powierzchni szpitalnych, wyposazenia itp.Przeciwbakteryjne pochodne penamowe wedlug wynalazku wykazuja (takze aktywnosc in vivo. W celu okreslenia tej aktywnosci badany antybiotyk podaje sie zainfekowanej myszy stosujac wielo- dawkowy tryb podawania. Surowosc infekcji zmie¬ niano od okolo 1 do okolo 10 razy wiekszej niz potrzeba do usmiercenia 100f/o myszy w warunkach prowadzonego testu. Na koniec tesitu aktywnosc zwiazku oceniano zliczajac liczbe przezyc wsród poddanych badaniom zwierzat. Stosowano zarów¬ no podawanie podskórne /PS/ jak i doustne /DU/# Wyniki podano w tablicy 1 dla dwóch zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku. Przed¬ stawiono zdolnosc zwiazku do zabezpieczenia my¬ szy przeciwko infekcjom spowodowanym przez smiertelne dootrzewnowe zaszczepienie Staphylo- coccus aureus i Escherichia coli.Aktywnosc in vivo przeciwbakteryjnych zwiaz¬ ków otrzymanych sposobem wedlug wynalazku czyni je odpowiedniimi do zwalczania infekcji bak¬ teryjnych u ssaków, w tej liczbie równiez u czlo¬ wieka, na drodze zarówno podawania doustnego jak i pozajelitowego. Zwiazki te znajda szerokie Tablica 11 Zwiazek J. 6VD-amino-2-/tienylo-3-/acetamida/-2,2-dwumetylo-3- -tetrazolilo-6/-penam 6-/D-amino^2-/tienylo-3-/acetamido/-2y2-dwumetylo-3- -tetrazolilo^ty-penam 6-/D-amino-2-/tienylo-3-/acetamido/A2-dwumetylo-3- -tetrazolilo-5/-(penam 6-/D-amino-2-/tienylo-3-/acetamida/^2,2-dwumetylo-3- -tetrazolilo-5/-penam 6-/D-amino^2-/tienylo-3-/acetamido/-2y2-dwumetylo-3- -tetrazolilo-5-/penam 6n/D-2-amino-2-/p-hydroksyfenylo/-acetamidQ/-*2,2- -dwumetylo^3-/tetrazolilo-5/-penam 6n/D-2-amino-2-/p-hydroksyfenyao/-acetamido/^2,2- -dwumetyilo-3-/tetrazolilo-5i/-penam 6-/D-2-amino-2-/p-hydrotosyfenylo/-aceitamido/-!2,2- | -dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/-penam Dawka /mg/kg/ 2 50 12 6 200 50 ' 12 Sposób podawania 3 PS PS PS PS DU PS PS PS Zabezpieczenie % 1 S. aurens 4 40 60 50 50 80 70 ' 50 E. coli 0 100 80»5 747 31 32 1 6-/D-<2-ami'no-2-/p-hydroksyfenylo/-acetaniido/-2,2- -dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/-penam 6yD-2^amino-2-/p-hydroksyfenyk/-acetamido/-2,2- -dwumetylo-3-/tetrazolilo-5\/-penam 2 6 200 3 PS DU 4 1 50 tablica I c.d. 1 100 zastosowanie do zwalczania infekcji spowodowa¬ nych przez ewentualne bakterie gram-dodatnie i gram-ujemne w odniesieniu do czlowieka.Jesli brac pod uwage terapeutyczne wykorzy¬ stanie zwiazków otrzymanych sposobem wedlug wynalazku lub ich soli w odniesieniu do ssaków, a zwlaszcza do czlowieka, to wówczas zwiazek ten mozna podawac jako taki, lub tez mozna go mie¬ szac z innymi anitybiotycznymi substancjami i/lub farmaceutycznie dopuszczalnymi nosnikami lub roz¬ cienczalnikami. Taki nosnik lub rozcienczalnik do¬ biera sie w zaleznosci od przewidywanego sposo¬ bu podawania leku. N.a przyklad, w przypadku podawania doustnego przeciwbakteryjna pochodna penamowa moze byc stosowana w postaci tabletek, kapsulek, pastylek romboidalnych, kolaczyków, proszków, syropów, eliksirów, roztworów i zawie¬ sin wodnych itp. zgodnie ze zwyczajowa prakty¬ ka farmaceutyczna. Stosunek ilosciowy skladnika aktywnego do nosnika bedzie naturalnie zalezal od wlasnosci chemicznych, rozpuszczalnosci i sta¬ bilnosci skladnika aktywnego, jak równiez od prze¬ widywanej wielkosci dawki. W przypadku table¬ tek do stosowania doustnego zwykle jako nosniki uzywa sie laktoze, cytrynian sodu oraz sole kwasu fosforowego. W tabletkach zwykle stosuje sie rów¬ niez rozmaite sorodki dyspergujace, jak na przy¬ klad skTobia i srodki smarujace, jak na przyklad stearynian magnezu, laurylosulfonian sodu i talk.Do podawania doustnego w postaci kapsulek roz¬ cienczalnikami sa laktoza i glikole polietylenowe o duzym ciezarze czasteczkowym. Jesli wytwarza sie zawiesiny wodne przewidziane do podawania do¬ ustnego, to wówczas skladnik aktywny laczy sie ze srodkami emulgujacymi i srodkami suspenduja- cymi. Jesli to pozadane, mozna równiez dodac pewnych srodków slodzacych i/lub smakowych^ Do podawania .pozajelitowego, które obejmuje po¬ dawanie domiesniowe, podskórne, dozylne i do¬ otrzewnowe zwykle przyrzadza sie sterylne roz¬ twory skladnika aktywnego, których wartosc pH odpowiednio sie reguluje i buforuje. Do podawa¬ nia dozylnego calkowite stezenie rozpuszczonych substancji powinno byc tak dobierane, aby zacho¬ wac izotonicznosc preparatu.Jak wspomniano wczesniej, przeciwbakteryjne pochodne penamowe otrzymane sposobem wedlug wynalazku znajduja zastosowanie w leczeniu lu¬ dzi i dzienne dawki jakie nalezy stosowac nie róznia sie w istotny sposób od innych stosowanych klinicznie antybiotyków penamowych. Prowadzacy' leczenie musi okreslic odpowiednia dawke dla da¬ nego chorego. Dawka ta bedzie rózna w zaleznos¬ ci od wieku, ciezaru i wrazliwosci danego pacjen¬ ta, jak równiez zaleznie od surowosci wystepuja¬ cych u pacjenta objawów. Zwiazki wytworzone sposobem wedlug wynalazku nalezy zwykle poda¬ wac doustnie w dawkach 10—'290 mg na Jfcilogram wagi ciala na dzien, „zas pozajelitowe w dawkach —100 mg na kilogram wagi ciala na dzien. Po- . dane liczby maja jedynie charakter przykladowy i w niektórych przypadkach moze okazac sie ko¬ nieczne stosowanie dawek wykraczajacych poza podany zakres.Ponizej podano przykladowo sposób wytwarza¬ nia preparatów farmaceutycznych zawierajacych jako skladnik aktywny zwiazek otrzymany sposo¬ bem wedlug wynalazku.Wymieszano starannie nastepujace skladniki we wskazanych proporcjach wagowych: Sacharoza /wedlug Farmakopei U1SA/ 80,0 Skrobia z tapioki 13,5 Stearynian magnezu 6,5 6-/D-2-amino-2-fenyloacetoamido/-2,2- dwumetylo-3ytetrazoliilo-5/-penam 100,0 Po starannym wymieszaniu skladników prepara¬ tu wykonano tabletki, przy czym wielkosc tabletki tak dobrano, aby zawierala 100 mg pochodnej pe- namowej.Przygotowano równiez tabletki zawierajajce 50 i 250 mg skladnika aktywnego przez dobór odpo¬ wiednich proporcji zwiazku penamowego i innych skladników mieszaniny.Wymieszano starannie nastepujace skladniki w podanych proporcjach wagowych: Weglan wapniowy tl7,6 Fosforan dwuwapniowy 18,8 Trójkrzemian magnezowy 5,2 40 Laktoza /wedlug Farmakopei USA/ 5,2 Skrobia ziemniaczana 0,8 6-(D-2-amino-2-/tienylo-3/-acetamido]- -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/-penam 50,0 Starannie zmieszano 'skladniki preparatu faT- 45 maceutycznego napelniano nim miekkie kapsulki zelatynowe, tak iz kazda z nich zawierala 100 mg skladnika aktywnego.Przygotowano równiez kapsulki zawierajace od¬ powiednio 50 i 250 mg skladnika aktywnego przez 50 zmiane proporcji pochodnej penamowej i pozosta¬ lych skladników mieszaniny.Sól sodowa 6-[D-2-amino-2-/p-hydroksyfenyloi/- -acetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazo:lilo-5/-penamu starannie zmieszano i zmielono z cytrynianem so- 55 du /4°/o wagowych/. Zmielona i wysuszona mie¬ szanine sterylizowano i pakowano w sterylne am¬ pulki, które zamykano w warunkach sterylnych przeponowym korkiem. Przed zamierzonym uzyciem preparatu do ampulki wprowadzano sterylna wo- oo de, celem rozpuszczenia skladników i uzyskiwano roztwór zawierajacy 25 mg/ml skladnika aktyw¬ nego. W celu podawania pozajelitowego roztwór wyciagano z ampulki przy uzyciu strzykawki do iniekcji podskórnych. c5 W podobny sposób przez zmiane ilosci dodawa^S574? 34 nej wody otrzymywano roztwory zawierajace od¬ powiednio 10, 50, 100 i 200 mg/ml skladnika aktyw¬ nego.Podane nizej przyklady przytoczono jedynie w celu blizszego zilustrowania wynalazku. Widmo w 5 podczerwieni /IR/ mierzono przy uzyciu pastylki bromku potasu /KBr disc/ lub w nujol, a okres¬ lone pasma absorpcyjne przedstawiono podajac ich liczby falowe /cm-1/. Widmo magnetycznego rezonansu jadrowego /MRJ/ mierzone przy czestot- 10 liwosci 00 MHz dla roztworów w deuterochloro- formie /CBC1$/, perdeuterodwumetylosulfotlenku /DMSO-d6/ lub tlenku deuteru /D20/, zas polozenie piku wyrazono w czesciach milionowych /ppm w dól od czterometylosilanu lub 2,2^dwumeitylo-2-si- K lapentanosu'lfonianu-5 sodu. Stosowano nastepuja¬ ce skróty do okreslenia charakteru pików: s-sin- glet, d-dublet, t-tryplet, q-kwadruplet, m^multip- let.Przyklad I. Kolbe zawierajaca 965 mg p- tt -tóluenosulforiianu 6-ami*no-2,2-dwumetylo-3-[l-/4- -metoksybenzylo/tetrazol'ilo-5]penamu, 40 kropli anizolu i 5 ml kwasu trójfluorooctowego zanurza sie w lazni wodnej o temperaturze 35—40°C. Prze¬ bieg reakcji sledzi sie pobierajac próbki co pewien n czas i oznaczajac widma magnetycznego rezonan¬ su jadrowego. Po okolo 25 minutach mozna stwier¬ dzic, iz grupa metoksybenzyiowa w pozycji 4 piers¬ cienia tetrazolilowego jest usunieta w 90%. W tym * momencie mieszanine reakcyjna dodaje sie, mie- jq szajac energicznie, do oziejbionego lodem roztworu ml pirydyny w 50 ml chloroformu. Calosc mie¬ sza sie w ciagu 5 minut, dodajac 0,24 ml chlorku fenyloacetydu, usuwa laznie oziebiajaca i miesfca jeszcze w cdagu 20 minut. Nastepnie dodaje isie & 100 ml wody i doprowadza pH fazy wodnej do wartosci 2,5 wtoraplajac 0,5 n roztwór kwasu chlo¬ rowodorowego. Warstwe chloroformowa oddziela sie, przemywa nasyconym roztworem soli, suszy bezwodnym siarczanem sodowym i odparowuje do ^ sucha pod zmniejszonym cisnieniem. Surowy pro¬ dukt Tozpu&zcza sie w Chloroformie i roztwór dzie¬ li isae na dwie równe czesci. Do jednej z porcji dodaje sie taka sama objetosc wody, miesza ener¬ gicznie i doprowadza (pH fazy wodnej do wartosci tó 6$, wkraplajac 0,1 n roztwór wodorotlenku so¬ dowego. Warstwe chloroformowa oddziela sie i od¬ rzuca, a do Warstwy wodnej dodaje równa ilosc chloroformu. Calosc miesza sie energicznie i dopro¬ wadza pH do wartosci 2,5 stosujac rozcienczony s§0 kwas chlorowodorowy.Warstwe chloroformowa od¬ dziela "sie, przemywa nasyconym roztworem soli, suszy bezwodnym siarczanem magnezowym i za- teza do sucha pod zmniejszonym cisnieniem. Otrzy¬ muje sie 197 mg oleistej pozostalosci. Pozostalosc 55 rozpuszcza sie w 3 ml chloroformu i calosc wkrap- la do 30 ml heksanu. Wytraca sie puszysty bialy osad, który odsacza sie otrzymujac 80 mg 6-/2- -fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/ penamu. Widmo w podczerwieni /KBr, pastylka/ ^ wykazuje istnienie pasm absorpcji przy 1795, 1660 i li510 cm-1. Widmo NMR /CDCd8/ wykazuje ab¬ sorpcje przy 7,20 ppm /s, 5H/, 5,55 ppm /m, 2H/, ,15 ppm /s, 1H/, 3,60 ppm /s, 2H/, 1,40 ppm /s, 3H/ i 1,05 /s,3Ify. ^ MIC otrzymanego zwiazku w stosunku do szcze- pu Streptococcus pyogenes wynosi <0,1 jig/ml.Przyklad II. Do zawiesiny 460 mg 6-amino- -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu w 10 ml wody oziebionej do temperatury 0°C, której pH doprowadzono do wartosci 8,0 stosujac 1- n roztwór wodorotlenku sodowego, dodaje sie .porcjami, mie¬ szajac 0,25 ml chlorku fenoksyacetylu, utrzymujac pH roztworu równe 7—8 przez dodawanie 0,1 n roztworu wodorotlenku sodowego. Calosc miesza sie w ciagu 30 minut w temperaturze 0°C przy pH=8 i ekstrahuje chloroformem. Ekstrakty odrzu¬ ca sie, a warstwe wodna zakwasza do pH=2 roz¬ cienczonym roztworem kwasu chlorowodorowego i ponownie ekstrahuje chloroformem. Otrzymane ekstrakty suszy sie siarczanem wapniowym i za- teza pod zmniejszonym cisnieniem otrzymujac su¬ rowy produkt w postaci lepkiego ciala stalego.Produkt oczyszcza sie przez rozpuszczenie go w ml chloroformu i wkroplenie otrzymanego roz¬ tworu do 250 ml heksanu. Utworzony osad odsacza sie otrzymujac 385 mg 6-/2-fenoksyacetamido/-2,2- -dwumetyloH3-/tetrazolliloj5/penamu w postaci bez¬ postaciowego bialego ciala stalego. Widmo w pod¬ czerwieni /KBr, pastylka/ wykazuje istnienie pas¬ ma absorpcji przy 1785, 1670 i 1540 cm-1. Widmo magnetycznego rezonansu jadrowego /DMSO-d8y wykazuje absorpcje przy 7,50^45,70 ppm /m, 5H/, ,70 ppm /m, 2H/, 5,35 ppm /s, 3H/, 4,60 ppm /s, 2H/, 1,60 ppm /s, 3H/ i 1,05 ppm /s, 3H/.MIC otrzymanego zwiazku w stosunku do Strep¬ tococcus pyogenes wynosi <04 \xgfml.Przyklad III. Roztwór 1,61 g /9,1 mmola/ kwasu 2^azydo-2-fenylooctowego [Forster, Mueller, J. Chem. Soc., 97, 138 /1970/] w 5 ml chlorku tie- nylu utrzymuje sie w stanie wrzenia w ciagu go¬ dziny, nastepnie odparowuje sie pod zmniejszonym cisnieniem, otrzymujac chlorek 2-azydo-2-fenylo- acetylu. Chlorek rozpuszcza sie w 10 ml dwuchlo- rometanu i dodaje w ciagu 5 minut, mieszajac, do -oziebionego na lazni lodowej roztworu 2,4 g /10 mmoli/ 6-amino-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/ penamu i 2",02 g /20 mmoli/ trójetyloaminy w 50 ml dwuehlorometanu. Calosc pozostawia sie na 30 mi¬ nut w lazni lodowej, a nastepnie pozwala na ogrza¬ nie do temperatury pokojowej. Po nastepnych 3 godzinach usuwa sie rozpuszczalnik pod zmniej¬ szonym cisnieniem i pozostalosc miesza z 50 ml wody. Wodny roztwór przemywa sie dwukrotnie octanem etylu i doprowadza pH do wartosci 2,5 stosujac 6 n roztwór kwasu chlorowodorowego.Otrzymana metna mieszanine ekstrahuje sie dwu¬ krotnie octanem etylu, zebrane ekstrakty suszy bezwodnym siarczanem sodowym, saczy i odparo¬ wuje rozpuszczalnik pod zmniejszonym cisnieniem.Pozostalosc rozpuszcza sie w 10 ml dwucMoro- metanu, dodaje 1,0 ml trójetyloaminy i calosc wlewa do 350 ml mieszanego energicznie eteru ety¬ lowego. Wytracony osad odsacza sie otrzymujac 1,62 g 6-/2-azydo-2-fenyloacetamido/-2,2-dwumety- lo-3-/tetrazolilo-5/penamu w postaci soli trójetylo- aminowej. Wydajnosc reakcji wynosi 38%. Widmo w podczerwieni /KBr, pastylka/ wykazuje pasmo absorpcji przy 1792 cm^1 /p-laktami/ i 1698 cm—1 /amid I/. Widmo NMR /w Kfi/ /NaHCOs/ wyka-&5fr4? *5 3* zuje absorpcje ipfzy 7,40 ppm /s, 5H, wodory pierscienia aromatycznego/, 5,60 i 5,80 ppm /m im, 2H, wodory przy 5 i 6 atomie wegla/, 5,30 ppm /m, 2H, wodór przy 3 atomie wegla i wodór grupy metynowej lancucha bocznego/, 5,20 ppm /q, 6H, 5 NCHZCH8/, 1,00 ppm /s, 3H, wodory grupy metylo¬ wej przy 2 atomie wegla/, 1,30 ppm /t, 9H, NCHZCHS/, 1,10 ppm /s, 3H, wodory grupy mety¬ lowej przy 2 atomie wegla/.MIC otrzymanego zwiazku w stosunku Streptococ- 10 cus pyogeneas wynosi <0,lfig/ml.Przyklad IV. Do roztworu 2,0 g kwasu 2- -cyjanooctowego i 2,7 g N-hydroksysukcynimidu w 50 ml czterowodorofuranu dodaje sie 4,85 g dwucykloheksylokartoondwuimidu, calosc miesza w ^ temperaturze otoczenia w ciagu nocy, a wytraco¬ ny osad odsacza i wyrzuca. Z przesaczu odparo¬ wuje sie rozpuszczalnik otrzymujac cyjanooctan N-hydroksysukcynimidu, topniejacy, po krystali¬ zacji z chloroformu, w temperaturze 123—30°C, a ^ dalej oczyszczony, w temperaturze 128—130°C.Do zawiesiny 177 mg 6-amino-2,2-dwumetylo-3- -/teltrazoililo-5/penamu w 10 ml chlorku metyflenu dodaje sie, mieszajac, w atmosferze azotu, 157 mg trójetyloaminy i miesza do uzysikania klarownego ^5 roztworu /w ciagu okolo 35 minut/. Do tego roz¬ tworu dodaje sie, jednorazowo, 135 mg otrzymane¬ go sposobem wyzej opisanym cyjanooctanu N-hy¬ droksysukcynimidu, miesza w ciagu 2,5 godzin.Nastepnie mieszanine reakcyjna wlewa sie do 15 ml 9Q wody i doprowadza pH warstwy wodnej do war¬ tosci 8,0. Warstwe chlorku metylenu oddziela sie i odrzuca, a warstwe wodna zakwasza sie do pH=2 i ekstrahuje octanem etylu. Warstwe octa¬ nowa suszy sie -bezwodnym siarczanem sodowym 35 i do niej dodaje roztwór 110 mg il-etydopentano- kanbofcsylanu sodowego w malej ilosci octanu ety¬ lu. Wytracony osad odsacza sie otrzymujac 138 mg soli sodowej 6-/2-cyjanoacetamlido/-2,2-dWumetylo- -3-/tetrazolilo-5/penamu. Wydajnosc reakcji wyno- ^ si 57%. Widmo w podczerwieni /KBr, pastylka/ wykazuje pasma absorpcji przy 2200 cm-1 /grupa cyjanowa/, 1775 cm-1 /grufta kairbonylowa P-lak- tamu/ 1680 cm-1, /grupa amidowa, I pasmo/ i 1550 cm-1 /grupa amidowa, II pasmo/. Widmo 45 NMR /w DzO/ wykazuje absorpcje przy 5,90 i 5,40 ppm /2 dublety, wodory przy 5 i 6 atomie wegla/,* ,30 ppm /singlet, wodór przy 3 atomie wegla/, 1,65 ppm /singlet, wodory grupy metylowej przy 2 atomie wegla/ i 1,0 ppm /singlet, wodory grupy ^ metylowej przy 2 atomie wegla/..MIC otrzymanego zwiazku w stosunku do Strep- tococcus pyogenes wynosi 0,1 fig/ml.Przyklad V. Do oziebionego do temperatury 0°C roztworu 90 mg kwasu /tetrazolilo-1/octowego 55 i 71 mg trójetyloaminy w 5 ml chloroformu, do¬ daje sie, mieszajac 85 mg chlorku trójmetyloace- tylu i miesza sie w tej temperaturze w ciagu 30 minut. Otrzymany roztwór dodaje sie do oziebio¬ nego lodem roztworu 169 mg 6-amino-2,2-dwume- ^ tyilo-3-/teitrazolilo-5/penamu i .142 mg trójetyloami¬ ny w 5 ml chloroformu i calosc miesza w tempe¬ raturze okolo 0°C w ciagu 2,5 godzin. Nastepnie ogrzewa sie mieszanine do temperatury otoczenia, wlewa ja do 20 mil wody i doprowadza pH war- ~ stwy wodnej do wartosci 7,0. Utworzone warstwy rozdziela sie i warstwe chloroformowa odrzuca, a warstwe wodna zakwasza sie do wartosci pH=2 i ekstrahuje octanem etylu. Warstwe octanowa su¬ szy sie i dodaje do niej roztwór 100 mg ,1-etylo- pentanokarboksylanu sodowego w malej ilosci oc¬ tanu etylu. Wytracony osad odsacza sie otrzymu¬ jac 80 mg soli sodowej 6-[2n/tetrazolilo-l/acetami- do]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu. Wydaj¬ nosc reakcji wynosi 31%. Widmo w podczerwieni /KBr, pastylka/ wykazuje pasmo absorpcji przy 1785 cm-1 /grupa karbonylowa P-lafctamu/, 1695 cm-1 /grupa amidowa, I pasmo/ i 1575 cm-1 /grupa amidowa, II pasmo/, Widmo NMR /w DgO/ wy¬ kazuje absorpcje przy 5,90-^5,40 ppm /multiplet, wodory przy 5 i 6 atomie wegla/, /szeroki sduglet, wodór pierscienia tetrazolowego/, 5,20 ppm /sin¬ glet, wodór przy 3 atomie wegla/, 1,70 ppm /singlet, wodory grupy metylowej przy 2 atomie wegla/ i 1,00 ppm /singlet, wodory grupy metylowej przy 2 atomie wegla/.Kwas /tetrazolilo-1/octowy stosowany w niniej¬ szym sposobie otrzymuje sie sposobem opisanym w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ame¬ ryki nr 3 468 874.MIC otrzymanego zwiazku w stosunku do Strep- tococcus pyogenes wynosi <0,39 pg/ml. .Przyklad VI. Do zawiesiny 3,0 g /0,0125 mo¬ la/ 6-amino-2,2-dwumetyilo-3-/tetrazolilo-5/penamu w 15 ml wody dodaje sie, mieszajac 1,74 g /0,0125 mola/ kwasu bromooctowego rozpuszczonego w 5 ml wody i doprowadza pH mieszaniny do wartosci 6,0, stosujac 20% roztwór wodorotlenku sodowego.Otrzymany klarowny roztwór oziebia sie do tem¬ peratury 0°C, dodaje do niego 2,4 g /0,0125 mola/ chlorowodorku l-etylo-3-/3-dwumetyloaminopropy- lo/karbondwuimidu, miesza w temperaturze 0°C w ciagu 2,5 godzin utrzymujac pH równe 6—7 za po¬ moca 6 n roztworu kwasu chlorowodorowego. Na¬ stepnie mieszanine o pH=7 ekstrahuje sie octa¬ nem etylu, ekstrakt odrzuca sie, pH mieszaniny doprowadza sie do wartosci 2,0 dodajac 6 n roz¬ twór kwasu chlorowodorowego i ekstrahuje octa¬ nem etylu. Warfcwe octanowa przemywa sie wo¬ da, suszy i zateza otrzymujac 3,2 g 6-/2^bromo- acetamido/-2f2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5(/jpenamu w postaci bialej piany. Wydajnosc reakcji wyno¬ si 72%. Widmo w podczerwieni yKBr, pastylka/ wykazuje pasmo absorpcji przy 1795 cm-1 /p4ak- tam/, 1©70 cm-1 /grupa amidowa 1/ i 1530 cm-1 /grupa amidowa II/. Widmo NMR /CDC18/ wyka¬ zuje absorpcje przy 10,6—9,6 ppm /szeroki singlet, wodór pierscienia tetrazolowego/, 8fi ppm /dublet, wodór grupy .amidowej/, 5,8—5,4/ pipm /multiplet, wodory przy 5 i 6 atomie wegla/, 5,35 ppm /sin¬ glet, wodór przy 3 atomie wegla/, 4,0 ppm /singlet, wodór grupy metylowej/, 1,90 ppm /singlet, wo¬ dory grupy metylowej przy 2 atomie wegla/- Tak otrzymany produkt rozpuszcza sie w 15 ml wody zawierajacej 1 równowaznik wodorowegla¬ nu sodowego. Roztwór ten liofilizuje sie otrzymujac 3,4 g soli sodowej uzyskanego zwiazku. Wydajnosc reakcji wynosi 72%. MIC otrzymanego zwiazku w stosunku do Streptococcus pyogenes wynosi <04 [ig/ml.d5?4? Przyklad VII. Do zawiesiny 1,0 g /0,0026 mola/ 6-/2-bromoacetamido/-2,2-dwumetylo-3-/te- trazolilo-5/penamu w 25 ml chlorku metylenu do- daie sie, mieszajac 0,28 g /0,0028 mola/ trójetylo- aminy i miesza w temperaturze pokojowej az do 5 uzyskania klarownego roztworu. Nastepnie do roz¬ tworu dodaje sie 0,39 g 4-raierkaptopirydyny i ca¬ losc miesza w temperaturze otoczenia w ciagu 4 godzin. Wytracony osad odsacza sie i przemywa chlorkiem metylenu, a nastepnie eterem otrzymu- 10 jac 0,68 g 6-[2-i/4-pirydylotio/acetamido]n2,2-dwu- metylo-a-Ztetra^liló-S/penamu topniejacego z roz¬ kladem w temperaturze 120°C. Wydajnosc reakcji wynosi 78%. Widmo w podczerwieni /KRr, pa¬ stylka/ wykazuje pasma absorpcji przy 1790 cm-1 15 /fl-aafctam/ i 1670 cm-1 /grupa amidowa II/. Wid¬ mo NMR /DMSO-dc/ wykazuje absorpcje przy 9,0—7,0 ppm /multiplet, wodory pirydyny/, 5,9—5,5 ppm /multiplet, wodór przy 5 i 6 atomie wegla/, 4,0 ppm /singlet, wodory grupy metylenowej/, 1,7 20 ppm /singlet, wodory grupy metylenowej przy 2 atomie wegla/ i 1,1 ppm /singlet, wodory grupy metylenowej przy 2 atomie wegla/.MIC otrzymanego zwiazku w stosunku do Strep- tococcus pyogenes wynosi <0,1 ng/ml. 25 Przyklad VIII. 6-/D-2-amino-2-fenyloaceta- inido/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam.Do energicznie mieszanego roztworu 23,8 ml chloromrówczanu etylu w 600 ml acetonu dodano ml 3§/o roztworu N-meftylomorfoliny w aceto- 20 nie. Otrzymany roztwór ochlodzono do temperatu¬ ry v^0°C, a nastepnie dodano 75,2 g N-/2-meto- ksykar&onylo-1-metylowinyI0/-D-2-amino-2-feny- looctanu sodu. Temperature doprowadzono do —20°C i mieszanie kontynuowano przez 20 minut. 35 Roztwór ipowtórnie ochlodzono do temperatury —40°C i dodano ochlodzony na lodzie roztwór powstaly z wytworzenia zawiesiny 60,0 g 6-amino- -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5yipenamu w 250 ml wody,- przy pH roztworu doprowadzonej do war- aq tosci 7,0. Otrzymany roztwór mieszano przez 30 minut, bez dalszego chlodzenia, a nastepnie aceton odparowano pod obnizonym cisnieniem. Do wodnej pozostalosci dodano .równa jej objetosc czterowo- dorofuranu, a nastepnie, w temperaturze 5°C, pH 45 doprowadzono do wartosci 1,5 dodajac rozcienczo¬ nego &wasu chlorowodorowego. Mieszanine utrzy¬ mywano w tej temperaturze i przy tej wartosci pH przez okres 30 minut, a nastepnie czterowodo- rofuran usuniejto przez odparowanie pod obnizonym r0 cisnieniem. Wodna pozostalosc ekstrahowano octa¬ nem etylu, a nastepnie eterem i ekstrakty odrzu¬ cono, pH pozostalej fazy wodnej zwiekszono do wartosci 5,4 i rozpoczela sie krystalizacja produk¬ tu. Po jednej godzinie produkt odfiltrowano i wy- 55 suszono. Wydajnosc surowego produktu wynosila 68,8 g.Wytworzono zawiesine produktu w wodzie w temperaturze 25°C i pH zawiesiny doprowadzono do wartosci 1,5. Po mieszaniu przez krótki okres czasu, czesc nierozpuszczalna odsaczono, a filtrat ekstrahowano etetem. Wodny roztwór ochlodzo¬ no nastepnie do temperatury 5°C i pH doprowa¬ dzono do wartosci 5,2. Wytracone cialo stale od¬ filtrowano, uzyskujac 62,7 g /wydajnosc 38,7%/ 65 38 60 trójhydratu 6-/D-2-amino-2-fenyioacet»mido/-2,2- -dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu o temperatu¬ rze topnienia 201^202°C, [a a-^H-228,2 /l°/p roz¬ twór w CHgOH/. Pasma absorpcyjne w podczer¬ wieni /KBr, pastylka/. 1780 cm-1. WidmO MRJ /w DMiSO-d6/D20/: 7,60 ppm /s, 5H/, 5,70 ppm /d, 1H/, 5,56 ppm /d, 1H/, 5,20 ppm /s, 1H/, 5115 ppm /d, 1H/, 1,50 ppm /s, 3H^, 0,90 ppm /s, 3H/.Analiza elementarna zawartosci obliczona dla C16H1JA,N7S.3 H2Or C-^4,95%, H—5,89%, N—22,94%, S—7,50%, zawartosci okreslone analitycznie: C— -^15,01%, H—5,84%, N—122,81%, S—7,34%.N-/2-metoksykarbonylo-l-metylowinylo/-D-2- -amiino-2-fenylooctan ,sodu wytworzono z acetooc- tanu metylu i kwasu p-2^amino-2-fenylooctowego przy uzyciu metody stosowanej przez Longa i in¬ nych /J. Chem. Soc, London, czesc C, 1920, /1971// dla odpowiedniej pochodnej p-hydroksylowej.Wartosc MIC /minimalnego stezenia inhibituja- cego/ dla zwiazku bedacego przedmiotem przykla¬ du przeciwko szczepowi Streptococcus pyogenes wynosila <0yl fig/ml.Przyklad IX. 6-[D-2-/iguanidynobenzamido/- -fenyloacetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/ penam.Mieszanine 2,15 g chlorowodorku kwasu p^guani- dynobenzoesowego i 75 md chlorku tienylu ogrze¬ wano do wrzenia pod chlodnica zwrotna przez okres 10 godzin. Nastepnie mieszanine ochlodzono do temperatury 25°C i zatezono do sucha pod ob¬ nizonym cisnieniem. Pozostalosc przemyto staran¬ nie chlorkiem etylenu. Uzyskano 1,7 g chlorowo¬ dorku chlorku p-guanidynobenzoilu.Do mieszanego energicznie (roztworu 0,854 g trój¬ hydratu 6-/D-2-amino-2-fenyloacetamido/-2,2-dwu- metylo-3-/tetrazolilo-5/pena!mu i 0,54 ml trójetylo- aminy w 10 ml N,N-dwumetyloformamidu dodano w temperaturze 0°C 0,468 g chlorowodorku chlor¬ ku p-guanidynobenzoilu. Mieszanie kontynuowano przez 30 minut, a nastepnie dodano dalsze 0,14 ml trójetyloaminy i 0,124 g chlorowodorku chlorku p-guanidynobenzoilu. Po mieszaniu przez okres dal¬ szych 30 minut mieszanine przesaczono i filtrat dodano kroplami do 300 ml eteru. Wytracone w ten sposób cialo stale odsaczono i przemyto sta¬ rannie chlorkiem metylenu zawierajacym trójety- loamine, Uzyskano 0,8 g /wydajnosc 75%/ produk¬ tu o temperaturze topnienia 196—i200°C. Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1770 cm-1 /j3-lakitam/. Widmo MRJ /w DMSO-de/ /D20/: 8,25—7,20 ppm /m, 9H/, 6,00 ppm (/d, 1H/, ,50 ppm /m, 2H/, 5,00 ppm /s, 1H/, 1,50 ppm /s, 3H/, 0,95 ppm /s, 3H/.Wytwarzanie kwasu p-guanidynobenzoesowego opisano w Rec. Trav. Chim. Pay-Bas, 72, 643 /1952/.Wartosc MIC zwiazku bedacego przedmiotem przykladu przeciwko szczepowi Streptococcus pyogenes wynosila 1,56 fig/ml.Przyklad X. 6-[D-2-amino-2/4-hydroksyfe- nylo/-acetamido]-2,2- dwumetylo-3-/tetrazoilo-5/pe- nam.Do energicznie mieszanego roztworu 0,19 ml chloromrówczanu etylu w 15 ml suchego aceto-95747 39 nu, ochlodzonego do temperatury 0°C, dodano 1 krople N-metylomorfoliny, a nastepnie 576 mg N- -/2-metoksykarbonylo-1-metylowinylo/-D-2-amino- -2/4-hydroksyfenylo/-oetanu sodu /Long i inni, Journal of the Chemical Society /London/, czesc C, 1920 /197<1//. Calosc mieszano przez dalsze 30 minut, a nastepnie ochlodzono do temperatury o- kolo —35°C. Do mieszaniny dodano ochlodzony na lodzie roztwór soli sodowej 6-amino-2,2-dwumety- lo-3-/tetrazolilo-5/penamu, wytworzonej przez do¬ danie 10% roztworu wodorotlenku sodu do zawie¬ siny 436 mg 6-amino-2,2-dwumetyllo-3-/tetrazolilo- -5/penamu w 5 ml wody /co dalo pH 7,8/, a na¬ stepnie calosc rozcienczono 25 ml acetonu. Laznie chlodzaca usunieto, a mieszanine reakcyjna mie¬ szano przez dalsze 30 minut. Na tym etapie ace¬ ton usunieto przez odparowanie pod zmniejszonym cisnieniem, a nastepnie do wodnej pozostalosci do¬ dano 20 ml ketonu metylowo-izoibutylowego. Uzy¬ skany uklad dwufazowy ochlodzono do temperatu¬ ry 10°C, zakwaszono do wartosci pH 0,9 rozcien¬ czonym kwasem solnym i calosc mieszano w tem¬ peraturze 10°C przez okres 1 godziny. Warstwe ketonu onetylowizobutylowego usunieto i odrzuco¬ no, pH fazy wodnej zwiekszono do wartosci 6,6, a nastepnie utrzymywano ja w zamrazailniku przez okres 3 godzin. Wytracony osad przesaczono, uzy¬ skujac 520 mg i6-[D-2-amino-2-/4-hydiroksyfenylo/- -acetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu.Widmo w podczerwieni /KBr, pastylka/ tego pro¬ duktu dalo pasmo absorpcyjne przy 1775 cm-1 /karbonyl (3-laktamowy/ i 1680 cm^1 /I pasmo ami¬ dowe/. Widmo /w DM'SO-de/D^Q/ wykazalo absor¬ pcje przy 7,35 ppm i 6,85 ppm /2d, wodory aro¬ matyczne/, 5,60 ppm /q, wodory C—5 i C—6/, ,10 ppm /m, wodory benzylowe i wodory *C—3/, 1,45 ppm /ls, wodory metylowe C—2/ i 0,95 ppm /s, wodory metylowe C—2/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku przeciwko szczepowi Streptococ- cus pyogenes wynosila <0,1 (ig/ml.Przyklad XI. 6-/1 -aminocykloheksanokarbo- ksamMo/-2;2-dwumetylo-3-/tetrazoli|lo-5/penam pH mieszanej zawiesiny 720 mg /3,0 mmola/ 6- -amino-2,2-dwumetyilo-3-/tetrazolilo-5/penamu w 50 ml wody w temperaturze 0°C doprowadzono do wartosci 7 1,0 n roztworem wodorotlenku sodu.Po rozpuszczeniu calego ciala stalego pH obnizo¬ no do wartosci 6,0 /przy uzyciu 1,0 n kwasu chlo¬ rowodorowego/, a nastepnie dodano 750 mg /3,4 mmola/ 2,4-oksazaspiro[4,5dekanodionu-l,3 /Al¬ bum i inni, Antimicrobial Agents and Chemothe- rapy, 586 /1967//. Calosc mieszano w temperaturze okolo 0°C i przy wartosci pH=6 przez okres 1 godziny, a nastepnie przesaczono: Wartosc pH mie¬ szaniny doprowadzono do 4,2 i mieszanine liofili¬ zowano. Pozostalosc rozpuszczono w 5 ml chlorku metylenu zawierajacego 606 mg trójetyloaminy.Ten nowy roztwór dodano kroplami podczas mie¬ szania do 100 ml eteru i wydzielone cialo stale odsaczono. Uzyskano w ten sposób 1,3 g /wydaj¬ nosc 93%/ kompleksowego polaczenia zwiazku be¬ dacego przedmiotem przykladu z trójetyloamina w stosunku 2:1. Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1786, 1680 i 1640 cm-1. Widmo 40 MRJ /w D20/: 5,90 ppm /d, 1H/, 5,40 ppm /d, 1H/, ,30 ppm /s," 1H/, 3,10 ppm /q, 3H/, 1,90—1,50 ppm /m, 10H/, 1,60 ppm /s, 3H/, 1,20 ppm /t, 4,5H/, 100 ppm /s, 3H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptoepceus pyogenes wynosila 25 [ig/ml.Przyklad XII. 6-[2-D-/2-ibenzamidoacetami- do/-2-fenyloacetamido]-2,2^dwumetylo-3-/tetrazoli- io lo-5/penam.Do energicznie mieszanego roztworu 1,29 g 6-[2- -D-(/2-aniinoacetamido/-2-fenyloacetamido] -2,2jdwu- metylo-3-/tetrazolilo-5/penamu i 1,3 ml trójetylo- aminy w 15 ml dwumetyloformamidu dodano 0,4 ml chlorku benzoilu. Mieszanie kontynuowano przez dalsze 30 minut, a nastepnie mieszanine reakcyjna przesaczono. Filtrat dodano kroplami do 300 ml eteru, co spowodowalo wytracenie zywicowatego ciala stalego. Eter usunieto przez dekantacje, zas cialo stale rozdzielono pomiedzy octan etylu i wo¬ de. pH fazy wodnej doprowadzono do wartosci 2,0 /rozcienczonym kwasem solnym/, a warstwe oc¬ tanu etylu usunieto i polaczono z dalszym ekstrak¬ tem w octanie etylu, uzyskanym z ekstrakcji za- kwaszonej fazy wodnej. Polaczone ekstrakty prze¬ myto woda, nastepnie solanka i wysuszono bez¬ wodnym siarczanem sodu. Odparowanie rozpusz¬ czalnika pod obnizonym cisnieniem dalo zywiczne cialo stale, które rozpuszczono w 30 ml octanu etylu, a nastepnie roztwór dodano kroplami do 200 ml heksanu. Wytracone biale cialo stale od¬ saczono, uzyskujac 0,85 g zwiazku bedacego przed¬ miotem przykladu, o temperaturze topnienia 150°C /z rozkladem/. Pasma absorpcyjne w podczerwie- ni /KBr, pastylka/: 1780 cm-1 /^-laktam/. Widmo MRJ /w DMISO-dtf/: 9,40—9,20 ppm /m, 1H/, ,8,90— —8,40 ppm /m, 2H/, 8,00—7,10 ppm /il2H/, 5,90— —540 ppm /m, 3H/, 5,25 ppm /s, 1H/, 4,00 ppm /d, 2H/, 1,60 ppm /s, 3H/ i 1,00 ppm /s, 3H/. 40 Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptpcoccus pyogenes wynosila <0,1 ng/ml.Przyklad XIII. 6-[2-,/3-fenyloureido/-2-/p- -hydroksyfenylo/-acetamido}-2,'2-dwumetylo^3-/te- 45 trazolilo-5/penam, Do energicznie mieszanego roztworu 0,78 /0,002 mola/ 6-[2-amino-2-/p-hydróksyfenylo/-acetatfrndo]- -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu w 40 ml mieszaniny acetonu z woda w stosunku .1:1^ któ- 50 rej pH doprowadzono do wartosci 6,0 przez doda¬ nie roztworu wodoroweglanu sodu, dodano 0,238 g /0,002 mola/ izocyjanianu fenylu w temperaturze otoczenia. Mieszanie kontynuowano w tej tempe¬ raturze przez dalsze 30 minut, po czym dodano 55 50 ml octanu etylu. pH fazy wodnej obnizono do wartosci 1,5 1 n roztworem kwasu solnego, a na¬ stepnie warstwe organiczna usunieto, wysuszono i odparowano do sucha pod obnizonym cisnieniem.Pozostalosc powtórnie rozpuszczono w niewielkiej eo objetosci etanolu, do którego dodano 0,2 ml trój- etyloaminy. Otrzymany roztwór dodana kroplami do 200 ml eteru energicznie mieszajac, po czym wytracone cialo stale odsaczono. Uzyskano w ten sposób 0,8 g /wydajnosc 06%/ 6-[2-/3-fenyloureido/- 65 -2-/P-nyaroksyfenylo/-acertamido]-2,2-dwumetylo-41 95 747 42 -3-/tetrazolilo-5/penamu w postaci jego soli trój- etyloaminowej o temperaturze topnienia 165— —170°C /z rozkladem/. Widmo w podczerwieni pro¬ duktu /KBr, pastylka/ wykazalo pasma absorpcyj¬ ne przy 1790 cm-1 /0-laktam/ i 1670 cm-1 /I pas¬ mo amidowe/. Widmo MRJ /w DMSO-d6/ /DgO/ wykazalo absorpcje przy 7,60—6,70 ppm /m, 9H/, wodory aromatyczne/, 5,80—6,50 ppm /m, 3 n, wo¬ dory C—5 i C—6 oraz iboczno-lancuchowe wodory aromatyczne/, 5,80—5,430 ppm /m, 3H, wodory C—5 i C—6 i boczno-lancuchowy wodór grupy mety- nowej/, 5,05 ppm /s, 1H, wodory C—3/, 3,05 ppm /q, 6H, N-^CHzCHj/, 1,55 ppm /s, 3H, wodór me¬ tylowy C—2/, 1,10 ppm /t, 9H, N—CH2CH*/ i 0,95 ppm /s, 3H, wodory metylowe C—2/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgiledem iStreptococcus pyogenes wynosila <0,1 fig/ml.Przykl ad XIV. 6-{D-2-[,2-/benzoamidyno/- -acetamido]-2-fenyloacetamido} -2,2-dwumetylo-3- -/tetrazolilo-5/penam.Mieszanine 1,72 g 6-[D-2-/2-aminoacetamIdo/-2- -fenyloacetamido-2,2-d'wumetylo-<3-/tetrazolilo-5/- penamu, 0,66 g benzymidenu etylu i 20 ml N,N- , dwumetyloformamidu mieszano przez okres 1 go¬ dziny w temperaturze 25°C. Przefiltrowana miesza¬ nine reakcyjna dodano nastepnie kroplami podczas mieszania- do duzego nadmiaru chloroformu i od¬ saczono wytracone cialo stale. Uzyskano w ten sposób 0,93 g /wydajnosc 43%/ zwiazku bedacego przedmiotem przykladu o temperaturze topnienia 198°C /z rozkladem/. Pasma absorpcyjne w pod¬ czerwieni /KBr, pastylka/: 1770 cm"1 /(3-laktam/.Widmo MRJ /w DMSO-d6/: 9,35—9,00 ppm /m, 2H/, 8,00—7,15 ppm /m, 12H/, 5,95 ppm /d, 2H/, 5,55— —5,30 ppm ,/s, 1H/, 4,35 ppm /s,' 2H/, 1,50 ppm /s, 3H/ i 0,90 ppm /s, 3H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila <0,1 ^g/ml.Przyklad XV. 6-[D-2-/3-fe!nylotioureido/-2- -fenyloacetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/ penam.Do energetycznie mieszanego roztworu 910 mg 6-/D-2-amino-;2-fenyloacetamido/»2,2-dwumetylo- -3-/tetrazolilo-5i/penamu i 0,61 ml trójetyloaminy w 20 ml chlorku metylenu dodano 0,27 ml izocy¬ janianu fenyllu. Mieszanie kontynuowano przez o- kres 2 godzin w temperaturze otoczenia a nastep¬ nie rozpuszczalnik usunieto przez odparowanie pod obnizonym cisnieniem. Pozostalosc rozpuszczono w wodzie przy wartosci pH 7,8 i wode przemyto octanem etylu. pH fazy wodnej obnizono do war¬ tosci 2,0 i produkt ekstrahowano octanem etylu.Te warstwe octanu etylu przemyto woda, wysuszo¬ no przy uzyciu bezwodnego siarczanu sodu i od¬ parowano pod obnizonym cisnieniem. Uzyskano w ten sposób 707 mg /wydajnosc 64%/ zwiazku be¬ dacego przedmiotem przykladu, o temperaturze topnienia 150—167°'C /z rozkladem/. Pasma absorp¬ cyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1706, 1681 i 11515 cm-1. Widmo MRJ /w CDC13/ /DMSO-d6/: 9,17 ippm /s, 1H/, 8,27 ppm /m, ,1H/, 7,97 ppm /d, J=7Hz, 1H/, 7,4 ppm /m, 10H/, 6,3 ppm /d, j = 7Hz, 1H/, 5,63 ppm /m, 2H/, 5,27 ppm /s, 1H/, 1,6 ppm /s, 3H/ i 1,1 ppm /s,3H/. *"" Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Strpetocoocus pyogenes wynosila <0,1 [xg/ml.Przyklad XVI. 6-[D-2-/-guanyloureido/-2-fe- nyloacetam,ido]-)2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/-pe- nam.Do energicznie mieszanego roztworu 0,5 g dwu- chlorowodorku- guanylósemikarbazydu /opis paten¬ towy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 579 514/ w 5 ml wody dodano kroplami 0,184 g azotynu so¬ du w 2 mil wody w temperaturze okolo 0°C. Na< stepnie przygotowano drugi roztwór z 1,14 g<6-/D- -2^amino-2-fenyloacetamido/-i2,2-dwumetylo-3-/te- trazolilo-5/lpenamu, 20 ml wody, 6 ml dioksanu i odpowiedniej ilosci trójetyloaminy do doprowadze¬ nia pH do wartosci 8,0. Nastepnie pH tego drugie¬ go roztworu obnizono do wartosci 7,5 i dodano do niego kroplami pierwszy roztwór w temperaturze okolo 0°C. Otrzymana mieszanine reakcyjna mie¬ szano przez okres 45 minut, a nastepnie dodano do niej roztwór otrzymany z 0,95 g azotynu sodu, * 0,25 g dwuchlorowodorku guanylósemikarbazydu i 3 ml wody. Mieszanie kontynuowano przez dalsze 45 nfkiut, a nastepnie mieszanine reakcyjna liofi¬ lizowano. Pozostalosc ekstrahowano chloroformem.Z nierozpuszczonej substancji wytworzono nastep¬ nie zawiesine w 20 ml wody i pH tej zawiesiny doprowadzono do wartosci 5,0. Cialo stale odsa¬ czono i wysuszono, uzyskujac 0,87 g /wydajnosc 71%/ zwiazku bedacego przedmiotem przykladu o temperaturze topnienia 192—194°C /z rozkladem/.Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastyl- ka/: 1785 cm-1 /laktam/. Widmo MRJ /w DMSO-de/: 7,55 ppm /m, 5H/, 5,85—5,55 ppm /m, 3H/, 5,10 ppm ,/s, 1H/, 1,55 ppm /s, 3H/, 0,95 ppm /s, 3H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ 40 dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila <0,1 fig/ml.Przyklad XVII. 6-D-2-ureido-2-fenyloaceta- mido/-2,2-dwumetylo-3-/tetr,azolilo-5/penam.Mieszanine 0,5 g 2-/D-2-amino-2-fenyloacetami- 45 do/-2,:2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu i 94 mg cyjanianu potasu w 10 ml wody ogrzewano szyb¬ ko do temperatury 80°C, a nastepnie gwaltownie ochlodzono do temperatury 25°C. Mieszanine re¬ akcyjna mieszano w temperaturze pokojowej przez 50 okres 18 godzin, a nastepnie przesaczono. Przesacz zakwaszono do wartosci pH=2,0, a cialo stale, któ¬ re sie wytracilo odsaczono. Osad ten rozpuszczono w niewielkiej ilosci etanolu, do którego dodano 0,067 ml trójetyloaminy. Roztwór nastepnie prze- 55 lano do 100 ml eteru i wytracone cialo stale od¬ saczono, uzyskujac 0,23 g /wydajnosc 33%/ zwiaz¬ ku bedacego przedmiotem przykladu o temperatu¬ rze topnienia 138—150°C /z rozkladem/. Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: oo 1785 .cm-1 /J3-laktam/, i 1670 cm-1 /I pasmo ami¬ dowe/. Widmo MRJ /w DMSO-de/, D2C/: 7,nc ppm /m, 5H/, 5,80—5,40 ppm /m, 3H/, 5,10 ppm /s, 1H/, 3,10 ppm /q, 6H/, 1,60 ppm ,/s, 3H/, 1,20 ppm /t, 9H/, 0,95 ppm /s, 3H/.M Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/95 747 43 44 dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 0,1 (Ag/ml.Przyklad XVIII. 6-[D-2-/2-guenyloacetami- do/-2-fenyloacetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazoli- lo-5/penam.Do energicznie mieszanego roztworu 405 mg p- -nitrofenolu w 10 ml N,N-dwumetyloformamidu dodano 620 mg dwucykloheksylokarbodwuimidu, a nastepnie 410 mg chlorowodorku kw^asu 2-guanylo- octowego. Mieszanie kontynuowano przez 4 go¬ dziny, a nastepnie do roztworu dodano roztwór .948 mg soli trójetyloaminowej 6-/D-2-amino-2-fe- nyloacetamido/-i2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/pe- namu. w 10 ml ^,N-dwumetylo£ormamidu. Miesza¬ nie kontynuowano przez noc, a nastepnie przesa¬ czona mieszanine reakcyjna przelano do 300 ml eteru. Wytracil sie osad o charakterze, zywicy, a nadmiar rozpuszczalnika usunieto na drodze de- kantacji. Substancje zywiczna przeniesiono do 300 ml chlorku metylenu zawierajacego 1 ml trójety- loaminy. Uzyskano w ten sposób, po przefiltrowa- niu 0,4 g /wydajnosc 44%/ zwiazku bedacego przed¬ miotem przykladu o temperaturze topnienia 172—, —176°C /z rozkladem/. Pasma absorpcyjne w pod¬ czerwieni /KBr, pastylka/: 1780 cm-1 /fMafctam/.Widmo MRJ /w DMSO-d6/D20/: 7,45 ppm /m, 5H/, ,85 ppm /d, 1H/, 5,55 ppm /m, 2H/, 5,05 ppm /s, 1H/, 2,70 ppm /m, 4H/, 1,55 ppm /s, 3H/, 0,95 ppm /s, 3H/.Chlorowodorek kwasu 2-guanylooctowego stoso¬ wany w tym przykladzie wytworzono z 2-cyjano- octanu etylu w sposób analogiczny do opisanego w odniesieniu do wytwarzania chlorowodorku kwasu 3-guanylopropionowego.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Staphylococcus aureus wynosila 12,5 \vg/ml.Przyklad XIX. 6-[D-2-/4-aminobenzamido/- -2-fenyloacetamido] -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo- -5/penam.Wytworzono roztwór przez wytworzenie zawie¬ siny 1,05 g 6-{D-2-/4-nitrobenzamido/-2-fenyloace- tamido]-(2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu w 50 ml wody, a jego pH doprowadzono do wartos¬ ci 7,3 przy uzyciu roztworu wodoroweglanu sodu.Do roztworu tego dodano 1,0 g palladu nalozone¬ go na wegiel w ilosci 10%. Mieszanine wytrzasano w atmosferze wodoru pod cisnieniem okolo 2,8 atm, az do zuzycia wodoru. Przepracowany kata¬ lizator usunieto, na drodze filtracji, a wodny roz¬ twór liofilizowano. Uzyskano w ten sposób 0,91 g surowego produktu. Czesc surowego produktu pod¬ dano dalszemu oczyszczaniu w kolumnie chroma¬ tograficznej ^wypelnionej zlozem Sephadexu LH—20, stosujac jako eluent wode. Oczyszczony produkt mial temperature topnienia 260—272°C. Pasma ab¬ sorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1770, i 1626 cm-*. Widmo MRJ /w D20/: 7,6—7,0 ppm /m, 7H/, 6,5 ppm /d, J=9Hz, 2H/, 5,6—5,4 ppm /m, 3H/, 5,2 ppm ,/s, 1H/, 1,4 ppm /s, 3H/ i 0,88 ppm ,/s,3H/. , Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila <0,1 fig/ml. 40 45 50 55 60 W podobny sposób uwodornianie 6-{D-2-[2-/4- -iiitrofenylo/-acetamido]-2-fenyloa|ce1;aimildo}-2,2- -dwumetyloj3-/ltetirazolilo-5/penamu daje z 23% wydajnoscia 6-{D-2-{2i/4-aminofenyio/-acetamido]- -2-fenyloacetamido} -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo- -5/penam o temperaturze topnienia 260—270°C.Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastyl¬ ka/: 1770 i ,1653 cm-1.Przyklad XX. 6-/D-2-sulfamino-2-fenyloace- tamido/-2,2-dwumetylo-3-/itetrazoli^o-5i/penam.Do energicznie mieszanej zawiesiny 2,13 g /0,005 mola/ 6-/D-2-amino-2-fenyloacetamido/-2^-dwume- tylo-3-/tetrazólilo-5/penamu w 50 ml chlorku me¬ tylenu dodano 0,84 ml /0,006 mola/ trójetyloami- ny. Calosc mieszano az do rozpuszczenia sie Wiek- szosici ciala stalego. Do roztworu dodano nastepnie okolo 2 g sproszkowanego sita molekularnego Linde 4A i mieszanie kontynuowano przez dalsza godzine. Sita molekularne usunieto na drodze fil¬ tracji, a filtrat ochlodzono do temperatury 0°C. Do tak ochlodzonego roztworu dodano.porcjami, w cia¬ gu 5 minut 0,84 g /0,0O6 mola/ kompleksu trójme- tyloaminy z trójtlenkiem siarki. Roztwór miesza¬ no w temperaturze 0°C przez Okres 5 minut, a nastepnie w temperaturze pokojowej przez 2,5 godziny. Nastepnie dodano 2,5 g 2-etyloheksano- karboksylanu sodu w 10 ml butanolu-1. Otrzymany osad odsaczono, rozpuszczono w 20 ml i ochlodzo¬ no do temperatury 0°C. pH mieszaniny reakcyjnej doprowadzono do wartosci 5,0 /lodowatym kwasem octowym/, a otrzymany metny roztwór mieszano przez okres 1 godziny. Po przesaczeniu przez zie¬ mie okrzemkowa filtrat dodano kroplami podczas mieszania do 700 ml zimnego p/temperatura 0°C/ acetonu. Wytworzony osad zebrano i wysuszono, otrzymujac il,80 g /wydajnosc 65,3%/ 6-/D-2-sulfo- amino-2-fenyloaicetam!ido/-2,2-dwume(tylo-3-/tetra- zolilo-5/penamu w postaci jego soli dwusodowej.Widmo w podczerwieni /KBr, pastylka/: wykazalo pasma absorpcyjne przy 1770 cm-1 /^-laktam/, 1650 cm-1 /I pasmo amidowe/ i 1560 cm—1 /II pas¬ mo amidowe/. Widmo MRJ /w D20/ wykazalo absorpcje przy 7,46 ppm /s, wodory aromatyczne 5H/, 5,64 ppm /q, 2H, wodory C^5 i C—6/, 5,33 ppm /s, 1H, wodór metynowy/, 5,10 ppm /s, 1H, wodór C—3/, 1,-58 ppm /s, 3H, wodory metylowe C—a/ o 1,00 ppm /s, 3H, wodory metylowe C—2/. [a]D25=108° /H^O/.Analiza elementarna: zawartosci obliczone dla: C16HirN06S^Na2: C—34,85%, H-^,20%, N-h17,78%, S—0.1^63%; zawartosci okreslone analitycznie: C—#5,02%, H-^1,311%, N—117,82%, S—llll,9!l%.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 12,5 f*g/ml.P r z y k l a d XXI. 6-[D-2-/karboksymetoksy/- -acetamido-2-fenyloacetamido]-2,2-dwumetylo-3- -/tetrazolilo-6/penam.Do energicznie mieszanego roztworu 2,59 g /6,0 mmola/ trójhydratu 6-/D-2-amino-2-fenyloacetami- do/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu i 1,70 ml /12,2 mmola/ trójetyloaminy w 70 ml chlorku metylenu w temperaturze 0,5°C dodano roztwór 1,40 g ,/12,0 mmola/ bezwodnika kwasu glikolowe- go /hydroksyoctowego/ w 30 ml chlorku metylenu.95 747 45 46 Roztwór mieszano w temperaturze 0,^C przez o- kres 1 godziny, a nastepnie ekstrahowano za po¬ moca 200 ml 10% roztworu wodoroweglanu so¬ du. pH fazy wodnej doprowadzono do wartosci 2,0 i produkt ekstrahowano octanem etylu. War¬ stwe organiczna wysuszono /nad MgSOa/, a na¬ stepnie zatezono pod obnizonym cisnieniem, uzy¬ skujac 820 mg /wydajnosc 28°/*/ zwiazku bedacego przedmiotem przykladu. Pasma absorpcyjne w pod¬ czerwieni /KBr, pastylka/: 1780 cm-1 /0-laktam/ i 1650 cm-1 /I pasmo amidowe/. Widmo MRJ /w DMSO-de/: 7,41 ppm /m, 5H/, 5,85-^5,90 ppm /m, 3H/, 5,24 ppm /m, 1H/, 447 ppm /s, 2H/, 4,10 ppm /s, 2H/, 1,57 ppm /s, 3H/, 0,09 ppm /s, 3H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla itego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 0,2 \ig/ian.W .podobny sposób, wychodzac z bezwodnika epoksybursztynowego wytworzono z wydajnoscia 73% 6-[D-2-/4-kanboksy-2,3-epoksysukcynamido/-2- 20 -fenyloacetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/ penam. Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, . pastylka/: 1790 i 1665 cm-1.Przyklad XXII. 6-/D-2-ureMokarboksamido- -2-fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3-,/tetrazolilo- M -5/penam.Do energicznie mieszanego roztworu 1,12 g /3 mmole/ 6-/D-2-amino-2-fenyloacetamjdo/-2,2-dwu- metydo-3-/tetrazolilo-5/penamu i 0,485 ml trójety¬ loaminy w 6 ml wody dodano porcjami w ciagu '• minut 0,5112 g /3,5 mmola/ N-metylo-N-nitro- zobiuretu. Mieszanie kontynuowano przez dalsze 2 godziny, a nastepnie pH doprowadzono do wartos¬ ci i2,0. Produkt ekstrahowano octanem etylu, a do ekstraktu dodano 0,42 ml /3,0 mmola/ trójetylo- 35 aminy, po czym calosc odparowano do sucha pod obnizonym cisnieniem. Uzyskano w ten sposób 1,4 g /wydajnosc 84%/ zwiazku bedacego przedmiotem przykladu w postaci jego soli trójetyloaminowej.Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastyl- 40 ka/: 1785, 1695 i 1540 cm-1. Widmo MRJ /w CDC13/: 9,4^8,4 ppm /m/, 8,3 ppm /s/, 7,7^7,1 ppm ,/m/, 7,1—6,7 ppm /m/, 5,9—5,3 ppm /m/, 5,3—5,0 ppm /d/, 4,5--M ppm /d/, 1,6 ppm ,/s/, 1,0 ppm /s/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ 45 dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila <0,1 |ig/ml.Przyklad XXIII. 6-:[/szesciowodoroazepinylo- -1/-Jmetyloamino] -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/- penam. 50 Do energicznie mieszanego roztworu 1,2 g /5 mmoli/ 6-amino-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/pe- namu, 1,0 g /10 mmoli/ trójetyloaminy i 30 ml dwuchlorometanu ochlodzonego do temperatury 0°C dodano 0,54 g /5 mmoli/ chlorotrójmetylosila- -5 nu. Po 15 minutach dodano 0,86 g /5 mmoli/ 1- -/dwuetoksymetylo/-szesciowodoroazepiny /brytyj- ski opis patentowy nr 1 293 590/ i mieszanie kon¬ tynuowano przez 1 godzine. Lotne skladniki usu¬ nieto przez odparowanie pod obnizonym cisnieniem 60 a pozostalosc ekstrahowano 25 ml acetonu. Nie¬ rozpuszczalna substancje odsaczono, a aceton od¬ parowano pod obnizonym cisnieniem do uzyskania ^ zóltawej piany, która zmienila sie w bialy proszek przy rozcieraniu z eterem, W ten sposób uzyska- 85 no 1,44 g /wydajnosc 82%/ 6^[/szesciowodoroazepi¬ nyió-1/-metylenoamino]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazo- lilo-5/penamu. Widmo w podczerwieni produktu /KBr, pastylka/ wykazalo pasma absorpcyjne przy: 1795 cm-1 /p-laktam/, 1706 cm-1 i 1645 cm-1. Wid¬ mo MRJ /w CDC13/ wykazalo pasma przy 8,00 ppm /s, ilH, N—CH=tN/, 5,90 i 5,60 ppm ,/2 d, J=4Hz, wodory C—5 i C^6/, 5,40 ppm /s, 1H, wo¬ dór C—3/, ^90—3,50 /m, 4H, CH2— —1,50 ppm ,/lm, UH, wodory metylowe C-—2 i [CH^] i 1,20 ppm /s, 3H, wodory metylowe C—2/.Badanie produktu metoda chromatografii cienko¬ warstwowej /0,2 m NaOAc+aceton; 1:6 wykazalo pojedyncza plame, /Rf 0,23/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 50 {ig/ml.Przyklad XXIV. 6-[/dwumetyloamino/-me- tylenoamino] -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam.Reakcja dwumetyloacetalu N,N-dwumetyloforma- midu z 6-amino-2,2^dwumetylo-3-/!tetrazolilo-5/pe- namem, zgodnie z metoda opisana w przykladzie XXIII dala z wydajnoscia 89% zwiazek komplek¬ sowy /3:1/ 6-[/dwumetyloamino/-metylenoamino]- -2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu. Pasma ab¬ sorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1780, 1710 i 1640 cm-1. Widmo MRJ /w CDC1S/: 8,0 ppm /s, 1H/, 5,80 i 5,50 ppm /d i d, 2H, j=4Hz/, ,30 /s, 1H/, 3,40—3,00 ppm /m, 8H/, 1,70 ppm /s, 3H/, 1,30 ppm /t, 3H/, 1,70 ppm /s, 3H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 12,5 jig/ml.Przyklad XXV. 6-/2,2-dwumetylo-5^keto-4- -fenyloimidazolidynylo-l!/-2,2-dwumetylo-3-/tetra- zolilo-5/penam.Mieszanine 1,0 g /2,34 mmola/ 6-/D-2-amino-2- -fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/- penamu, 0,654 ml /4,86 mmola/ trójetyloaminy i 100 ml bezwodnego acetonu mieszano okolo 24 go¬ dzin w temperaturze okolo 25°C. Rozpuszczalnik usunieto nastepnie na drodze odparowania pod ob¬ nizonym cisnieniem uzyskujac 1,10 g 6-/2,2-dwu- metyilo-5-keto-4-fenyloimidazo'liidynyilo-l-/-2,2-dwu- metylo-3-/tetrazolilo-5/penamu w postaci soli trój- etyloaminowej. Pasma absorpcyjne w podczerwie¬ ni /KBr, pastylka/: 1786 cm-1 /pnlakltam/ i 1709 cm-1. Widmo MRJ /w DMSO-dj/D.jP/: 7,76—7,15 ppm /m, 5H/, 5,22 ppm /s, 1H/, 5,7<8 i 5,10 ppm /2Xd, 2H, J=4 Hz/, 4,69 ppm /s, 3H/, 3,10 ppm /q, 6H, J=8 Hz/, 1,62 ppm i/s, 3H/, 1,50 ppm /s, 3H/, 1,40 ppm /s, 3H/, 1,21 ppm /t, 9H, J=8 Hz/ i 0,98 ppm /s, 3H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace./ dia tego zwiazku wzgledem szczepu Staphylococcus aureus wynosila 6,25 fig/ml.Przyklad XXVI. 6-[2,2-dwumetylo-5-keto-/p- -hydroksy£enylo/-imidazolidynylo-l]-2,i2-d'wumety- lo-3-/tetrazolilo^5/penam.Reakcja 6-[D-2-amino-2-/p-hydroksyfenylo/-2-fe- nyloacetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/pe- namu z acetonem i trójetyloamina, zgodnie z me¬ toda opisana w przykladzie XXV dala 6-[2,2-dwu- metylo-5-keto-4-/p-hydroksyfenylo/-imidazolidyny- lo-l]-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam w posta-»5747 47 48 ci soli trójetyloaminowej. Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1786 i 1686 cm"1.Widmo MRJ /w DMSO-de/r^O/: 6,82 i 7,35 ppm 7ft, 4H/, 5,16 ppm /s, 1H/, 5,71 i 5,07 ppm /2Xd, 2H/, J=4 Hz/, 4,52 ppm /s, 3H/, 3,07 ppm /q, 6H, j=8 Hz/, 1,60 ppm /s, 3H/, 1,43 ppm /s, 3H/, 1,36 ppm /s, 3H/, 1,16 ppm /t, 9H, J=8 Hz/ i 0,97 ppm /s, 3H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Staphyilococcus aureus wynosila 0,78 |ig/ml.Przyklad XXVII. 6-/5-keto-4-fenyloimidazo- lidynylo-il/-2,2-dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam.Do mieszanej zawiesiny 1;0 g /2,26 mmola/ ^6-/D- -2-ami-no-2-fenyloacetamido/-2,2-dwumeitylo-3-/te- trazolilo-5/penamu w postaci trójhydratu w 15 ml wody dodano 151 ul /2,53 mmola/ 2-aminoetanolu, a nastepnie 342 jjuL /4,6 mmola/ 37% wodnego roz¬ tworu formaldehydu. Zawiesine mieszano przez o- kres 7 godzin, a nastepnie liofilizowano, uzysku¬ jac 0,96 g /wydajnosc 92%/ zwiazku bedacego przedmiotem przykladu w postaci jego soli trój- etanoloaminowej. Pasma absorpcyjne w podczerwie¬ ni /KBr, pastylka/: 1773 cm™1 /P-laktam/ i 1681 cm-1 /I pasmo amidowe/. Widmo MRJ /w DMSO-d6/: 8,75 ppm /m, 2H/, 7,30 ppm /s, 5H/, 6,00^5,60 ppm i 4,90^,40 ppm /m, 4H/, 4,00—3,20 ppm /m, 4H/, 1,70 i 1,06 ppm /2s, 6H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 6,25 |ig/ml.Przyklad XXVIII. 6-[5^keto-4-/p-hydroksy- fenylo/-imidazolidynylo-l]-2,2-dwumety)lo-3-/!tetra- zolilo-5/penam.Powtórzono operacje opisane w przykladzie XXVII, z tym, ze uzyto zamiast trójhydratu 6-/D- -2-amino-2-feny trazolilo-5/penamu równowazna ilosc trójhydratu. 6- [D-2-amino-2-/p-hydroksyfenylo/-acetamido]-2,2- -dwumetyldt3-/tetrazolilo-5/penamu. Uzyskano w ten sposób 0,96 g /wydajnosc 92%/ zwiazku beda¬ cego przedmiotem przykladu w postaci jego soli etanoloaminowej. Pasma absorpcyjne w podczer¬ wieni /KBr, pastylka/: 1776 om-1 /0-latetam/ i 1675 cm-1 /I pasmo amidowe/. Widmo MRJ /w I)MSO-d6/: 8,52 ppm /m, 2H/, 7,14 ppm /Im, 4H/, ,90—5,00 ppm i 4,80^4,40 ppm /m, 4H/, 3,80—3,00 ppm /m, 4H/, 1,67 ppm i 1,06. ppm /2s, 6H/.Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 6,25 ji^g/ml.Przyklad XXIX. Zwiazki przedstawione w tablicach II, III* IV i V otrzymano w wyniku re¬ akcji odpowiedniej pochodnej penamu z odpowied¬ nim reagentem. Zwiazki przedstawione w tablicy II otrzymano z 6-amino-2,2-dwumetylo-3-/tetrazo- lilo-5/penamu. Zwiaztei przedstawione w tablicy III otrzymano z 6-/D-2-amino-2-fenyloaicetamido/-2,2- -dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu albo z 6-[D-2- -amino-3-/4-hydroksyfenylo/-acetamido]-2,2-dwu- metylo-3-/tetrazolilo-5/penamu. Zwiazki przedsta¬ wione w tablicy IV otrzymano z 6-[D-2-/2-amino- acetamido/-2-fenyloacetamido] -2,2Hdwumetylo-3- -/tetrazolLlo-5/penamu lub z 6-[D-2-/2-aminoaceta- mido/-2-/4-hydroksyfenylo/-acetamido]-2,2-dwume- tylo-3-/tetrazoli'lo-5/penamu, zas zwiazki przedsta¬ wione w' tablicy V otrzymano z 6-[D-2-/3-amino- propionoamido/-2-fenyloacetamido]-2,2-dwumetylo- -3-/tetirazolilo-5/penamu. W kazdej z tablic podano metode syntezy, w której zachodzi reakcja sprze¬ gania pochodnej penamu przez odwolanie sie do przykladów 'podanych wczesniej. Podano równiez minimalne stezenie inhibitujace /wartosc MIC/ wy¬ mienionych zwiazków przeciwko szczepom Strep¬ tococcus pyogenes. Budowa omawianych zwiazków potwierdzona byla metodami spektroskopii magne¬ tycznego1 rezonansu jadrowego.Ri i wzór 32 wzór 33 C6HsO—CO— CgHgCHgO^CO— CH8CHiO—CO— CHj—CO— H2N—CO—CH=CH—CO— H— 2,6-/CH80/2—C6H5—GO— wzór 34 . ' . D 3—HOC6H4—CH—CO— i ! 1 NH2 Tablica II Zwiazki o wzorze 4 Metoda syntezy /nr przykladu/ ^ II II II II II II V" III III III VIII Wyda¬ jnosc % 3 89 26 43 32 48 33 40 59 54 Tempera¬ tura top¬ nienia °C 4 192—194 102—illlB 145—170 80-4115 215 IR, cm-1 ~~ 1770, 1650 1520 1808, 1718 1678 1795, 1740 1880, 1725 1800, 1725 1780, 1645 1918, 1692 1760, 1660 1808, 1643 1605 1780, 1715 1667 1776, 1686 MIC ng/ml X ~6 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 0,2 <0,1 Uwagi 7 1, 2 3 4 2, 5, 6 7 2 4, 995 747 49 50 tablica II c.d. 1 DL 3,4—/HO/gCeHg—CH—CO— i i NH2 D 4—/CHsO/C6H4^CH^CO— i l NH2 L 4—HOC6H4—CH—CO i i NH2 wzór 35 DL 4—/CH3/2NC6H4—CH—CO— i i NH2 D 3—Cl^l—HOC6H3—CH—CO— i 1 NH2 DL 4—C1C6H4—CH—CO i 1 NH2 DL 3—C1C6H4—CH—CO— i 1 NH2 DL 3^/N02/C6H4—CH—CO— i 1 NH2 DL 4—NH2S02C6H4—CH—CO— i 1 NH2 D 4—FC6H4—CH—CO— i 1 NH2 wzór 38 wzór 37 wzór 33 DL 2—Br—5—HOC6H3^CH—CO— i l NH2 D 3—FC6H4—CH—CO— i l NH2 NH2—CH2—CO D /CH3/2CH—CH^CO— i i NH2 D C6H5CH2—CO— i i NH2 wzór 39 wzór 40 D 4—NH2C6H4—CH—CO— i i NH2 D 3—NH2C6H4—CH—CO— i i NH2 4—/NH2CH2/C6H4—CH2^CO— 2—/NH2CH2/C6H4—CH2—CO 2—/NH2CH2/C6H4-^S—CHa—CO— wzór 41 2 VIII VIII - VIII VIII VIII VIII VIII VIII VIII VIII 1 VIII VIII VIII VIII VIII VHI VIII VIII VIII VIII VIII VIII VI VIII VIII IX VI 3 3 7 28 27 H 7 " 14 22 18 50 28 17 41 . 58 38 4 13 11 13 14 36 4 | 5 ^ 190—200 1 1770, 1684 1775 1770 1775, 1690 1783 1785, 1695 1780, 1700 1785, 1666 1775, 1650 1775, 1650 1780, 1695 1780, 1690 1775 1780, 1690 1780, 1670 1785 1775, 1680 1775, 1680 1775, 1680 1770, 1680 1770 1775, 1650 1770, 1650 1515 1780, 1645 1780, 1665 1779, 1678 1 6 <0,1 <0,001 <0,1 0,1 0,39 0,1 <0,T 0,79 0,004 <0,1 3,12 0,39 <0,1 200 0,2 0,39 6,25 <0,1 0,039 <0,01 <0,1 1,56 , <0,1 1 7 1 9 8, 9 9 9 4,9 4, 9, 10 4, 9, 10 4, 9, 10 9 9 9 9 9 9, 11 9 8, 9 9 9 8, 9 8, 9 4, 9 9, 12 13 1 14 14 1595747 51 52 tablica II c.d. .1 DL CeHg—CH—CO— i CH2NH2 2—/NHZCH^GH20/C6H4—CHa-CO— 3—/NH2CH2CHzO/C6H4^CH2^CO— 4—/NH2CHaCH^O/C6H4^CH2—CO— 4—/N3CHzO/C6H4k-CH2-^CO— L 4—HOC6H4—CHj^CH—CO— i 1 NH2 CeHgS—CH2-^CO— CHSCH2S—CH2—CO— CHpCO^CHzCH2CH2—CO— CHjjCHjjOCO—CH2—CO— C6H5CH2—S—CHa—CO— 3,5—/CH3/2C6H^-C—NH—CH2—CO- ll NH wzór 42 CH8—C^NH^CH2—CO— i i NH wzór 43 CHs—CO—NH—CO— wzór 44 4—CHgCeH^COg—NH—CO— L C6H5—CH—CO— i i OH D C6H5—CH—CO— i i OH C6H5^OH—CO— 1 C02H wzór 45 wzór 46 C6H5—CH—CO— 1 i SOsH wzór 47 2—/HOCOOH2/C6H4—CH2—CO— C6H5—CH—CO— 1 1 CO—CHg C6H5—CH2—CO-^CO— CH3CHzO—CO—CO— C6H5—CO—CO— C^—C—CO— H H—C—CH2NH2 4—C1C6H4CH^— —C—NH—CO—NH—CH2—CO— n 1 NH C6H5—C—NH—CO^NH—CH2^CO— NH 2 VIII VIII VIII VIII VI VIII XII XII XII XII XII XIV XIV XIV XIV XV XV XV IV IV VI VI VI V VI VI IV III III III III XII XII 3 17 64 33 60 56 31 22 46 31 41 31 24 69 67 58 60 91 50 77 64 51 67 24 63 74 36 65 60 85 87 64 81 4 170—186 170—182 118—127 175^180 150—il62 153—164 1792, 1681 1780, 1667 1780, 1660 1785, 1667 1770, 1660 1780, 1688 1780 1785 1785 1785 1780 1775 1785, 1580 1770, 1680 1780 1790, 1695 1795, H695 1795, 1695 1705, 1670 11600 1780, 1670 16il5 1775, 1670 1620 1765, 1660 1780, 1705 1680 1770, 1667 1780 1700, 1670 1780, 1710 1785, 1670 1770 1780 1780 6 12,5 <0,1 <0,1 0,2 0,78 <0,1 6,25 0,39 0,2 0,39 <0,1 1,56 1,56 1,56 <0,1 <0,1 0,002 0,1 0,1 200 <0,1 0,2 0,004 <0,1 12,5 100 <0,1 7 9, 10 , 16 , 16 , 16 2, 16 2 17 17 17 17, 18 2 2 1995 747 53 54 tablica II c.d. ll 4—CH,OC«H4^- —C^NH—CO—NH—CH2—CO— NH C6H5—NH—CO— CH8CHjHNH—CO— 2 XII XV XV 3 71 84 70 4 162—168 1-10—120 80—90 1775 1700, 1600 1785, 1688 6 0,1 <0,1 7 Uwaci: 1. Material wyjsciowy zgodnie z opisem w Journal of the Chemicak Society /Londyn/, 5638 /1963/. 2. Produkt wyodrebniono w postaci soli sodo¬ wej. 3. Reagentem wyjsciowym byl bezwodnik octo¬ wy. 4. Do wytwarzania mieszanego bezwodnika za¬ stosowano cMoromrówczan izobutylu.. Produkt wyodrejbniono w postaci wolnego kwasu. 6. Reagentem wyjsciowym byl bezwodnik octo- womrówkowy. 7. Substancja wyjsciowa wedlug opisu w Journal of the American Chemical Society, 61, 1418 /1936/. 8. Wartosc MIC /minimalnego stezenia inhibitu- jacego/ dla tego zwiazku okreslono w odniesieniu do szczepu Staphylococcus aureus. 9. Wyjsciowe enaminy otrzymano przez konden¬ sacje odpowiedniej glicyny z acetooctanem mety¬ lu, zgodnie z metoda opisana przez Longina i in¬ nych /Journal of the Chemical Society /Londyn/, czesc C, 1920 /1971/. a-aminokwasy, które opisano w literaturze otrzymano wedlug opublikowanych metod. Nowe a-aminokwasy otrzymane z odpo¬ wiednich aldehydów przez synteze Streckera, któ¬ rej opis podaje Greenstein i Winitz w „Chemistry of the Amino Acids", John Wiley and Sons, Inc., New York/London, 1961, str. 698—700, oraz podane tam odsylacze. Synteza Streckera daje D, L ami¬ nokwasy, które rozdziela sie na izomery optyczne konwencjonalnymi metodami /blizsze opisy podaja Greenstein i Winitz, loc. cii, str. 715—755; Nishi- mura i inni, Nippon Kagaku Zasshi, 82, 1688 /1961/, Chemical Abstracts, 58, 11464 /1963/ oraz belgijski opis patentowy nr 795 874. Patrz takze brytyjski 40 45 50 opis patentowy nr 1221227. 5-pirydylo-3-hydan- toine otrzymano metoda podana przez Henzo i Knowlesa, J. Org. Chem., 19, 1127, /1054/ i poddano hydrolizie do kwasu 2-amino-2-/pirydylo-3-/-octo- wego metoda opisana przez Davisa i innych /Archives Biochem i Biophys., 87, /1960/ dla od¬ powiedniego 4-izomeru.. Wyodrebniono zwiazek w postaci soli trój- etyloaminowej. 11. Do wytworzenia mieszanego bezwodnika za¬ stosowano chlorek trójmetyloacetylu. 12. Grupy aminowe w wyjsciowej substancji za¬ bezpieczono podczas sprzegania grupami benzylo- ksykarbonylowymi, które usunieto po sprzeganiu metoda hydrogenolizy. 13. Substancja wyjsciowa wedlug opisu w Jour¬ nal of the American Chemical Society, 80, 4317 /1958/. 14. Substancja wyjsciowa wedlug opisu paten¬ towego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 766175.. Substancja wyjsciowa wedlug opisu w Jour¬ nal oFiNiTedicinal Chemistry, 14, 117, /1971/, Anti- microbial Agent s and Chemotherapy, 686 /1967/. 16. Substancja wyjsciowa wedlug opisu paten¬ towego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 759 905. 17. Zwiazek wyodrebniono w postaci soli dwu- sodowej. 18. Substancja wyjsciowa wedlug opisu w An- nali di Chimica, 53, 14, /1963/. 19. Substancja wyjsciowa byl chlorek 3-azydo- metylo-2-fenyloizokrotonylu. Po sprzeganiu produkt koncowy otrzymano poprzez uwodornienie.. Wyjsciowym zwiazkiem penamowym byl 6-/2-aminoacetamido/-2,2-dwumetyilo-3-/teitrazolilo- -5/penam.Tablica III Zwiazki o wzorze 4 Ri 1 QiH5—CH—CO— 1 • NH—CO—CH2Br C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2C1 C6H5—CH—CO— 1 NH—SOjj—CH8 Metoda syntezy /nr przykladu/ 2 VI II II Wydaj¬ nosc % 3 40 48 45 Tempera¬ tura (top¬ nienia °C 4 128—135 142—146 117—148 IR, cm-1 1800, 1653 1780, 1650 1785 MIC ng/ml 6 ,<0,1 <0,1 1,56 Uwagi 7 /95 747 55 56 Tablica III c.d. 1 6 C6H5—CH—CO— I NH^SOs—CH2CH2CH3 C6H5—CH—CO— I NH-^S02—C6H4—4—OCH3 C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2—5—CH2C6H5 C6H5—CH—CO— I NH—CO—NH—C6H4—OCH3 C6H5—CH—CO— I NH—CO—NH—C6H4--i—Cl C6H5—CH—CO— I NH—CO—NH—C6H4—l—CH3 C6H5—CH—CO— I NH—CO—NH—C6H5 C6H5—CH—CO— I NH—CO—NH—CH3 4—HOC6H4—CH—CO— I NH—CO—NH—C6H4— —4—OCH3 wzór 48 wzór 49 C6H5—CH—CO— I NH—S02—CH2CH3 C6H5—CH—CO— I NH^S02—C6H4—4—Cl C6H5—CH—CO— I NH—S02—C6H4-^1—N02 C6H5—CH—CO— I NH-^S02—C6H5 C6H5—CH—CO— I NH-^S02—CH2C6H5 4—HOC6H4—CH—CO— I NH—S02—CH2CH2CH3 4—HOC6H4—CH—CO— I NH—S02—CgHg CgHg—CH—CO— I NH—CO^-GHjf—S—C6H5 C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2^S—CH2CH3 C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2CH2CH2CH3 II II II XIII XIII XIII XIII XIII XIII II II II II II II II II II II II II 63 39 39 64 75 79 79 45 63 50 52 62 68 74 50 38 53 22 59 68 100—130 130—155 1780 1790 1780 -148^152 148^155 1785, 1670 17$5, 1680 152—155 1785, 1680 150—155 112^120 165—170 70—105 127—16/1 126—145 135—149 135—154 133—147 117—145 ,115—157 152—165 1785, 1670 1785, 1655 1785, 1670 1780 1790 1785 1780 1790 1790 1780 1780 1780 1785 1785 1790 0,78 0,2 0,78 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 50 0,1 0,2 0,39 0,39 1,56 1,56 <0,1 <0,1 0,1 <0,1 <0,1 6,2595 747 S7 58 Tablica III c.d.C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2—C02CH2CH3 4—HOC6H4—CH—CO— I NH—CO—NH^C6H4— —4^C1 C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2^NH2 4—HOC6H4 — CH—CO— I NH—CO—CH2NH2 CCH5—CH—CO— I NH—CO—CH2CH^NH2 4—HOC6H4—CH—CO— I NH—CO—CH2—o—C6H5 4—HOC6H4—CH—CO— - I NH—CO—NH—C/= =NH/—NH2 C6H3—CH—CO— I S02^NH2 C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2—NH—C—NH2 NH wzór 50 C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2—4—C6H4NH— —C—NHa NH C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2OH2—C—NH2 II NH C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2—iNH— —C—NHCH3 II NH C6H5—CH—CO— I NH—CO—CH2—NH—CO— —NH—C—NH2 NH C6H5—CH—CO— I N —NH—C—NH2 NCH8 II XIII VIII VIII VIII III XVI II IX IX IX IX IX IX IX 3* 39 37 45 94 58 77 37 53 79 54 85 170 211—230 173—188 53 1J0O 166—a 76 170—^177 106—200 1775 1785, 1680 1770 a 785 1763 180—192 186—19<9 129—139 1786, 1783, 1667 1770 1667 1695 180—186 200—208 106—176 168—171 1780 1785 1780 1785 1172 1785 1786, 1667 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 <0,1 0,2 0,004 <0,1 <0,1 3,12 1,56 <0,1 <0,1 3,12 <0,195 747 59 60 Tablica III c.d. 1 1 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—CH2—NH—CO— —NH—C—NH2 D NCH2CHS C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2-hNH—CO— —NH—C—NH2 NCH2C6H5 4—HOC6H4—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—NH— _CO—NH—C—NH2 NH wzór 51 C8H5—CH—CO— i l NH—CO—NH—CO—CH8 C„H5—CH—CO— 1 l NH—CO—NH—CO— —CH2CH2CH2CHg C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO^STH—CO—CH2C1 wzór 52 C6H.~CH—CO— i 1 1 NH—CO—NH—CO—C6H5 1 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—NH—CO—C6H3— —3,5—Br2 wzór 53 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—NH—CO— —CH2CH2CHj wzór 54 C6H5—CH—CO— i NH—CS—NH—CO—C6H5 CflH5—CH—CO— i NH—CO—NH—S02—C6H4— -^—CH, C6H5—CH—CO— l 1 NH—CO—NH—CO—CH2C6H5 C„H5—CH—CO— l 1 NH—CO—CO—C6H5 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—CO—CH8 CflH5—CH—CO— i 1 NH—CO—CO-hOCH2CHs 1 2 IX IX IX XV XV XV XV XV XV XV XV XV XV XV XV | XV III 1 III III | 3 | 4 60 165—175 58 59 76 98 84 ' 88 48 49 68 80 83 79 70 82 66 37 78 165—169 178—190 90—115 1783, 1667 1786, 1681 1626 1786, 1681 1626 1778 1785, 1680 1770, 1695 1770, 1695 1785, 1695 il785, 1670 1770, 1670 1785, 1670 1770, 1695 1770, 1695 1770, T680 I18OO, 1600 1700, 1685 1785, 1670 1785, 1680 1785, 1680 6 <0,1 0,1 0,004 <0,1 <0,1 0,2 <0,1 <0,1 0,2 1,56 6,25 <0,1 50 <0,1 1 7 3 3 3 3 3 1 3 3 3 3 3 3 1,3 4 ^ 31 3 195*4? 61 «2 Tablica III c.d. 1. 1 C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CO—OC6H5 C6H5—CH—CO— l 1 NH—CO—O—OH2C6H5 wzór 55 C6H5—CH—CO— i 1 | NH—CO— 1 c—fH P-TT 4 PI 1 C02H C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—CH2— —NH—CO—NH—C=NH J 4—C1C«H4—CH2 C8H5—CH—CO— i i NH—CO—CH2—NH—CO— —NH—C—CflH5 NH C6H5—CH—CO— i i NH—GO—CH2—NH—CO— —NH—C—CaH4—OCH, NH 1 C6H5—CH—CO— i i i NH—CO—CH2—C6H5 C„H5—CH—CO— I i NH—CO—C„H5 C„H5—CH—CO— | NH—CO—CH, C„H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2/CH2/2CH, wzór 56 wzór 57 wzór 58 wzór 59 wzór 60 C8H5—CH—CO— i i NH—CO—CH2—C8H4-^4—Br CflH5—CH—CO— 1 i NH—CO—CH2—C8H4— -^l—OCH, wzór 61 * * 2 III III VI VI XII XII XII III III III III III III III III III III III III 3 60 55 71 50 45 64 77 65 74 74 73 88 69 62 58 75 70 52 4 160—169 160—165 168—174 130—140 145—165 140—160 146—L 60 143^165 a30—'1&5 134^148 164^185 170—195 140—162 134—T50 160—180 1785, 1725 1600 1785, 1680 1780, 1660 1600 1780, 1670 1780 1775 ^75 1800, 1655 1785, 1640 1790, 11655 1795, 1695 1660 1795, 1665 1800, 1695 1640 1795, 1655 1785, 1660 1600 1795, 1695 1640 1800, 1647 1798, 1652 1795, 1666 1 « <:o,i <0,1 <0,1 0,78 1,56 <0,1 0,78 0,39 0,1 <0,1 0,1 <0,1 0,2 0,1 3,12 1 7 1 3 3 3 3 < 1&5T47 ** 64 Tablica III cd. 1 1 1 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—CH2—C6H4-^—N02 wzór 62 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—C6H4-^—N02 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—CH2—OC6H5 C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—CN C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—Ns C6H5—CH—CO— 1 N=CH=N/CH3/2 4—HOC6H4—CH—CO— 1 N=CH—iN/CH8/2 2 III III III III III III XXIII XXIII 1 1 3 49 73 81 77 41 90 17 1 4 145—170 165—184 160—178 120—128 135—145 138—147 1 1795, 1653 1795, 1653 1795, 1653 1795, 1667 2250, 1790 1667 21110, 1795 1667 1T86, 1710 1652 1786, 1715 1652 6 <0,T <0,1 0,004 0,004 0,004 0,2 <0,1 ? <0,1 1 7 3 3 1. Wartosc MIC /minimalnego stezenia inhiibi- Longa i innych, Journal of the Chemical Society, tujacego/ dla tego zwiazku okreslano wzgledem 30 /London/, czesc C, 1920 /1971/. szczepu Staiphyllococcus aureus. m 3. Zwiazek wyodrebniono w postaci soli trój- 2. Wyjsciowe enaminy otrzymano przez konden- etyloaminowej. ?sacje odpowiednich aminokwasów z octanem me- 4. Zwiazek wyodrebniono w posltaci soli sodo- tylu lub etylu stosujac metody podane przez wej.Tablica IV Zwiazek o wzorze 4 1 R1 1 1 C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—NH— ^sb2—ch3 C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—NH— —S02—C6H5 C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—NH— —S02—CH2C6H5 wzór 63 ^ C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—NH— —CO—CH8 1 CH*—CH—CO— 1 NH—CO—CH2—NH— —CO—CHaCHg ] jMetoda Wy- syntezy /nr dajnosc przykladu/ °/o 2 | 3 II II II II XII XII 37 56 29 42 59 58 Tempera¬ tura top¬ nienia °C 4 93—125 120—144 130^152 1128—^150 135-^142 (1148—153 IR, cm-1 1 5 1780 1790 1760 1780 1780 1790 • 1 MIC fig/md 6 <0,1 <0,1 <0,1 UwagJ 7 195747 65 66 Tablica IV c.d. ; 1 | 1 1 NH—CO—CH*-^NH—CO— —c8h4-^—a CfiH5—CH—CO— 1 i NH—CO—CH2—NH—CO— —C6H4-^—N02 C6H5—CH—CO— i i NH—CO—CH2—NH—CO— n TT 4 OPTT. 1 V^gXl4"r^-A^J^-tij C6H5—CH—CO— l 1 NH—CO—CH2-^NH— —C—CH2—C6H4^^-C1 II NH C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—CH2— —NH—C—C6H4—4—N02 NHi C6H5—CH—CO— i 1 | NH—CO—CH2—NH— i _c—C6H4—3^SONH2 NH C6H5—CH—CO— 1 l | NH—CO—CH2—NH— 1 —C—C6H4—3—ON W NH wzór 64 wzór 65 C6H5—CH—CO— ! NH—CO—CH2—NH— —C—C6H3—3—CN—5—I NH wzór 66 C6H5—CH—CO— i i NH—CO—CH2—NH— —C—C6H4—3—CONH2 NH wzór 67 C6H5—CH—CO— i 1 NH—CO—CH2—NH— —C—C6H3—3,5—/$02NH2/2 NH C6H5—CH—CO— l 1 NH—CO—CH2—NH— 2 1 XII 1 XII XII XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV _? 1 67 1 67 54 45 82 51 75 59 49 58 53 81 83 31 71 4 I ' . 180—185 155—!lfe4 151—il58 192 *¦ 197 180—185 180—185 126—140 149—169 185-H192 197—200 » | 1790 1 1780 1780 1770 1770 1780 1785 1785 1785 17180 1785 1785 1785 1770, 1667 1770, 1667 * 1 <0,1 0,1 0,2 <0,1 <0,1 6,25 <0,1 0,78 <0,1 0,1 <0,1 50 0,004 0,004 7 ' 1 195 747 ST 68 Tablica III c.d.' * —C—C6H,—3—SOjNHa—5—Cl li NH CeHj—CH—CO— 1 NH—CO—CH*—NH— —C—C5H,—3—Cl—5—CN 1 ' NH wzór 68 C8Hs—CH—CO— 1 i NH—CO—CH2—NH— —C—C6H,—3-^SOiNH^—5—Br 1 ' NH wzór 69 C6H5—CH—CO— i NH—OO—CH^-^NH—CO— —NH—CH2CH8 CeHg—CH—CO-- 1 i NH—CO—CH*—NH—CO— —NHCbHb C^Hg—CH—CO— 1 i ' NH—CO—CHjj—NH—CO— —NHCE, C^Hg—CH—CO— 1 Nn—CO—CH2—N=CH— -N/CH,/2 1 wz6r 70.C6H5—CH—CO— i i NH—CO—CH^NH—CO— -CH2CH,CH8 CJeHB—CH—CO— 1 i i NH—CO—CH2-^NH—CO— —OCH2CH8 C6H5—CH—CO— i 1 i i NH—CO—CHj-hNH—CO— -OCH^CeHs wzór 71 CeHg—CH^CO— i i i NH—CO—CH^NH— - -C—CaH,—3,5—Br2 1 NH * wzór 72 C6H5—CH—CO— i NH—CO—CH2—NH— —C^CH, I1 NH wzór 73 2 XIV i XIV • XIV « XIV XV XV XV XXIII XXIII XII XII XII XIV XIV XIV XIV XIV 3 73 73 78 80 49 38 33 29 43 60 40 65 60 32 69 22 4 203 199 196—200 195 162 1'58 154 120—132 131—H38 123—128 193 195 185 185 200 1786, 1681 1786, 1667 1786, H681 % 1775 1785 1780 1785 1760, 1715 1667 1780, 1695 1785 1780 1760 1770 1775 1770 1775 1770 1 6 0,004 0,39 0,004 <0yl 6,25 1,56 <0,1 0,39 <0,1 1,56 1,56 <0yl 1 7 1 ^ 2 9 1,3 1,3 1 195 747 69 70 1. Wartosc MIC /minimalnego stezenia inhibi- tyloformamid, a produkt wyodrebniono dodajac do mieszaniny reakcyjnej duza objetosc eteru i na- tujacego/ dla tego zwiazku okreslano w odniesie¬ niu do szczepu Staphylococcus aureus. stepnie odfiltrowujac produkt. 3. Zwiazek wyodrejbniono w postaci soli trójety- 2. Jako rozpuszczalnik stosowano N,N-dwinne- 5 loaminowej.Tablica V Zwiazek o wzorze 4 R1 i C6H5—CH—CO— 1 1 NH—CO—CH2CH2—NH—CO—C6H5 C6H5—CH—CO— 1 l MW PO CR PH NH PO P-TT 4 PI C6H5—CH—CO— 1 1 NH—CO—CH2CH2—NH—CO—C6H4—3—Cl wzór 74 C6H5—CH—CO— i NH—CO—CH2CH2—NH—CO—CH8 C6H5—CH—CO— 1 1 NH—CO—CH2CH2—NH—C—C6H5 II NH C6H5—CH—CO— i l NH—CO—CH2CH2—NH—C—C6H,—£,5—Br2 NH C6H5—CH—CO— 1 NH—CO—CH2CH2—NH—C—CH8 II NH C6H5—CH—CO— i 1 ¦¦ l NH—CO—CHssCHj-^NH—C—CgHj—3,5—Cl2 II NH C6H5—CH—CO— i 1 ' tsjh po PH«PH NH P CR C~T1 4 PI ±y JTL—v•v•^^^»xl2^xl2^^•'¦^-^ ^ v*^i£— 6"^^4 »*i NH wzór 75 wzór 76 wzór 77 (Metoda syntezy /nr przykladu/ 2 XII XII XII XII XII XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV XIV Wydajnosc 3 43 63 57 34 33 74 82 70 81 86. 63 82 78 IR, cm"1 4 1780 1785 1785 il780 1780 1765 1770 1770 1770 1770 1765 1770 1775 MIC lig/nU «U <0,1 3,12 <0,1 0,78 1,56 <0',1 3,12 <0,195 747 71 72 Tablica VI Zwiazki o wzorze 4 - BP 1 wzór 78 wzór 79 CjH5—CH—CO— NHOH3 1. 1 NH—CO—CH2-^S—C=NOH8 wzór 80 CjHg—CH--CO— NHCH2CH8 1 1 NH—CO—CHg—S—C—NCH^CH, C^Hg—CH—CO^ NHCH^CH^CHs 1 • 1 NH—CO—CH2-^S—C=NCH2/CH2/2CH8 wzór 61 CeH5—CH—CO— NH2 1 1 NH—CO—CHj-^S—C=NH wzór 82 CaHj—CH—CO— NH 1 " D NH—CO—NH—CHj—CO-^S—C—NH2 C6H6—CH—CO— NCH2CH8 1 . II NH—CO—NH—CO—CHg—S—C— —NHCH2CH8 Wydaj¬ nosc f/o 2 33 73 37 62 88 41 50 - 61 92 32 Tempera¬ tura top¬ nienia °C 3 182—198 166—175 240-^250 150—-190 172—178 155—170 177—185 193—21,1 IR cm-1 4 1780, 1667 1785, 1667 1775, 1667 1770, 1667 1770, 1667 1775, 1667 1785, 1667 1780, 1670 1780, 1660 1780, 1670 MIC pgfttil 100 <0,1 0,004 <0,1 0,004 « 0,004 0,1 0,004 0,2 0,004 0,004 Uwagi 6 1 2 3 3 3 3 3 3 tylo-3-[2-/2Htrójmetyloaceitoksymetylo/Htetrazolilo- -5]penaim, Do mieszanej zawiesiny 10,0 g /0,0264 mola/ soli sodowej 6-/2-fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3- -/tetrazolilo-5/penamu w 105 ml acetonu dodano 2,6 ml 25fyo wodnego roztworu jodku sodowego, a nastepnie 4,35 g /0,0290 mola/ trójmetylooctanu chloTometylu. Mieszanine ogrzewano do wrzenia pod chlodnica zwrotna przez okres 4,5 godziny, a nastepnie ochlodzono do temperatury pokojowej.Do mieszaniny dodano 100 ml wody i uzyskana zawiesine ekstrahowano octanem etylu. Ekstrakty wysuszono i odparowano, uzyskujac 6,3 g bialej piany. Wartosc MIC /minimalne stezenie inhibitu- jace/ mieszaniny zwiazków bedacych przedmiotem przykladu przeciwko szczepowi Streptococcus pyogenes wynosila 0,2 yug/itn.Biala piane powtórnie rozpuszczono w malej objetosci mieszaniny chloroformu z octanem etylu w stosunku 80:20 i absorbowano w kolumnie chro¬ matograficznej wyipelnionej 180 g zelu krzemion¬ kowego. Kolumne wymywano mieszanina chloro¬ formu i octanu etylu w stosunku 80:20 zbierajac poszczególne frakcje. Kazda frakcja skladala sie z 700 kropli rozpuszczalnika. Frakcje 55—95 po¬ laczono i odparowano do sucha, uzyskujac 2,03 g /6-/2-fenyloacetamido/-2,,2-dwumetylo-3-[2-/ftrójme- tyloacetoksymetylo/-tetrazolilo-5]penamu. Pasmo absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1785, 1760, 1670 i -1515 cm"1. Widmo MBJ /w DMSO-de/- Uwagi: 1. Wartosc MIC /minimalnego stezenia inhibitu- jacego/ dla tego zwiazku okreslano wzgledem szczeku Staphylococcus aureus. 2. Substancja wyjsciowa byl 6-/2-f2Hbromoace- 40 toamido]-2-fenyloacetamido/-2y2-dwumetylo-3-/te- trazolilo-5/penam. 3. Substancja wyjsciowa byl 6-/2-[2-chloroaceta- mido]-2-fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3-/tera- zolilo-5/penam. 45 Przyklad XXX. Zwiazki przedstawione w tablicy VI otrzymano w reakcji albo 6-[D-2-/2- -bromoacetamido/-2-fenyloacetamido]-2,2-dwume- tylo-3-/tetrazolilo-5/penamu, 6-[D-2-/2-chloroaceta- mido/-2-fenyloacetamido]-2,2-dwumetylo-3-/tetra- 5 zolilo-5/penamu lub 6-{D-2-[3-/2-chloroacetylo/- -ureido]-2-fenyloacetamido}-2,2-dwumetyilo-3-/te- trazolilo-5/penamu z odpowiednia ipochodna tio- amidowa lub tiomocznikowa, zgodnie z metoda o- pisana w przykladzieXVII. 55 W tablicy VI przedstawiono równiez minimalne stezenie inhibitujace /wartosci MIC/ podanych zwiazków przeciwko szczepom Streptococcus pyogenes. Budowa omawianych zwiazków potwier¬ dzona zostala metodami spektroskopii magnetycz¬ nego rezonansu jadrowego.Przyklad XXXI. 6-/2Hfenyloacetamido/-2,2- -dwumetylo-3-Hl-/trójmetyloacetoksymetylo/-tetra- zolilo-5]penam i 6-/2-fenyloacetamido/-2,2-dwume- 65•5 747 n u /r20/: 7,50 /s, 5H/, 6,70 /s, 2H/, 6,00—5,60 /m, 2H/, 3,85 /s, 2H/, 1,65 /s, 3H/, 1,36 /s, 9H/ i 1,20 /s, 3H/ ppm. Frakcje od 100 do 164 .polaczono i od¬ parowano do sucha, uzyskujac 0,80 g 6-/2-fenylo- acetamido/-2,2-dwumetylo-3-[l-/trójmetyloaceto- 5 ksymetylo/-tetrazolilo-5]penamu. Pasma absorpcyj¬ ne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1780, 1760, 1670 i 1515 cm-1. Widmo MRJ /w DMlSO-d6/D*0/: 7,50 /s, 5H/, 6,80 /s, 2H/, 6,50 /s, 2H/, 5,60 /s, 1H/, 3,85 /s, 2H/, ii,75 /s, 3H/, 1,36 /s, 9H/ i 1,34 /s, 3H/ ^ ppm.P r z y k 1 a d XXXII, 6-amino-2,,2-dwumetylo-3 - -[2-/4r6jmeAyloaceitoksyimetylo/-tetrazolilo-5/-penam.Do energicznie mieszanego roztworu 0,932 g /7,21 mmola/ chinoliny w 0,840 g /4,05 mmola/ piecio- chlorku fosforu. Zawiesine ochlodzono do tempe- *' ratury —*15°C, i dodano 1,81 g /3,84 mmola/ 6-/2- -fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3-[2-/trójmetylo- acetoksymetylo/-Jtetrazolilo-5/pena'mu. Mieszanie kontynuowano przez dalsze 30 minut w tempera¬ turze —5°C, a nastepnie dodano 2,15 g /35,7 mmola/ M n-propanolu. Mieszanie kontynuowano przez dalsze ¦minut w temperaturze okolo —5°C, a nastep¬ nie dodano 25 ml mieszaniny eteru izopropylowego z acetonem w stosunku 90:10, po czym dodano natychmiast roztwór 1,35 g chlorku sodu 6,02 ml u wody. Temperature podniesiono do 15°C, a nastep¬ nie znów obnizono do —15°C. Wytworzony osad odsaczono i wysuszono, uzyskujac 1,33 g /88°/o wy¬ dajnosci/ chlorowodorku 6-amino-2,2-dwumetylo-3- -{2-/trójmetyloacetoksymetylo/-tetrazolilo-5Jpena- M mu. Widmo w podczerwieni /KBr, pastylka/ wyka¬ zalo pasma absorpcyjne przy 1785 cm-1 /p-laktam/ i 1750 cm-1 /ester/. Widmo MRJ /w DMSO-d6/ wykazalo absorpcje przy 6,70 ppm /s, 2H, wodory trójmetyloacetoksymeftylowe/, 5,75 ppm /d, IH, 35 wodór C—5/, 5,50 ppm /s, 1H, wodór C—3/, 5,70 ppm /d, 1H, wodór C—6/, 1,75 ppm /s, 3H, wodory metylowe C—2/, 1,20 ppm /s, 9H, wodory III-rzed.- -butylowe/ i 1,10 ppm /s, 3H, wodory C—2 mety¬ lowe/,, -w Przyklad XXXIII. 6-amino-2,2-dwumetylo-3- -[l/tró^etyloacetoksyimetylo/^tetrazolilo-Slpenam.Zwiazek bedacy przedmiotem przykladu, w po¬ staci chlorowodorku otrzymano z wydajnoscia 90°/o z 6-/2-fenyHoacetamido/-2,2Hdwumetylo-3-[l/trójme- « tyloacetoksymetylo/-tetrazolilo-5]penamu, stosujac metode opisana w przykladzie XXXII. Pasma ab¬ sorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1780 cm"1 /fl-laktam/ i 1740 cm-1 /ester/. Widmo MRJ /w D(MSG-d6/: 6,71 ppm /s, £H/, 5,88 ppm /s, 1H/, 50 ,83 ppm /d, IH/, 5^0 /d, 1H/, 1,80 ppm /s, 3H/, 1,26 ppm /s, OH/, i 1,U6 ppm /s, 3H/.Przyklad XXXIV. 6-[D-2-amino-2-/p-hydro- ksyfenylo/-acetamido]-2,2^dwumetylo-8^[2-/trójme- tyloacetoksymetylo/-tetrazolilo-5]penam.Do mieszanej zawiesiny 287 mg /1,0 mmola/ N- -/2-metoksykarbonylo-.l-metylowinylo/-D-2-amino- -£-/p-hydroksyfenylo/-octanu sodu /Long i inni, Journal of the Chemical Society /London/, czesc C, I«20 /1071/ i 1 kropli N-metylomorfoliny w 6 ml octanu etylu dodano 0,97 ml /1,03 mmola/ chloromrówczanu etylu w temperaturze —15°C.Mieszanie kontynuowano przez dalsze 30 minut w tej temperaturze. Mieszanine dodano nastepnie 45 06 do wstepnie ochlodzonej /do temperatury —15ÓC/ zawiesiny 300,5 mg /1,0 mmola/ chlorowodorku 6-amino-2,2-dwumety,lo-3-[2-/trójmetyiloacetofcsy- metylo/^tetrazolilo-5]penamu w 2 ml octanu etylu zawierajacego 101 mg /1,0 mmola/ tr6jetyloaminy.Mieszanine reakcyjna energicznie mieszano w tem¬ peraturze —15°C przez 1 god-zine, a nastepnie w temperaturze 5°C przez 1 godzine. Octan etylu usunieto przez odparowanie pod obnizonym cisnie¬ niem, a z uzyskanego bialego ciala stalego wytwo¬ rzono zawiesine w 10 ml mieszaniny wody z czte¬ rowodórofuranem w stosunku 1:1. Zawiesine ochlo¬ dzono do temperatury 0°C, a nastepnie jej pH do¬ prowadzono do wartosci 2,1. Zawiesine mieszano w temperaturze 0°C przez okres 45 minut, dodajac nastepnie kwasu, tak aby utrzymac pH na wartos¬ ci 2,1. Nastepnie pzterowodorofuran usunieto przez odparowanie pod obnizonym cisnieniem, a pozosta¬ la faze wodna nasycono chlorkiem sodu, zas pro¬ dukt ekstrahowano octanem etylu. Warstwe octanu etylu wysuszono i odparowano pod obnizonym cis¬ nieniem uzyskujac, po roztarciu pozostalosci z ete¬ rem 425 mg /wydajnosc 8lVo/ chlorowodorku 6-(D- -2-amino-2-/p-hydroksyfenylo/-acetamido]-2,2-dwu- metylo-3-[2-/trójmetyloacetoksymetylo/-tetrazolilo- -5]penamu. Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1780 cm-1 /0-latetam/, 1755 cm-1 /ester/, 1682 cm-1 /I pasmo amidowe/. Widmo MRJ,/w DMSO-d6/ wykazalo absorpcje przy 7,09 ppm /q, 4H/, wodory aromatyczne/, 6,59 ppm /s, 2H, metylenu w grupie trójmetyloacetoksylowej/, ,52 ppm /m, wodory C—5 i C—6/, 5,22 ppm /s, 1H, boczno-lancuchowe wodory metynowe/, 5,00 ppm /s, IH, wodóc C—3/, 1,47 ppm /s, 3H, wodór metylowy C—2/, 1,0 ppm /s, 9H, wodory III-rzed.- -butylowe/ i 0,96 ppm /s, 3H, wodory metylowe C—2/.Wartosc MIC /minimalne stezenie * inhibitujace/ dla tego zwiazku wzgledem szczepu Streptococcus pyogenes wynosila 0,39 jig/ml.Przyklad XXXV. 6-[D-2-amino-2-/p-hydro- ksyfenylo/-acetamido]-2,2-dwumetylo-3-[l-/trójme- tyloacetoksy-metylo/-tetrazolilo-5]penam.Zwiazek bedacy przedmiotem przykladu otrzy¬ mano w postaci chlorowodorku z wydajnoscia 50°/o z 6-amino-2^2^dwumetylo-3-[l-/trójmetyloacetoksy- metylo/-tetrazolilo-5]penamu, stosujac metode o- pisana w przykladzie XXXIV. Pasma absorpcyj¬ ne w podczerwieni /KBr, pastylka/: 1780 cm-1 /0-lafctam/ i 1680 cm-1 /I pasmo amidowe/, Wid¬ mo MRJ /w DMSO-d6/: 7,09 ppm /q, 4H/, 6,55 ppm /s, 2H/, 5,61 ppm /m, 3H/, 5,06 ppm /s, IH/, 1,55 ppm /s, 3H/, 1^10 ppm /s, 3H/. 1,10 ppm /s, 9H/ i 1,03 ppm /s, 3H/.Przyklad XXXVI. 6-/2-fenyloacetamido/-2,2- -dwujmetylo-3-[l-[2]-/l -acetoksyetylo/-tetrazoliilo- -5]penam.W reakcji soli sodowej 6-/2-fenyloacetamido/-2,2- -dwumetylo-3-/tetrazoliao-5/penaimu z chlorkiem 1- -acetoksyetylu, stosujac metode opisana w przy¬ kladzie XXXI otrzymano z wydajnoscia 28% zwia¬ zek /bedacy -przedmiotem przykladu w postaci mie¬ szaniny izomerów. Temperatura topnienia miesza¬ niny wynosila 55—70°C. Pasma absorpcyjne w pod¬ czerwieni /KBr, pastylka/: 1780, 1770, 1670 i 1515*5?47 75 76 fctt-l. Widmo MftJ /w CDCW: 7,20 /s, 6H/, 6,25 /m, 1H/, 5,7^—5,40 /m, 2H/, 5,20 /s, 1H/, 3,60 /s, 2H/, 2,00 /m, 6H/, 1,45 /s, 3H/ i 0,95 /s, 3H/ ppm.Przyklad XXXVII. 6-/2Hfenyloacetamido/- -2,2-dwumetylo-3-[l-(2]-/ftalidylo-3/-tetrazolilo-,5] penam.Reakcje soli sodowej 6-/2-fenyiloacetamido/-2,2- -dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/peiiamu z 3^bromofta- lidem przeprowadzono w sposób opisany w przy¬ kladzie XXXI, otrzymujac zwiazek bedacy przed¬ miotem przykladu w postaci mieszaniny izomerów o temperaturze topnienia 70^85°C, z wydajnoscia 9-l°/o. Pasma absorpcyjne w podczerwieni /KBr, pa- . stylka/: 1785, 1675 i 1500 cm-1. Widmo MRJ /w CDC1,/: 8,05—7,10 /m, 9H/, 6,55—6,20 /m, 2H/, 5,80 /m, 1H/, 3,60 /s, 2H/, 1,60 /s, 3H/ i 1,00 /s, 3H/ ppm.Przyklad XXXVIII. 6-/2-fenyloacetamido/- -2,2-dwumetylo-3-[l-/4-benzyloksytenzylo/-tetrazo- lilo-5]penam.Do energicznie mieszanego roztworu 180 g 6-ami- no-2,2-dwuinetylo-3-[l-/4-benzyloiksybenzylo/-tetra- zolilo-5]penamu w 4 md chloroformu dodano w temperaturze pokojowej 0,038 ml pirydyny, a na¬ stepnie 0,057 ml chlorku fenyloacetylu. Mieszanie kontynuowano przez dalsze 25 minut, a nastepnie mieszanine reakcyjna rozcienczono za pomoca 25 ml chloroformu, po czym przemyto woda. Warstwe organiczna wysuszono bezwodnym siarczanem ma¬ gnezu i odparowano ja pod obnizonym cisnieniem.Pozostalosc stanowila 209 img /wydajnosc 86*/*/ 6-/2-fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3- [1-/4^ben- zyloksybenzylo/-tetrazolilo-5]penamu. Widmo MRJ /w CDC1*/ wykazalo aibsorpcje /m, wodory aromatyczne/, 6,4 ppm /d, wodór ami¬ dowy/, 5,80—5,20 ppm /m, wodory benzylowe i wodory C—6 i C—5/, 5,10 ppm /s, wodór C—3/, ,05 ppm /s, wodory benzylowe/, 3,60 ppm /s, wo¬ dory fenyloacetylometylowe/, 1,30 ppm /s, wodory metylenowe C—2/ i 0,85 ppm /s, wodory metyle¬ nowe C—2/.P r -z y k l a d XXXIX. 6-/2-fenyloacetamido/- -2,2-dwumety'lo-3-/tetrazolilo-5/penaim.Do energicznie mieszanej zawiesiny 2,4 g 6-ami- no-2,2-dWumetylo-3-/tetrazolilo-5/penamu w 50 ml chloroformu dodano 4,2 ml trójetyloaminy. Mie¬ szanie kontynuowano przez dalsze 15 minut, a na¬ stepnie tak otrzymany roztwór ochlodzono do tem¬ peratury 0°C. Do roztworu dodano nastepnie 2,16 g chlorku trójmetylosiililu. Laznie chlodzaca usunieto, a (mieszanine reakcyjna energicznie mieszano w temperaturze pokojowej w ciagu 1 godziny, po czym ogrzewano do wrzenia pod chlodnica zwrot¬ na przez dalsza godzine. Calosc ochlodzono do tem¬ peratury pokojowej, uzyskujac chloroformowy roztwór bis-trójmetylosililowej pochodnej 6-amino- -2,2-dw1umetyilo^3-/tetrazolilo-5/penamu. Roztwór ten ochlodzono do temperatury 0°C i dodano krop¬ lami podczas mieszania 1,72 g chlorku fenoksyace¬ tylu. Laznie chlodzaca usunieto, a calosc miesza¬ no w temperaturze pokojowej przez okres 1 godzi¬ ny. Warstwe chloroformowa przemyto woda, wy¬ suszono bezwodnym siarczanem sodu, a nastepnie odoarowano pod obnizonym cisnieniem do sucha.Uzyskano w ten sposób surowy 6-/fenoksyacetaini- do/H2,2^dwumetylo-3-/tetrazolilo-5/penam.Przyklad XL. Sól potasowa 8-[D-2-amino-2- -/4-hydroksyfenylo/-acetamido]-2,2-dwumetylo-3- -/tetrazolilo-5/penamu.Do energicznie mieszanego roztworu 1,94 g 6-[D- -2^amino-2-/4-hydroksyfenylo/-acetamido]-2,2^dwu- mety!lo-3-/tetrazolilo-5/penamu w 100 ml metanolu, ochlodzonego do temperatury —30°C dodano krop- lami 5 ml 1,0 n roztworu wodorotlenku potasu w metanolu. Mieszaninie .pozwolono ogrzac sie do temperatury 0°C, a nastepnie dodano ja kroplami podczas mieszania do 700 ml eteru. Wytracone cia¬ lo stale usunieto przez filtracje i wysuszono pod silnie obnizonym cisnieniem. Uzyskano w ten spo¬ sób 1,65 g /wydajnosc 76^/#/ soli potasowej zwiaz¬ ku bedacego przedmiotem przykladu, o tempera¬ turze topnienia 185°C /z rozkladem/.Przy zastosowaniu powyzszej metody, lecz zaste- PUJ3C .wodorotlenek potasu równomolowa iloscia wodorotlenku sodu uzyskano jako produkt sól so¬ dowa 6-[D-2-amino-2-/4-hydroksyfenyioZ-acetami- do]-l2,2-dwumetylo^3n/tetrazolilo-i5/penamu.Przyklad XLI. Chlorowodorek 6-/D-2-amino- -2-fenyloacetamido/-2,2-dwumetylo-3-/Itetrazoli'lo- -5/penamu.Zawiesine 50 mg 6-/D-2-amino-2-fenyloacetami- do/-2,2^dwumetylo-3-/tetrazolilo-^/penamu w 2 ml dojonizowanej wody mieszano energicznie przez okres 5 minut w temperaturze pokojowej, a na¬ stepnie pH mieszaniny doprowadzono do wartos¬ ci 2,45 rozcienczonym kwasem solnym. Tak otrzy¬ many roztwór poddano natychmiastowej liofiliza¬ cji, uzyskujac 52 mg chlorowodorku 6-/D-2-amino- -2-fenyloacetamido/-2,2-dWumetylo-3-/tetrazolilo- -5/penamu w postaci klaczkowatego ciala stalego. PL PL PL PL PL PL PL