Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania nowych pochodnych cefalosporyny o ogólnym wzo¬ rze 1, w którym R oznacza atom wodoru lub kation metylu alkalicznego, Ri oznacza atom wodoru lub grupe metoksylowa, Rf oznacza atom wodoru, R3 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla a R« oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla. Pochodne te sa nowymi antybioty¬ kami do stosowania w farmacji.Wiele prac badawczych poswiecono otrzymywaniu nowych zwiazków cefalosporynowych do leczenia chorób zakaznych u czlowieka. Ostatnio stwierdzo¬ no, ze pewne cefalosporyny podstawione przy ato¬ mie wegla w pozycji 7 grupa 2-(2-aminotiozolilo-4)- 2-metoksyiminoacetamidowa, a przy atomie wegla w pozycji 3 grupa taka jak acetoksymetylowa, kar- bamyloksymetylowa, (l-metylo-tetrazolilo-5-tio)me- tylowa i (lA4-tiadiazolilo-2-tio)metylowa wykazuja czynnosc przeciwko mikroorganizmom Gram dodat¬ nim a takze Gram ujemnym, jak podano w belgij¬ skich opisach patentowych nr nr 852860. 852971, 850662 i 853545 oraz w wylozeniowym opisie paten¬ towym RFN nr 2704712.Sposobem wedlug wynalazku wytwarza sie nowa klase zwiazków cefalosporynowych posiadajacych przy atomie wegla w pozycji 7 grupe 2-(2-aminotia- zolilo-4)-2-(hydroksy lub alkoksy)iminoacetamidowa zawierajaca 1—4 atomy wegla w grupie alkoksylo- wej a przy atomie wegla w pozycji 3 grupe (4-alkilo- 5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-lf2f4-triazynylo-3- 10 15 20 29 30 tio)metylowa zawierajaca 1—4 atomy wegla w gru¬ pie alkilowej.Zwiazki wytwarzane sposobem wedlug wynalazku wykazuja znakomita, o szerokim spektrum, czynnosc antybiotyczna wobec mikroorganizmów Gram do¬ datnich i Gram ujemnych. Zwiazki te, w porówna¬ niu ze znanymi zwiazkami cefalosporynowymi, wy¬ kazuja wyzsza czynnosc antybiotyczna, zwlaszcza wobec mikroorganizmów Gram dodatnich, wyzsza równiez od wykazywanej przez ostatnio odkryte ce¬ falosporyny zawierajaca podstawnik 2-(2-aminotia- zolilo-4)2-alkoksyiminoacetamidowy przy atomie wegla w pozycji 7.Cecha zgodnego z wynalazkiem sposobu wytwa¬ rzania nowych pochodnych cefalosporyny o ogólnym wzorze 1, w którym wszystkie symbole maja wyzej podane znaczenie, jest to, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym R* oznacza atom wodoru kation metalu alkalicznego lub grupe ochronna grupy kar¬ boksylowej, R# oznacza grupe o wzorze 3, w którym R* "ma wyzej podane znaczenie, R» oznacza grupe aminowa, grupe aminowa podstawiona ochronna grupa sililowa lub grupe aminochlorowcowodorowa, a Ri ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji ze srodkiem acylujacym o ogólnym wzorze 4, w któ¬ rym Rs ma wyzej podane znaczenie, a R§ oznacza atom wodoru lub grupe ochronna grupy aminowej, w postaci chlorku, bromku lub aktywnego estru, po czym ewentualnie odszczepia sie obecnie w powsta¬ lym zwiazku grupy ochraniajace grupe aminowa 123 368* 123 368 4 oraz grupe karboksylowa i wyodrebnia sie zwiazek o wzorze 1 w postaci kwasu lub soli z metalem al¬ kalicznym.We wzorze 1 podstawnik R3 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, R4 ozna¬ cza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla. Okresle¬ nie „grupa alkilowa o 1—4 atomach wegla" oznacza rodnik metylowy, etylowy, n-propylowy, izopropylo¬ wy, n-butylowy, IIrz.-butylowy, izobutylowy lub Illrz.-butylowy. Korzystnie Rs oznacza rodnik me¬ tylowy. Korzystnymi grupami oznaczonym jako podstawnik R4 sa takie grupy jak rodnik metylowy i etylowy. Najkorzystniej, R4 oznacza rodnik mety- tylowy.Przykladami podstawników przy atomie wegla w pozycji 3 zwkiazków cefalosporynowych wytwa¬ rzanych sposobem wedlug wynalazku, w którym R4 ma wyzej podane znaczenie sa grupy takie jak 4-me- tylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazy- nylo-3-tiometylowa, 4-etylo-5-keto-6-hydroksy-4,5- dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tiometylowa, 4-etylo- 5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo- 3-tiometylowa, 4-n-propylo-5-keto-6-hydroksy-4,5- dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tiometylowa, 4-izopro- pylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodorol,2,4-triazy- nylo-3-tiometylowa, 4-n-bytylo-5-keto-6-hydroksy- 4,5-dwuwodoro-l,2,4,-triazynylo-3-tiometylowa, 4-IIrz.-butylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro- l,2,4-triazynylo-3-tiometylowa i 4-izobutylo-5-keto- 6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tiome- tylowa.W powyzszym wzorze R oznacza atom wodoru, kation metalu alkalicznego lub grupe ochronna gru¬ py karboksylowej. Okreslenie „grupa ochronna gru¬ py karboksylowej" oznacza grupe stosowana do blo¬ kowania lub ochrony funkcji karboksylowej, znaj¬ dujacej sie w pozycji 4 cefalosporyny, w trakcie reakcji obejmujacych inne grupy funkcyjne. Takie grupy ochronne kwasu karboksylowego sa dobrze znane z powodu latwosci ich odszczepienia, na przy¬ klad metodami hydrolitycznmi lub wodorolityczny- mi, do odpowiedniego kwasu karboksylowego. Przy¬ kladami odpowiednich grup ochronnych kwasu kar¬ boksylowego sa IIIrz.-butylowa, 1-metylocyklohek- sylowa, benzylowa, 4-metoksybenzylowa, 4-nitro- benzylowa, acetoksymetylowa, 1-acetoksyetylowa, piwaloiloksymetylowa, 1-piwaloiloksyetylowa, kar- boetoksyoksymetylowa, 1-karboetoksyoksyetylowa, ftalidylowa, 2-jodoetylowa, 2-bromoetylowa, benzy- hydrylowa, fenacylowa, 4-chlorowcofenacylowa, dwumetyloallilowa, 2,2-trójchloroetylowa, metoksy- metylowa, trój(alkilo)sililowa o 1—3 atomach wegla w kazdej grupie alkilowej i sukcynimidometylowa.Inne znane grupy ochronne kwasu karboksylo¬ wego sa opisane przez E. Haslama w "Protective Groups in Organie Chemistry", J.F.W.McOmie, wy¬ dawca Plenum Press, New York, 1973, rozdzial 5.Charakter takich grup nie ma istotnego znaczenia jednakze, z powodu dostepnosci, latwosci manipu¬ lowania i innych pozadanych wlasciwosci, pewne grupy ochronne kwasu karboksylowego sa wykorzy¬ stane.Do korzystnych grup ochronych kwasu karboksy¬ lowego nalezy grupa acetoksymetylowa, 1-acetoksy¬ etylowa, piwaloiloksymetylowa, 1-piwaloiloksyety¬ lowa, karboetoksyoksymetylowa, 1-karboetoksyoksy¬ etylowa i ftalidylowa. Inna korzystna grupa ochron¬ na grupy karboksylowej jest grupa benzyhydrylo- wa, 4-nitrobenzylowa i IIIrz.-butylowa.Najkorzystniejszym ze znaczen podstawnika R jest atom wodoru. Wolne kwasy, w których R oznacza atom wodoru i odpowiednie sole metali aklalicz- nych, jak sole sodowe, potasowe i litowe, sa najak¬ tywniejszymi zwiazkami wytwarzanymi sposobem wedlug wynalazku. Zwiazki, w których R oznacza grupe ochronna grupy karboksylowej, sa uzyteczne przede wszystkim jako zwiazki przejsciowe do otrzy¬ mywania wolnych kwasów i ich soli z metalami alkalicznymi. Oprócz spelniania roli zwiazków przejsciowych do wolnych kwasów, zwiazki wytwa¬ rzane sposobem wedlug wynalazku, w których R oznacza grupe acetoksymetylowa, 1-acetoksyetylo- wa, piwaloiloksymetylowa, 1-piwaloiloksyetylowa, karboetoksymetylowa, 1-karboetoksyetylowa i ftali¬ dylowa wykazuja zwiekszona wchlanialnosc co da¬ je wiekszy poziom we krwi niz w przypadku wol¬ nych kwasów, przy podawaniu antybiotyków droga pozajelitowa.Podstawnik tworzacy lancuch boczny w pozycji 7 zwiazków cefalosporynowych jest grupa 2-^-(ochro¬ niona) aminotiazolilo-4]-2-(hydroksy lub alkoksy) iminoacetamidowa o 1—4 atomach wegla w czesci alkoksylowej. Pod wzgledem konfiguracji grupy hydroksyiminowej lub alkoksyiminowej w stosunku do sasiedniej grupy karboksyamidbwej. zwiazki mo¬ ga wystepowac jako izomer syn (cis) lub anty. Ko¬ rzystne sa izomery syn. Konfiguracje syn przedsta¬ wia czesciowa struktura o wzorze 5.Przykladami podstawników tworzacych lancuch boczny w pozycji 7 zwiazków cefalosporynowych wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku sa na¬ stepujace grupy: 2-(2-aminotiazolilo-4)-2-metoksyiminoacetamido- wa, 2-(2-aminotiazolilo-4)-2-etoksyiminoacetamidowa, 2-(2-trityloaminotiazolilo-4)-2-izopropoksyimino- acetamidowa, 2-(2-aminotiazolilo-4)-2-n-propoksyiminoacetami- dowa, 2-(2-IIIrz.-butoksykarbonyloaminotiazolilo-4)-2- IIrz.-butoksyimnioacetamidowa, 2-(z-benzyloksykarbonyloaminotiazolilo-4)-2-hy- droksyiminoacetamidowa, 2-[2-(2-chloroacetamido)tiazolilo-4]-2-metoksyimi¬ noacetamidowa, 2-(2-aminotiazolilo-4)-2-hydroksyacetamidowa, 2-(2-trityloaminotiazolilo-4)-2-etoksyiminoaceta- midowa, 2-[2-(2,2,2-trójchloroetoksykarbonyloamino)tiazoli- lo-4]-2-izopropoksyiminoacetamidowa, 2-(2-aminotiazolilo-4)-2-n-butoksyiminoacetami- dowa, 2-(-aminotiazolilo-4)-2-izopropoksyiminoaceta- midowa oraz 2-(2-benzyloksykarbonyloaminotiazoli- lo-4)-2-metoksyiminoacetamidowa.Nalezy zauwazyc, ze zwiazki wytwarzane sposo¬ bem wedlug wynalazku moga tautomeryzowac za¬ równo w grupie 2-aminotiazolilowej-4 tworzacej lan¬ cuch boczny w pozycji 7 jak i w grupie 1,2,4-triazy- nylowej-3 przy atomie wegla w pozycji 3. Mozliwa tautomeryzacja obu tych ugrupowan jest przedsta- 10 15 20 25 30 35 40 50 55123 368 5 6 wiona strukturami czesciowymi na schemacie 1 w przypadku pozycji 7 i na schemacie 2 w przy¬ padku pozycji 3.Struktury czasteczkowe przedstawione jedna stru¬ ktura nalezy uwazac za reprezentujace równiez jej postac tautomeryczna.Zwiazek o wzorze 2 moze miec postac kwasu, soli z metalem alkalicznym lub estru, jak jest to do¬ godne wdanym przypadku.Jezeli wskazane jest stosowanie zwiazku o wzorze 2 w postaci estru, wówczas R6 moze oznaczac jaka¬ kolwiek z opisanych wyzej grup ochronnych grupy karboksylowej, lub moze takze oznaczac estrowa grupe sililowa. Estrowe grupy sililowe sa czesto opisywane i stosowane w syntezie cefalosporyn.Otrzymuje sie je latwo na drodze reakcji grupy kar¬ boksylowej w pozycji 4 cefalosporyny ze srodkiem sililujacym. Odpowiednim srodkiem sililujacym jest silizan taki jak N-trójmetylosililoacetamid, trójme- tylochlorosilan, bis(trójmetylosililo)amina, trójmety- losililometyloamina, N,0-bis(trójfluoroacetamid, N- trójmetylosililo-N-metylotrójfluoroacetamid i N-trój- metylosililoimidazoL Estry sililowe otrzymuje sie przez poddanie reak¬ cji kwasu ze srodkiem sililujacym w lagodnych wa¬ runkach. Etapowi acylowania poddaje sie zwiazki o wzorze 2, w którym R7 oznacza niepodstawiona grupe aminowa, grupe aminochlorowcowodorowa lub grupe aminowa podstawiona grupa sililowa. Od¬ powiednimi grupami sililowymi sa wyzej opisane grupy sililowe ochraniajace funkcje karboksylowa.Tak wiec, jesli wskazane jest acylowanie zwiazku ochronionego grupa sililowa, wówczas bardzo do¬ godnie jest poddac reakcji odpowiedni rdzen cefe- mowy o wzorze 2, w postaci kwasu, w którym R7 oznacza niepodstawiona grupe aminowa, ze srod¬ kiem sililujacym, otrzymujac zwiazek o wzorze 2, w którym grupa 7-aminowa i 4-karboksylowa sa ochronione taka sama grupa sililowa.Kwas 2-[2-(ochroniona)aminotiazolilo-4]-2-(alkoksy lub hydroksy)iminooctowy zawierajacy 1—4 atomy wegla w grupie alkoksylowej, o wzorze 4, stosowany do acylowania wyzej opisanych wyjsciowych 3-tria- zynylotiometylocefalosporny wytwarza sie sposoba¬ mi przedstawionym w belgijskim opisie patentowym nr 850662. Ogólnie, kwasy iminooctowe otrzymuje sie z 2-acetylo-2-hydroksyiminooctanu etylu przez (1) ewentualnie alkilowanie grupy hydroksyimino- wej, (2) bromowanie bromem w chlorku metylu, w temperaturze pokojowej z wytworzeniem 2-(a- bromoacetylo)-2-(hydroksy lub alkoksyimino)octanu etylu zawierajacego 1—4 atomy wegla w grupie al¬ koksylowej, (3) reakcje z tiomocznikiem w wodnym etanolu z wytworzeniem 2-(2-aminotiazolilo-4)-2- (hydroksyimino lub alkoksyimino)octanu etylu za¬ wierajacego 1—4 atomy wegla w grupie alkoksylo¬ wej, (4) blokowanie grupy 2-aminowej grupa ochron¬ na i (5) katalizowana zasada deestryfikacje. Grupa aminowa zwiazku o wzorze 4 moze byc ochroniona lub nieochroniona, w zaleznosci od potrzeb.Okreslenie „grupa ochronna grupy aminowej" do¬ tyczy tych grup, które mozna stosowac do bloko¬ wania lub ochrony grupy aminowej w reakcjach obejmujacych inne miejsca funkcyjne. Znanych jest wiele grup ochronnych grupy aminowej, sposób ich wytwarzania i wlasciwosci. Przykladami odpowied¬ nich grup ochronnych grupy aminowej sa chloro- acetylowa, 4-nitrobenzyloksykarbonylowa, 2,2,2-trój- chloroetoksykarbonylowa, Illrz.-butoksykarbonylo- 5 wa benzyloksykarbonylowa i tritylowa. Odpowiednie sa podobne grupy konwencjonalnie stosowane do ochrony grupy aminowej, jak opisane przez J. W.Bartona w „Protactive Groups in Organie Chemis- try", J.F.W.McOmie, wydawca Plenum Press, New 10 York, 1973, rozdzial 2. Korzystnymi grupami ochron¬ nymi grupy aminowej sa IIrz.-butoksykarbonylowa, benzoksykarbonylowa i tritylowa. Najkorzystniejsza jest grupa tritylowa.Zwiazek o wzorze 4 jest przedstawiony w postaci w kwasu, ale w rzeczywistosci, zwiazek ten, jako sro¬ dek acylujacy, stosuje sie po uprzednim przeksztal¬ ceniu w chlorek lub bromek kwasowy albo aktywny ester. Do takich aktywnych estrów naleza estry wy¬ tworzone przy uzyciu czynników takich jak na przy- 20 klad dwucykloheksylokarbodwuimid, chloromrów- czan izobutylu, 2-etoksy-N-etoksykarbonylo-1,2- dwuwodorochinolina, chloromrówczan metylu, chlo- romrówczan etylu, hydroksypieciochlorobenzen, N,N- dwuizopropylokarbodwuimid, N-cykloheksylo-N'-(2- 25 morfolinoetylo)karbodwuimid i inne pokrewne re¬ agenty obecnie dobrze znane z literatury. Te ak¬ tywne estry sa szeroko i od dawna stosowane w re¬ akcjach acylowania. Acylowanie prowadzi sie w Obo¬ jetnym rozpuszczalniku organicznym, w temperatu- 30 rze od okolo —20°C do okolo 50°C.Temperatury od 0°C do temperatury otoczenia sa najbardziej dogodne i korzystne. Rozpuszczalnik, w którym prowadzi sie acylowanie nie ma zupelnie istotnego znaczenia. Czesto bardzo dogodnym roz- 35 puszczalnikiem jest wodny aceton. W innych przy¬ padkach korzystne sa chlorowcowane weglowodory, takie jak dwuchlorometan, trójchloretan, chloro- benzen i podobne. Uzyteczne sa takze ketony obej¬ mujace keton metylowoetylowy i metylowoizobuty- 40 Iowy jak równiez etery, zwlaszcza eter dwuetylowy i czterowodorofuran.Dla fachowca jest zrozumiale, ze obojetne roz¬ puszczalniki ograniczne stosowane zwykle w reak¬ cjach takich jak acylowanie mozna równiez stoso- 45 wac w etapie acylowania w procesie wedlug wy¬ nalazku. Jesli srodek acylujacy jest w postaci halo¬ genku, mieszanina reakcyjna powinna zawierac ak¬ ceptor chlorowcowodoru lub czynnik usuwajacy go w celu zwiekszenia wydajnosci reakcji. Jako akcep- 50 tor chlorowcowodoru mozna jak zwykle stosowac proste zasady jak aminy trzeciorzedowe i wodoro¬ tlenki metali alkalicznych, weglany oraz wodoro¬ weglany.Zwiazki o wzorze 2, w którym Ri oznacza grupe W metoksylowa mozna wytwarzac sposobem opisanym przez Koppela i Kochlera w J.Am.Chem. Soc, 95, 2403 (1973). Takie pochodne 7-metoksylowe mozna równiez otrzymac ze zwiazków 3-egzometylenoce- famowych. 60 Jak podano, zwiazki o wzorze 2 mozna acylowac zarówno przed jak i po przylaczeniu urgupowania triazyny o wzorze 3 w pozycji 3 czasteczki cefalo¬ sporyny. Zwykle korzystnie Jest wytworzyc zwiazek o wzorze 2, w którym R« oznacza grupe triazyny * o wzorze 3 i prowadzic acylowanie Jako koncowy123 368 7 8 etap procesu wytwarzania zwiazków o wzorze 1.Jednakze kolejnosc etapów podstawiana a acylowa- nia nie jest wazna a zwiazki skuteczne otrzymuje sie dowolnym sposobem.Grupe triazyny o wzorze 3 mozna wprowadzic do rdzenia o wzorze 2 (który jest ochroniony albo za¬ wiera nieochroniona grupe 4-karboksylowa i 7-ami- nowa. Podstawienie mozna prowadzic dowolnym sposobem.Ostatnim etapem syntezy zwiazków o wzorze 1 jest usuniecie grup R* ochraniajacych grupe karbo¬ ksylowa oraz grup R$ ochraniajacych grupe amino¬ wa jesli byly one stosowane w procesie. Jak uprze¬ dnio podano, grupy te sa znane w chemii organicz¬ nej i usuwa sie je zwyklymi metodami. Na przyklad, grupy ochronne grupy karboksylowej takie jak ben- zohydrylowa, Illrz.-butylowa i 4-metoksybenzylowa usuwa sie latwo za pomoca mocnego kwasu na przy¬ klad mrówkowego lub trójfluorooctowego.Inne grupy ochronne grupy karboksylowej takie jak grupa 2,2,2-trójchloroetylowa usuwa sie równiez latwo przez redukcje na przyklad cynkiem i kwasem octowym. Jeszcze inne takie grupy na przyklad gru¬ pe 4-nitrobenzylowa bardzo latwo usuwa sie przez uwodornienie w obecnosci metalu szlachetnego jako katalizatora.Sililowa grupe ochraniajaca grupe karboksylowa i grupe aminowa bardzo dogodnie usuwa sie na drodze hydrolizy przez zwykle zetkniecie ochronio¬ nego zwiazku z woda lub alkoholem. Tak wiec gru¬ pe ochraniajaca grupe aminowa i karboksylowa mozna bardzo latwo usunac w pojedynczym etapie jesli obydwie sa grupami sililowymi.Grupy ochronne grupy aminowej zazwyczaj usu¬ wa sie znanymi sposobami. Na przyklad, taka gru¬ pe ochronna jak tritylowa usuwa sie za pomoca mocnego kwasu, zwlaszcza mrówkowego. Inne po¬ wszechnie stosowane grupy ochraniajace grupe ami¬ nowa, na przyklad grupe chloroacetylowa, usuwa sie przez zetkniecie ochronionego zwiazku z tio¬ mocznikiem w obecnosci zasady. Zazwyczaj grupy ochronne grupy aminowej usuwa sie znanymi srod¬ kami hydrolitycznymi w lagodnych warunkach, a czesto mozna je usunac w tym samym etapie, w którym usuwa sie grupe ochronna grupy karbo¬ ksylowej.W wielu przypadkach korzystnie jest uzyskac zwiazek o wzorze 1 w postaci soli z metalem alka¬ licznym. Sole te otrzymuje sie latwo zwyklym spo¬ sobem przez prosta reakcje kwasu z zasada metalu alaklicznego jak wodorotlenek lub weglan sodu, po¬ tasu albo litu, w rozpuszczalniku takim jak wodny aceton lub uwodniony alkohol.Korzystnymi zwiazkami wytwarzanymi sposobem wedlug wynalazku sa te, w których Ra oznacza gru¬ pe metylowa lub etylowa, przy czym najkorzystniej¬ sze z tej grupy sa zwiazki, w których R4 oznacza grupe metylowa.Korzystne sa równiez te zwiazki o wzorze 1, W którym Ri oznacza atom wodoru.Dalsza korzystna grupa zwiazków wytwarzanych sposobem wedlug wynalazku stanowia te zwiazki, w których Rf oznacza grupe alkilowa o 1—4 ato¬ mach wegla, zwlaszcza grupe metylowa.Inna korzystna grupe zwiazków cefalosporyno- wych stanowia te, w których R oznacza atom wo¬ doru lub kation metalu alkalicznego.Najkorzystniejszymi aminokwasami cefalospory- nami wytwarzanymi sposobem wedlug wynalazku * sa te, które wykazuja szczególna czynnosc antybio- tyczna. Zwiazki, w których R ma znaczenie inne niz atom wodoru, sa uzyteczne glównie jako zwiazki przejsciowe do otrzymywania najaktywniejszych zwiazków.Nowe cefalosporynowe kwasy karboksylowe i ich sole z metalami alkalicznymi sa uzyteczne w zwal¬ czaniu zakazen u cieplokrwistych ssaków, przy poda¬ waniu pozajelitowym w nietoksycznych dawkach miedzy 10 a 500 mg/kg wagi ciala. Rzeczywista za¬ stosowana dawka bedzie sie zmieniac zgodnie z tech¬ nika dobrze znana lekarzom, dotyczaca stosowania antybiotyków cefalosporynowych, a okreslana be- takimi czynnikami jak charakter i stopien leczonego zakazenia, czestoliwosc i czas podawania, ogólna kondycja pacjenta i podobne czynniki.Zwiazki mozna stosowac w wielu róznych posta¬ ciach odpowiednich do podawania doustnego lub poza jelitowego, bez dodatków lub w mieszaninie z innymi substancjami. Farmaceutyczne preparaty moga stanowic mieszanine zawierajaca 0,01—99% zwiazku o wzorze 1 i farmaceutyczny staly lub ciek¬ ly nosnik, w którym zwiazki rozpuszcza sie, dysper¬ guje lub zawiesza, moga one byc w postaci dawek jednostkowych. Preparaty stale moga miec postac tabletek, proszku, suchych syropów, pastylek, gra¬ nulek, kapsulek, pigulek, czopków lub innych sta¬ lych preparatów. Do preparatów cieklych naleza roz¬ twory do iniekcji, masci, dyspersje, srodki do inha¬ lacji, zawiesiny, roztwory, emulsje, syropy lub elik¬ siry. Moga one zawierac dodatki smakowe lub za¬ pachowe i barwiace, a tabletki, granulki i kapsulki moga byc powlekane.Mozna stosowac typowe rozcienczalniki jak na przyklad skrobia, sacharoza, laktoza, weglan wap¬ nia i kaolin; srodki speczniajace jak na przyklad laktoza, cu¬ kier, chlorek sodu, glicyna, skrobia, weglan wapnia, fosforan wapnia, kaolin, bentonit, talk i sorbit; srodki wiazace jak na przyklad skrobia, guma arabska, zelatyna, glukoza, alginian sodu, tragakant, karboksymetyloceluloza, syrop, sorbit i poliwinylo- pirolidon; srodki rozkruszajace jak na przyklad skrobia, agar, weglany i laurylosiarczan sodu; substancje poslizgowe jak na przyklad kwas stea¬ rynowy, talk, parafina, kwas borowy, krzemionka, benzoesan sodu, glikol polietylenowy, maslo kakao¬ we i steryniana magnezu; emulgatory jak na przyklad lecytyna, monoolei- iait sorbitanu i guma arabska; srodki ulatwiajace tworzenie zawiesiny jak na przyklad sorbit, metyloceluloza, glukoza lub syrop, zelatyna, hydroksyetyloceluloza, karboksymetyloce¬ luloza, zel stearynianu glinowego, uwodornione tlu¬ szcze; rozpuszczalniki jak na przyklad woda, roztwór buforowy, olej arachidowy, olej sezamowy, oleinian metylu; srodki konserwujace jak nit przyklad p-hydroksy- benzoesan metylu lub etylu i kwas sorbinowy; 15 20 25 ao 35 40 45 50 55 50a jadalne srodki barwiace, substancje aromatyczne, srodki rozpuszczajace, roztwory buforowe, stabiliza¬ tory, srodki znieczulajaca srodki dyspergujace, sro¬ dki zwlizajace, antyutleniacze i podobne. Dodatki te mozna stosowac, jezeli nie wywieraja' szkodliwe¬ go dzialania na zwiazki, znanymi sposobami.Zwiazki w postaci soli sa rozpuszczalne w wo¬ dzie i bez klopotu stosowane do iniekcji dozylnych, domiesniowych i podskórnych. Mozna je rozpusz¬ czac w wodnych lub olejowych rozpuszczalnikach do iniekcji otrzymujac roztwory w ampulkach, przy czym ogólnie, mozliwe jest dluzsze przechowywa¬ nie w fiolkach w postaci preparatów zawierajacych krysztaly, proszek, mikrokrysztaly lub liofilizaty zwiazków, które przed uzyciem rozpuszcza sie lub zawiesza w wymienionych rozpuszczalnikach do iniekcji. Preparaty te moga zawierac srodki konser¬ wujace.W przypadku leczenia lub zapobiegania zakaze¬ niom bakteryjnym w medycynie lub weterynarii, lu¬ dziom lub zwierzetom podaje sie skuteczna ilosc zwiazku o wzorze 1 w dziennych dawkach wyno¬ szacych na przyklad 10—500 mg/kg wagi ciala, w odstepach czasu wynoszacych na przyklad 3—12 godzin. Korzystnie zwiazki podaje sie w postaci wy¬ zej opisanych preparatów farmaceutycznych.Zwiazki o wzorze 1 badano wobec mikroorganiz¬ mów Gram dodatnich i Gram ujemnych w celu okreslenia ich skutecznosci jako antybiotyków.Stwierdzono, ze posiadaja one wybitnie silnie dzia¬ lanie.Podane w tabeli przykladowe dane maja jedynie pomóc w zilustrowaniu szerokiego zakresu dziala¬ nia tych zwiazków. Stosowano typowy test na roz¬ cienczanie pozywki a wyniki podano jako najmniej¬ sze stezenie zwiazków w (ig/ml, hamujace rozwój mikroorganizmu.Zwiazkiem A w zamieszczonej nizej tablicy jest sól sodowa kwasu 7-[2-(2-aminotiazolilo-4)-2-meto- ksyiminoacetamido]-3-(4-metylo-5-keto-6-hydroksy- 4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tio(metylocefemo- 3-karboksylowego-4, a zwiazkiem B jest kwas 7-[2- (2-aminotiazolilo-4)-2-metoksyiminoacetamido]-3-(4- etylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazy- nylo-3-tk))metylocefemo-3-karboksylowy-4. Obydwa zwiazki sa izomerami syn.Podane przyklady ilustruja sposób wytwarzania zwiazków o wzorze 1. W przykladach tych jesli nie podano inaczej, grupa aminotiazolu jest izomerem syn.Przyklad L A. Do 20 ml wody dodaje sie 3,46 g kwasu 7-for- mamkio-3-acetoksymetylocefemo-3-karboksylowe- go-4 (12,0 mmola) i 2,0 g 3-merkapto-4-metylo-5- keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodon-l,2,4-triazyny (12,55 mmoli). Otrzymana mieszanie miesza sie i stopnio¬ wo dodaje IN wodorotlenku sodu, do doprowadze¬ nia pH do stalej wartosci 7,0. Otrzymana mieszani¬ ne nastepnie miesza sie w okolo 55°C w ciagu 26 godzin. Roztwór zateza sie do 20 ml i zakwasza do pH 1,2 dodaniem, przy oziebianiu, 3N kwasu sol¬ nego. Wytracony osad odsacza sie i natychmiast umieszcza w eksykatorze, pod próznia. Wysuszony material rozciera sie tluczkiem w mozdziezu (2,75 g), po czym trzykrotnie uciera sie, za kazdym razem 10 Klebsiella sp.Escherichia coli ShigeUa sonnei Haemophilus influenza Streptococcus sp. i Staph. aureus Proteus morganii Serratia sp.Salmonella sp.Enterobacter aerogenes Zwia¬ zek <3 co o o O O 0,25 0,5 0,125 1 0,06 0,125 0,06 « «• 3 ia 1 C4 1 3 cT ** 1 5* ffl123 368 11 12 ze 150 ml wrzacego alkoholu izopropylowego. Roz¬ twór w alkoholu izopropylowym odparowuje sie do sucha, a pozostalosc dwukrotnie rozciera z 30 ml octanu etylu. Nierozpuszczalny material odsacza sie, przemywa octanem etylu i suszy, otrzymujac 1,56 g kwasu 7-formamido-3-(4-metylo-5-keto-6-hydroksy- 4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tio)metylocefamo- 3-karboksylowego-4.B. Produkt z czesci A (0,74 g) miesza sie w 12 ml suchego metanolu i dodaje 1,5 ml stezonego kwasu solnego, w którym to czasie nastepuje calkowite roz¬ puszczenie. Po krótkim czasie rozpoczal wytracac sie bialy osad. Mieszanie kontynuuje sie w ciagu 1,7 go¬ dziny. Mieszanina gestnieje od bialego osadu. Osad odsacza i suszy. Chromatografia cienkowarstwowa wykazala, ze produkt jest wysokiej czystosci chlo¬ rowodorkiem kwasu 7-amino-3-(4-metylo-5-keto-6- hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tio)me- tylocefemo-3-karboksylowego-4.C. Do zawiesiny 3,71 g (10 mmoli) kwasu 7-amino- 3-(4-metylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4- triazynylo-3-tio)metylocefemo-3-karboksylowego-4 w 50 ml chlorku metylenu i 50 ml metanolu dodaje sie 1,94 g (10 mmoli) dwufenylodwuazometanu. Mie¬ szanine reakcyjna miesza sie w ciagu nocy w tem¬ peraturze pokojowej. Nastepnie dodaje sie dalsze 500 mg dwufenylodwuazometanu. Po dwóch godzi¬ nach mieszanine reakcyjna przesacza sie i odparo¬ wuje pod próznia do oleju. Powyzszy produkt roz¬ puszcza sie w okolo 25 ml chlorku metylenu, a otrzy¬ many roztwór wkrapla do mieszanego heksanu. Po¬ wstaje bezpostaciowy osad jasnej, zóltobrazowej barwy. Po odsaczeniu i wysuszeniu otrzymuje sie 2,8 g (52i/t) estru benzhydrylowego kwasu 7-amino- 3-(4-metylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4- triazynylo-3-tio)metylocefemo-3-karboksylowego-4.NMR (CDLlj) 6 3,33 (s, 3, N—CH,), 3,5 (mt 4, C*—H, Ct—H), 4,86 (q, 2, C6—H, C,—H), 7,0 (s, 1, CH benz- hydrylowy), 7,36 (s, 10, ArH).D. Do roztworu 0,55 g (1 mmol) estru benzhydry¬ lowego kwasu 7-amino-3-(4-metylo-5-keto-6-hydro- ksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tio)metyloce- cefemo-3-karboksylowego-4 i 886 mg (2 mmole) kwa¬ su 2-(2-trityloaminotiazolilo-4)-2-metoksyiminoocto- wego w 15 ml chlorku metylenu dodaje sie 208 mg (1 mmol) dwucykloheksylokarbodwuimidu. Po mie¬ szaniu mieszaniny w ciagu 6 godzin w temperaturze pokojowej, mieszanine reakcyjna saczy sie. Przesacz odparowuje sie pod próznia do oleju, który naste¬ pnie rozpuszcza sie w octanie etylu i przemywa kolejno rozcienczonym roztworem wodoroweglanu sodu, woda i solanka. Roztwór w octanie etylu su¬ szy sie nad bezwodnym siarczanem sodu i pod próz¬ nia odparowuje do sucha, otrzymujac 800 mg (83%) estru benzhydrylowego kwasu 7-[2-(2-trityloamino- tiazolilo-4)-2-metoksyiminoacetamido]-3-(4-metylo- 5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo- 3-tio)metylocefemo-3-karboksylowego-4 w postaci czerwonego, bezpostaciowego ciala stalego.NMR (CDC1», DMSO d-6) 6 3,3 (s, 3, N—CH,), 3,7 (s, 2, C^-H), 4,1 (s, 3, —OCH,), 5,2 (d, 1, J- 5,0 Hz, Ct—H), 5,8 (q, 1, J- 5,0 i 8,0 Hz, Ct-H), 6,8 (s, 1, Ci—H tiazolilowy), 7,0 (s, 1, CH behzhydrylo- wy) 1.7ilfe.lS9..AtH tritylowe i ienzhydrylowe).Przyklad II.Okolo 500 mg benzyhydrylowego estru z przy¬ kladu I zawiesza sie w 10 ml 50% wodnego kwasu mrówkowego i w ciagu 5 minut ogrzewa na lazni 5 parowej. Nastepnie mieszanine miesza sie w 50— 60°C na goracej plycie w ciagu 45 minut. Po ozie¬ bieniu mieszaniny do okolo 30°C przesacza sie ja, a przesacz odparowuje pod próznia do oleistej po¬ zostalosci. Roztarcie pozostalosci z alkoholem etylo- 10 wym daje po przesaczeniu jasnobrazowe, bezposta¬ ciowe cialo stale, które przemywa sie chlorkiem etylenu. Wydajnosc 161 mg (56%). Wysokocisnienio¬ wa chromatografia cieczowa wykazuje, ze produkt jest wysokiej czystosci kwasem 7-[2-(2-aminotiazoli- 15 lo-4)-2-metoksyiminoacetamido]-3-(4-metylo-5-keto- 6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tio)me- tylocefemo-3-karboksylowym-4.NMR (DMSO d-6) 5 3,29 (s, 3, N—CH,), 3,65 (s, 2, C«—H), 3,03 (3, s, OCH,), 4,10 (q, 2, C,—H), 5,15 20 (d, i, J = 5,0 Hz, Ce—H), 5,77 (q, 1, J- 5,0 i 8,0 Hz, Ci—H), 6,73 (s, 1, C«—H tiazolilowy), 7,20 (s, 2, NH*), 9,58 (d, 1, J = 8,0 Hz, NH w lancuchu bocznym).Przyklad III.Mieszanine zawierajaca 84 ml wody, 42 ml acetonu, 2,42 g wodoroweglanu sodu i 2,87 g chlorowodorku kwasu 7-amino-3-(4-metylo-5-keto-6-hydroksy-4,5- dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tio)metylocefemo-3- karboksylowego-4 miesza sie i oziebia w lazni za- wierajacej lód i etanol. Po rozpuszczeniu dodaje sie roztwór zawierajacy 2,34 g chlorku kwasu 2-(2-chlo- roacetyloaminotiazolilo-4)-2-metoksyiminooctowego w 42 ml acetonu. Mieszanine reakcyjna miesza sie przez 95 minut w lazni oziebiajacej oraz przez 10 minut po usunieciu lazni. 35 Aceton odparowuje sie w wyparce obrotowej, w temperaturze pokojowej a do pozostalosci doda¬ je sie 50 ml octanu etylu i zakwasza mieszanine do pH 2,2 rozcienczonym kwasem solnym. Osad odsacza ^ sie, starannie przemywa woda i suszy pod zmniej¬ szonym cisnieniem w temperaturze pokojowej, otrzy¬ mujac 3,76 g produktu z przykladu II w postaci po¬ chodnej N-chloroacetylowej. Analiza NMR w DMSO d-6 wykazuje jeden singlet protonu przy 5 7,44 ppm. 45 Analiza na zawartosc Cl znaleziono: 5,52%; dla C2oHi,N,08S,Cl obliczono: 5,62%.Przyklad VI. 4,4 g kwasu 2-(2-trityloaminótiazolilo-4)-2-meto- ksyiminooctowego przeksztalca sie w chlorek kwa- 50 sowy i rozpuszcza w acetonie. Roztwór acetonowy dodaje sie do chlodzonej lodem zawisiny zawieraja¬ cej 3,86 g chlorowodorku estru 4-nitrobenzylowego kwasu 7-amino-3-(4-metylo-5-keto-6-hydroksy-4,5- dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3-tio)metylocefemo-3- 55 karboksylowego-4 i 4,77 g wodorosiarczynu sodu w 200 ml acetonu. Po dodaniu usuwa sie laznie lo¬ dowa i miesza mieszanine przez 20 godzin.Substancje stale oddziela sie przez odsaczenie, rozpuszcza w octanie etylu i przemywa kolejno roz- 60 tworem wodoroweglanu sodu, IN kwasem solnym, woda i solanka. Roztwór w octanie etylu nastepnie suszy sie nad siarczanem sodu i zateza do uzyskania zóltego oleju. Olej rozpuszcza sie w dwuchlorome- tanie i saczy a przesacz oczyszcza sie przepuszcza- « jac przez warstwe zelu krzemionkowego i eluujac123 368 13 14 najpierw dwuchlorometanem, a nastepnie octanem etylu i dwuchorometanem w stosunku 1:9. Otrzy¬ muje sie 2,4 g estru 4-nitrobenzylowego kwasu 7-[2- (2-trityloaminotiazolilo-4)-2-metoksyiminioacetami- do]-3-(4-metylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro- l,2,4-triazynylo-3-tio)metylocefemo-3-karboksylowe- go-4 o temperaturze topnienia 140—146°C.Estrowa grupe 4-nitrobenzylowa powyzszego pro¬ duktu posredniego usuwa sie przez uwodornienie otrzymujac 85 mg odpowiedniego kwasu z 1,5 g po¬ sredniego estru. Kwas zawiesza sie w 5 ml 50c/o kwasu mrówkowego. Zawiesine ogrzewa sie krótko na lazni parowej w temperaturze 60—80°C, a mie¬ szanine delikatnie miesza sie przez 10 minut.Nastepnie mieszanine reakcyjna chlodzi sie i sa¬ czy. Dodanie wody do przesaczu powoduje wytra¬ cenie osadu, który odsacza sie. Przesacz zateza sie pod zmniejszonym cisnieniem otrzymujac zólty olej, który rozpuszcza sie w kilku mililitrach skazonego alkoholu etylowego. Dodaje sie eter dwuetylowy az do zakonczenia wytracenia. Zawiesine saczy sie otrzymujac 18 mg produktu identycznego jak pro¬ dukt z przykladu II.Przyklad V.Prowadzi sie acylowanie w podobny sposób jak opisany w przykladzie III z tym, ze reakcja prze¬ biega w temperaturze otoczenia. Jako zwiazki wyjs¬ ciowe stosuje sie 1,85 g kwasu 7-amino-3-(4-metylo- 5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo- 3-tio)metylocefemo-3-karboksylowego-4 i 1,58 g chlorku kwasu 2-(2-chloroacetyloaminotiazolilo-4)- 2-metoksy-iminooctowego w postaci izomeru anty. 1,06 g otrzymanego produktu poddaje sie reakcji w temperaturze pokojowej z tiomocznikiem i wo¬ doroweglanem sodu otrzymujac 0,55 g kwasu 7-[2- (2-aminotiazolilo-4)-2-metoksyiminoacetamido]-3-(4- metylo-5-keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-tria- zynylo-3-tio)metylocefemo-3-karboksylowego-4, glównie w postaci izomeru anty, zidentyfikowanego widmem NMR, które wykazalo singlet jednego pro¬ tonu, którym jest proton C-5 pierscienia tiazolu 6 : 7,98 ppm.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania nowych pochodnych ce- falosporyny o ogólnym wzorze 1, w którym R ozna¬ cza atom wodoru lub kation metalu alkalicznego, Ri oznacza atom wodoru lub grupe metoksylowa, R2 oznacza atom wodoru, R3 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a R4 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, znamienny tym, ze zwiazek o wzorze ogólnym 2, w którym R5 oznacza atom wodoru, kation metalu alkalicznego lub grupe ochronna grupy karboksylowej, R§ ozna¬ cza grupe o wzorze 3, w którym R4 ma wyzej poda¬ ne znaczenie, R7 oznacza grupe aminowa lub grupe 5 aminochlorowcowodorowa, a Ri ma wyzej podane znaczenie, poddaje sie reakcji ze srodkiem acyluja- cym o wzorze ogólnym 4, w którym R* ma wyzej podane znaczenie, a R8 oznacza atom wodoru lub grupe ochronna grupy aminowej w postaci estru 10 z dwucykloheksylokarbodwuimidem, odszczepia sie grupy ochronne grupy aminowej i karboksylowej obecnie w powstalym zwiazku i wyodrebnia zwia¬ zek o wzorze 1 w postaci kwasu lub soli z metalem alkalicznym. 15 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ester benzhydrylowy kwasu 7-amino-3-(4-metylo-5- keto-6-hydroksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-triazynylo-3- tio)metylocefamo-3-karboksylowego-4 poddaje sie reakcji z estrem dwucykloheksylokarbodwuimido- 20 wym kwasu 2-(2-trityloaminotiazolilo-4)2-metoksy- iminooctowego, po czym otrzymany produkt podda¬ je sie reakcji z wodnym kwasem mrówkowym i otrzymuje sie kwas 7-[2-(-aminotiazolilo-4)-2-me- toksyiminoacetamido]-3-(4-metylo-5-keto-6-hydro- 25 ksy-4,5-dwuwodoro-l,2,4-tiazynylo-3-tio)metylocefe- mo-3-karboksylowy-4. 3. Sposób wytwarzania nowych pochodnych cefa- losporyny o ogólnym wzorze 1, w którym R oznacza atom wodoru lub kation metalu alkalicznego, Rt 30 oznacza atom wodoru lub grupe metoksylowa, R3 oznacza atom wodoru, R3 oznacza atom wodoru lub grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, a R4 oznacza grupe alkilowa o 1—4 atomach wegla, znamienny tym, ze zwiazek o ogólnym wzorze 2, w którym R§ 35 oznacza atom wodoru, kation metalu alkalicznego, lub grupe ochronna grupy karboksylowej, R# ozna- caz grupe o wzorze 3, w którym R4 ma wyzej po¬ dane znaczenie, R7 oznacza grupe aminowa, grupe aminowa podstawiona ochronna grupa sililowa lub 40 grupe aminochlorowcowodorowa, a Ri ma wyzej po¬ dane znaczenie poddaje sie reakcji ze srodkiem acy- lujacym o wzorze ogólnym 4, w którym Rj ma wy¬ zej podane znaczenie, a Ra oznacza atom wodoru lub grupe ochronna grupy aminowej, w postaci chlorku, 45 bromku lub aktywnego estru, z wyjatkiem estru z dwucykloheksylokarbodwuimidem, po czym od¬ szczepia sie grupy ochronne grupy aminowej i kar¬ boksylowej obecne w powstalym zwiazku i wy¬ odrebnia zwiazek o wzorze 1 w postaci kwasu lub so soli z metalem alkalicznym. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamienny tym, ze reakcje prowadzi sie w temperaturze od —20° do 50°C.123 368 R^NH *J ^ *4 R.Yizóci Ri 3 C00R5 R4 mar* mor3 n K^N^C^n JU-CCONH- pn OR^ K3M Wzór5 Wzór4 7 H N Schemat 1 H iHMH ^ rNY° ** R* Schemat 2 ZGK 179/1100/84 — 85 egz.Cena 100,— zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL