PL102552B1 - Srodek wybuchowy - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest srodek wybuchowy zawie¬ rajacy jako utleniacz nieorganiczna sól, czesciowo lub calkowicie rozpuszczona w cieklej fazie wodnej, stale i/albo ciekle paliwo oraz zagestnik, przy czym w cieklej fazie sa zdyspergowane pecherzykigazu. 5 Srodki wybuchowe typu wodnego zelu lub wodnej papki, zwane zwykle srodkami wybuchowymi papkowatymi, sa w technice stosowane szeroko z uwagi na ich niski koszt, bezpieczenstwo i odpornosc na dzialanie wody. Wodne srodki wybuchowe papkowate, zawierajace ciagla ciekla 10 faze, przewaznie nieorganiczna sól utleniajaca, glównie azotan amonowy, substancje zageszczajaca faze ciekla, w której utleniajaca sól jest rozpuszczona czesciowo albo calkowicie, paliwo i/albo uczulacz oraz ewentualnie inne skladniki, takie jak substancje wydzielajace gaz i substancje 15 sieciujace, sa stosowane z dobrymi skutkami nawet w za¬ wierajacych wode otworach wiertniczych.

W celu nadania papkowatym srodkom wybuchowym ^odpowiedniej czulosci, bez wprowadzania niebezpiecznych uczulaczy samowybuchajacych, takich jak trójnitrotoluen 2o i pentolit, przewaznie stosuje sie nie wybuchajace uczulacze, .zwlaszcza silnie rozdrobnione czastki aluminium, takie jak aluminium do celów farbiarskich. Czulosc papkowatych srodków wybuchowych zwykle mierzy sie ich krytyczna srednica, to jest najmniejsza srednica, przy której walcowaty 25 ladunek srodka wybuchowego powoduje skutecznie i cal¬ kowicie fale detonacyjna, to znaczy przy której ladunek wybuchowy skutecznie detonuje. Stwierdzono, ze nawet maly dodatek -*• 1% wagowy lub mniej, aluminium far- biarskiego zmniejsza znacznie krytyczna srednice danego 30 srodka wybuchowego w okreslonej temperaturze, zwieksza¬ jac przeto znacznie czulosc tego srodka.

Stosowanie farbiarskiego aluminium jako uczulacza jest jednak ograniczone w praktyce jego stosunkowo wysokim kosztem w porównaniu z innymi skladnikami materialu wybuchowego. Czyniono przeto liczne wysilki, aby znalezc uczulacze zastepcze mniej kosztowne.

Z opisu patentowego St. Zjedn. Am. nr Re 27 095 znane jest stosowanie kombinacji elementarnej siarki i azotanu sodowego jako uczulacza w papkowatych, wodnych srod¬ kach wybuchowych. Kombinacja siarki tylko z azotanem amonowym nie daje takiego skutku uczulania jak kombinacja azotanu sodowego z siarka. Aczkolwiek stwierdzono, ze siarka dziala szczególnie uczulajaco w kombinacji z papko¬ watymi srodkami wybuchowymi zawierajacymi azotan sodowy, to jednak zwykle stosuje sie siarke równiez jako paliwo, przy czym stosuje sie ja w tym celu sama albo z azotanem sodowym.

W celu przezwyciezenia niekorzystnych cech znanych srodków wybuchowych, do srodków wybuchowych wedlug wynalazku wprowadza sie uczulacz bedacy kombinacja co najmniej 20% wagowych azotanu wapniowego stanowia¬ cego utleniacz i co najmniej 3% wagowych siarki stanowia¬ cej paliwo.

Wynalazek opiera sie na nieoczekiwanym stwierdzeniu, ze taka kombinacja azotanu wapniowego i siarki dziala wysoce skutecznie jako uczulacz wodnych srodków wybu¬ chowych. Jest tez faktem zaskakujacym, ze pomimo podo¬ bienstwa do kombinacji azotanu sodowego z siarka, kom¬ binacja azotanu wapniowego z siarka jest znacznie lepszym ^ 102 5521«2 5*2 uczulaczem, a srodki wybuchowe zawierajace kombinaqe azotanu wapniowego z siatka maja wlasciwosci rózniace . sie znacznie od wlasciwosci srodków zawierajacych kombi- / nacje azotanu sodowego z siarka.

Jedna z zalet kombinacji azotanu wapniowego z siarka w porównaniu z kombinacja azotanu sodowego z siarka jest to, ze umozliwia osiaganie znacznie wyzszego stopnia - uczulenia, a druga jej zaleta jest to, ze osiagane uczulenie jest w znacznie mniejszym stopniu zalezne od temperatury Mozna latwo wytwarzac srodki wybuchowe uczulane kom¬ binacja azotanu wapniowego z siarka, majace dostateczna czulosc przy malej srednicy (5 cm lub mniej) w tempera¬ turze 5°C, ale nie nadwrazliwe w temperaturze 20 °C lub wyzszej. Za pomoca kombinacji azotanu sodowego z siarka nie mozna uzyskac takiej cechy. ,- Dalsza zaleta stosowania zgodnie z wynalazkiem jako uczulacza kombinacji azotanu wapniowego z siarka w po¬ równaniu z uczulaczem za pomoca kombinacji azotanu sodowego z siarka stanowi stosowanie w wysokim stosunku azotanu wapniuwegu, który jak to podano w opisach pa¬ tentowych St. Zjed. Am. nr nr 3 660 181 i 3 713 917, za¬ wiera wode krystalizacyjna, która po rozpuszczeniu soli w wodnej fazie rozpuszczalnika zostaje wyzwolona, ale jest ponownie zabierana z rozpuszczalnika przy nastepnym wytracaniu czesci lub calosci soli. Zjawisko to zwieksza plynnosc srodka i ulatwia jego mieszanie i pompowanie, ale takze zwieksza stalosc i trwalosc srodka podczas maga¬ zynowania go w temperaturze nizszej od tej, w której odbywalo sie mieszanie.

Srodki typu takiego jak srodek wedlug wynalazku zwykle zawieraja silnie zdyspergowane pecherzyki gazu, który zmniejsza gestosc srodka i jak stwierdzono, znacznie zwieksza jego czulosc. W srodkach, które nie sa twarde, takie dyspergowanie pecherzyków gazu umozliwia sprezanie srodka, totez pod wysokim cisnieniem jego gestosc moze wzrosnac tak dalece, ze prsdataje byc ciury na detonacje.

Jednakze, srodek wedlug wynalazku moze byc wytwarzany tak, ie dseki swej wzglednej twardosci nie daje sie zasad- tfCft* sprezac nawet wtedy, gdy zawiera drobna dyspersje UfClimjków gazu. Dzieki temu, stosowana zgodnie z wy- i!ftlfeitaec\ kombinacja azotanu wapniowego z siarka nie tylko umozliwia lepsze uciulanie, ale poza tym umozliwia nadawanie srodkowi pozadanych cech fizycznych dzieki wodzie krystalizacyjnej, sawiutei w azotanie wapotowym Wspomniane wyzej zakty i róznice kombinacji azotanu wapniowego * warka w porównaniu z kombinacja azotami afefeetta t tfufea uwidoczniaja «e w praktyce, zwlaszcza jm orinkLitniu do skutku ucjidartcego, przy zawartosci aoMaw wapniowego wynoszacej co najmniej okolo 20% waimwycfa w/oditieaknjtt do calkowitego srodka i przy 4«HaftK»Ni zawartoto siarki, wynoszacej od okolo 5% do fitefa ?%¦ watowych. (JeseH nie zaznaczono inaczej, ikisci azotanu wapniowego podawane dalej w procentach odnosza «e do s<*H feex wady kryataiiaacyjfatj, która zwykle jest w ifei aoH zawafta w iiofeldkoto 15% wagurtyili w produk- cftt hlrtidlow>Tn). Sekt twardosci opisany wyzej wykuje Wttdy> gdy zawartosc azotanu wapniowego wynrtsi wiecej aft 36% wagowych; Zawartosc siarki jest korzysanie taka, aby uzyskac stosunek azotanu wapniowego do starki wy* mtftiicy oWo 53:1> to jest Wsoaek s«echj«rictrycafcly, *w p««y ktfcym w wyniku rejafceji arotaau w«zwtowr©go zsiarka wytwarza óe siarczan wapniowy, azot i tka. Jednakie zawartett siarki mole wynosic tyiko ©koto 3% tub wiecej i jcjzoz* wówczas osjnkagft aie odpowiednie uesoJerbe.

Siarka uzy^a w itaaci wytsfeei od podane** wyzej stosunku s$ 40 45 5Q 55 najkorzystniejszego nie przyczynia sie wyraznie do dalszego- zwiekszenia uczulenia, r totez ilosc stanowiaca nadmiar spelnia tylko role paliwa. Górne granice zawartosci azotanu wapniowego i siarki nie maja decydujacego znaczenia i wynikaja raczej ze wzgledów praktycznych, mianowicie- z koniecznosci uzyskania srodka wybuchowego o zróznico- wazonej zawartosci tlenu. Zazwyczaj nie stosuje sie siarki w ilosciach wiekszych od podanych wyzej najkorzystniej¬ szych.

Oprócz kombinacji azotanu wapniowego z siarka srodek wedlug wynalazku zawiera zwykle nieorganiczna sól sta¬ nowiaca utleniacz, ciekle lub stale paliwo albo oba te ro-, dzaje paliwa, wode, zagestnik i ewentualnie substancje* oddajace gaz i sieciujace.

Jako sól lub sole nieorganiczne stanowiace utleniacz, których czesc wynoszaca co najmniej 20% wagowych srodka stanowi azotan wapniowy, stosuje sie azotany amonu i metali alkalicznych, nadchlorany amonu i metali alkalicz¬ nych i azotany lub nadchlorany metali ziem alkalicznych.

Przykladami takich soli sa: azotan amonowy, azotan sodo¬ wy, azotan wapniowy, azotan potasowy, nadchloran amo¬ nowy, nadchloran wapniowy, nadchloran potasowy itp.

Jako utleniacz korzystnie stosuje sie kombinacje azotanu amonowego i azotanu wapniowego w ilosciach w przybli¬ zeniu jednakowych. Calkowita zawartosc utleniacza wynosi zwykle 50—80%, a korzystnie 60—75% wagowych srodka^ Calkowita zawartosc wody w srodku -wynosi zwykle okolo 5—20% wagowych, wliczajac w to wode krystaliza¬ cyjna w azotanie wapniowym. Stosujac wode w takich ilosciach zwykle uzyskuje sie srodki dostatecznie plynne* dajace sie pompowac za pomoca zwyklych pomp do za¬ wiesin w temperaturach podwyzszonych lub w tempera¬ turach mieszania wyzszych od temperatury,, w której srodek galarecieje (60—70 °C), ale twardych lub trudnych do sciekania po ochlodzeniu do temperatury nizszej od temperatury formowania srodkaj takiej jak temperatura pokojowa. To ostatnie jest mozliwe dzieki odbieraniu przez azotan wapniowy wody krystalizacyjnej z fazy cieklej podczas wytracania sie tego azotanu. Aczkolwiek srodek, wedlug wynalazku moze zawierac tylko co najmniej 20% azotanu wapniowego, to jednak korzystnie zawiera on —45% wagowych azotanu wapniowego (nie uwzglednia¬ jac wody krystalizacyjnej).

Oprócz siarki, która jak wyzej podano stanowi co najmniej okolo 3%^ wagowych srodka, srodek wedlug wynalazku zawiera inne stale i/albo ciekle paliwa w ilosciach dostatecz¬ nych do uzyskania irotlka o zasadniczo zrównowzannej zawartosci tlenu. Przykladami stalych paliw nadajacych sie do tego celu sa: simie rozdrobnione aluminium, produk¬ ty weglowe, takie jak gilsonit lub wegiel, ziarna roshnne, na przyklad pszenica itp. Ciekle paliwa moga stanowic orga¬ niczne ciecze mieszajace sie z woda lub nie mieszajace. Do pierwszych naleza alkohole, takie jak metanol, ghbote, na przyklad glakol etylenowy, amidy, na przyklad formamid i analogiczne ciecze zawierajace azot. Ciecze te aa ogól stanowia rozpuszczalnik dla soli bedacej utleniacacra^ tonaz w pewnym, róznym stopesu moga zastepowac wode.

Caekie paliwa nie mieszajace sie z woda obejmuja alifióycz- ne, ahcykliczne i/aibo amnatyczne, uawycBae albo nie¬ nasycone weglowodory ciekle. SgUcgfltiiie odpowiectasan cektyra jndiwem me siie*aajacy&i sie z woda jest olei opatowy nr 2. OdkwsWka dadt uzytego paliwa zalezy od ilosci soli uzywej jafca urtentorr i ad rodwrju paliwa* ate zwykle wypta co Majimiwj ohato ld%.162 552 Wodhej fezie cieklej zawartej m koska wedlugwynalazku korzystnie nadfeje sie odpowiednia lepkosc przti dodawanie jednego lub wAkszej liczby zi^eftmkdw zwykle stosowa¬ nych do tego celu i w ilosciach takich Jak w zdanych srod¬ kach tego typu. Jako zagestniki stosuje si£ galaietonianninc, korzystnie guar, zywice naturalne, zywice guarowa o zmnie- szonym ciezarze czasteczkowyiii, Omówiona w opisie patentowym St. Zjedn. Am. nr 3 788 #Ó£j itaHakryloartiid i analogiczne zagestniki syntetyczne, maki i skrobie. 2a- gestnik zwykle stosuje sie W ilosci od okolo 0,05% do okolo 2,5%. Jednakze maki i skrobie mozna jednak stosowac w ilosciach znacznie wiekszych, do okolo 10%, przy czym wówczas spelniaja one co najmniej równie wazna^role jako paliwo.

Jak wiadomo, w znanych srodkach wybuchowych aklad- • niki wywiazujace gaz stosuje sie korzystnie w celu zmniej¬ szenia i regulowania gestosci wodnych srodków wybucho¬ wych papkowatych i nadania im czulosci.

W srodku wedlug wynalazku korzystnie stosuje sie mala ilosc, na przyklad 0,01—0,2% lub wiecej, najkorzystniej okolo 0,05%, takiego skladnika,-w celu uzyskania srodka wybuchowego o ciezarze wlasciwym mniejszym niz okolo 1 g/ml. Korzystnie ciezar wlasciwy srodka wedlug wyna¬ lazku wynosi okolo 1—1,3 g/ml. Jako skladnik gazujacy stosuje sie zwlaszcza azotyn, na przyklad azotyn sodowy.

Azotyn moze sie rozkladac na drodze chemicznej w roz¬ tworze srodka wydzielajac pecherzyki gazu. Mechaniczne mieszanie zageszczonej fazy wodnej srodka, uzyskiwane na przyklad podczas mieszania wodnej fezy i stalych, rozdrob¬ nionych skladników, powoduje zatrzymywanie drobnych pecherzyków gazu i nastepnie ich mechaniczne uwakiianie.

W celu uzyskania gazowanej zawiesiny stosuje sie równiez wydrazone wewnatrz czastki, takie jak banki szklane i grudki spienionego tworzywa sztucznego, zwlaszcza gdy pozadana jest niescisliwosc srodka pod wysokim cisnieniem. Mozna równoczesnie stosowac 2 lub wieksza liczbe tych znanych dodatków gazujacych, co daje te korzysc, ze umozliwia sie latwe regulowanie ilosci pecherzyków gazu, a tym samym i gestosc srodka. Dodawanie azotynu jako srodka gazo- twórczego ma te zalete, ze Umozliwia lepsze regulowanie ilosci pecherzyków gazu niz przy mechanicznym mieszaniu i jest mniej kosztowne od stosowania czastek wydrazonych wewnatrz.

Srodek wedlug wynalazku wytwarza sie przygotowujac najpierw roztwór soli stanowiacej utleniacz w wolcie i ewentualnie mieszajacym sie z woda paliwie, przy czym roztwór ten, galaretujacy w temperaturze okolo 50 QC, wytwarza sie i przechowuje w temperaturze okolo 50—70 °C Roztwór korzystnie zageszcza sie wstepnie dodajac czesc lub wszystek skladnik zageszczajacy. Do otrzymanego roz¬ tworu dodaje sie pozostale skladniki, w tym równiez roz¬ drobniona siarke. Skladniki te dodaje sie do homogenicznie zdyspergowanego roztworu stosujac znane mieszadla me¬ chaniczne. Otrzymany srodek wybuchowy transportuje sie, na przyklad pompuje do pojemników, gdy jest on jeszcze Olynny.

Wynalazek zilustrowano w przykladach, a parametry i wyniki zestawiono w tablicy. Przyklady I i V odnosza sie do znanych srodków wybuchowych, zawierajacych azotan sodowy z siarka, i farbiarskie aluminium jako uczulacze.

W przykladach II, III i IV jako uczulacz stosuje sie zgodnie z wynalazkiem kombinacje azotanu wapniowego, przy czym w przykladzie III dodatkowym uczulaczem jest farbiarskie aluminium. Porównanie przykladów I i V z przykladami II, III i IV wyraznie wykazuje, ze kombinacja azotanu 6 wapniowego z siarka jest znacznie lepszym uczulaczem niz kombinacja azotanu sodowego z siarka. Ha przyklad, srodki zawierajace kompozycje azotanu sodowego z siarka maja krytyczne srednice w temperaturze 5°G wynoszac* 6,3 cm i 7,6 tan, podczas gdy srodki zawierajace kombinacje azotanu wapniowego, z siarka, nawet bez farbiarskiego aluminium jako uczulacza, maja krytyczne srednice 5,1 cni < 3,8 cm i 3,8 cm.

Ta róznica wielkosci krytycznej srednicy ma znaczenie lt) w technice, poniewaz ze wzgledu na pewnosc detonowania przy pakowaniu srodków ich srednica powinna byc dwu¬ krotnie wieksza od krytycznej srednicy srodka. Tak wi^c srodek z przykladu V nie powinien miec po zapakowaniu srednicy mniejszej niz 15,2 cm, podczas gdy srodki z przy^ kladów IIIiIV moga po zapakowaniu miec srednice 7,6 cm.

Faktycznie, srodek z przykladu III moze miec nawet sred± nice mniejsza niz 7,6 cm, gdyz jego krytyczna sredrilca1 wynosi 3,8 cm. Tak wiec zastosowanie kombinacji azotatiu wapniowego z siatka daje wieksza latwosc i dowolnosc w pa- kowaniu produktu.

Stosowana zgodnie z wynalazkiem kombinacja azotanu wapniowego z siarka daje czulosc w przyblizeniu taka, jaka uzyskuje sie pr-zy stosowaniu okolo 1% aluminium o stop¬ niu rozdrobnienia wymaganego w farbiarstwie, a równo- czesnie jest znacznie tansza od takiego aluminium. Dziala¬ nie" uczulajace kombinacji azotami wapniowego z siarka jest widoczne z porównania przykladów IV i VI. Warunki stosowane w tych przykladach sa we wszystkich waznych punktach identyczne, tylko w przykladzie V nie stosuje sit siarki. W przykladzie IV przy uzyciu kombinacji azo¬ tanu waoniowego z siarka uzyskuje sie krytyczna srednic* w temperaturze 5°C równa 3,8 cm, podczas gdy w przy- kfadzie VI, bez uzycia tej kombinacji, krytyczna srednica w temperaturze 5 °C wynosi 12,7 cm.

S5 Fakt, ze czulosc srodków wybuchowych uczulanych kombinacja azotanu wapniowego z siarka zalezy od tem¬ peratury w stopniu mniejszym niz czulosc srodków zawie¬ rajacych kombinacje azotanurodowego z siarka, wystepujc wyraznie orzy porównaniu przykladów^11 i VIII. W przy- <0 kladzie VII, przy uzyciu kombinacji azotanu wapniowego z siarka, krytyczna srednica w temperaturze 5 °C jest mniej¬ sza lub równa 3,8 en, ale srodek nie jest nadwrazliwy w temperaturze 20 °C, gdyz do detonacji wymaga 8 g pobu- m dzacza z pentolitu 50/50. Czulosc srodka z przykladu VIII, 45 zawierajacego azotan sodowy i siarke, jest w temperaturze °C zasadniczo taka sama jak srodka z przykladu VII, alc srodek z przykladu VIII jest znacznie mniej czuly w tem¬ peraturze 5 °C, gdyz mi krytyczna srednice w temperaturze °C wynoszaca 6,3 cm, a wiec ze spadkiem temperatury 50 traci czulosc bardziej niz srodek z przykladu Vii.

Fakt, ze srodki wybuchowe uczulane kombinacja azptanu wapniowego z siarka moga byc formulowane tak, ze nie sa nadwrazliwe w temperaturze 20°C, jest widoczny przy porównaniu przykladów VII i IX. Srodki z obu tych przy- 53 kladów wymagaja detonacji w temperaturze 20 °C co naj¬ mniej 8 g pentolitu 50/50 jako pobudzacza, a wiec srodki te w temperaturze 20 °C nie detonuja przy uzyciu typowego detonatora nr 8. Ten brak nadwrazliwosci obserwuje sie nawet wtedy, gdy srodek wybuchowy zawiera 1% farbiar- *69 skiego aluminium (przyklad VII), jak równiez gdy srodek nie zawiera farbiarskiego aluninium, ale zawiera kombinacje azotanu wapniowego z siarka w ilosciach zblizonych do praktycznie najwyzszych (przyklad IX).

W przykladach X i XI srodek zawiera tylko 3% siarki 65 i tylko 24% albo 16% azotanu wapniowego (pomijajac /102 552^ 8 wode krystalizacyjna). Aczkolwiek srodek z przykladu X zawiera stosunkowo male ilosci azotanu wapniowego i siarki i jest wyraznie mniej wrazliwy niz na przyklad srodek z przykladu IV, zawierajacy azotan wapniowy i siarke w ilosciach bardziej zblizonych do optymalnych, to jednak jest uczulony dostatecznie przez kombinacje azotanu wap¬ niowego z siarka aby skutecznie detonowac w temperaturze °C w ladunku o srednicy 10 cm. Nalezy zauwazyc, ze srodek z przykladu XI, zawierajacy tylko 16% azotanu wapniowego, to jest mniej niz wymaga sie zgodnie z wyna¬ lazkiem (co najmniej 20%), nie jest na tyle czuly, aby de¬ tonowac w temperaturze 5 °C w ladunku o srednicy 15 cm.

Wszystkie podane w przykladach srodki wybuchowe uczulone za pomoca kombinacji azotanu wapniowego z siarka sa trwale i odporne na dzialanie wody tak, ze sa plynne i daja sie pompowac przy poczatkowym ich zesta¬ wieniu, a po ochlodzeniu do temperatur nizszych od tem¬ peratury, w której galaretowacieja sa twarde i wzglednie niescisliwe (za wyjatkiem srodka z przykladu XI).

Srodek wedlug wynalazku moze byc wytwarzany i nie¬ zwlocznie umieszczany w otworze wiertniczym za pomoca przewoznej pompy lub innego znanego urzadzenia. Dzieki odpornosci na wode srodek nie wymaga ochronnego opa¬ kowania i moze byc umieszczany bezposrednio w otworze wiertniczym zawierajacym wode. Otwory te zwykle maja srednice co najmniej 7,5 Cin, a przewaznie 15 cm lub wieksza.

Przy stosowaniu w otworach o malej srednicy, na przyklad 7,5 cm lub mniejszej, srodek wedlug wynalazku korzystnie jest pakowany tak, ze stanowi walec lub pret.

Do opakowania zwykle stosuje sie polietylen i pakuje za pomoca znanych urzadzen. Po zapakowaniu srodek ten moze byc stosowany podobnie jak znane laski dynamitu.

Poniewaz srodek jest odporny i na wode, przeto nie trzeba stosowac uciazliwych zabiegów w celu unikniecia przeK wania opakowania w srodowisku zawierajacym wode, a dzieki czulosci i podatnosci do dalszego uczulania za po¬ moca stosunkowo malej ilosci farbiarskiego aluminium, srodek wedlug wynalazku moze byc stosowany w ladunkach o róznych srednicach.

Srodek wedlug wynalazku, podobnie jak znane srodki wybuchowe, moze byc wytwarzany tak, aby mial rózne zadane wlasciwosci fizyczne. Na przyklad, plynnosc jego moze byc regulowana w szerokich granicach, na przyklad przez odpowiedni dobór zawartosci zagestnika, substancji sieciujacej i cieklego rozcienczalnika. Aczkolwiek korzystnie stosuje sie srodek twardy, zasadniczo niescisliwy, a wiec nie ulegajacy wplywom cisnienia, to jednak srodki bardziej plynne detonuja zadowalajaco, gdy nie ma*zbyt wysokiego cisnienia.

W podanej nizej tablicy stosuje sie nastepujace oznaczenia: 1) oznacza azotan wapniowy firmy Norsk Hydro, o jakosci odpowiedniej dla sztucznych nawozów i majacy sklad wa¬ gowy: 6% azotanu amonowego, 79% azotanu wapniowego i 15% wody.

Sklad srodka i wlasciwosci Roztwór zawierajacy: azotan amonowy azotan wapniowy1) azotan sodowy woda (dodana) zagestnik (zywica guarowa) tiomocznik Dodano do roztworu: zagestnik siarka rozdrobnione aluminium (atomizo- wane) farbiarskie aluminium gilsonit substancja gazujaca (1 czesci NaN02 i 4 czesci H20) . substancja sieciujaca azotan sodowy w brylkach piankowy polistyren w perelkach ^Wlasciwosci: gestosc w temperaturze 5 °C gestosc w temperaturze 20 °C krytyczna srednica (cm) w tempera¬ turze 5°C krytyczna srednica (cm) w tempera¬ turze 20 °C minimum pobudzacza w temperaturze °C minimum pobudzacza w temperaturze °C predkosc detonacji w temperaturze °C w km/sekunde I 42,0 — 13,6 14,6 0,2 0,08 0,452) ,3 2,0 1,0 6,0 0,15 — i 14,7 — II 37,7 45,4 — ,2 p,583) 0,2 6,3 3,0 — ,4 0,3 0,24) — — Tablica III 37,7 45,4 — ,2 0,583) 0,2 6,3 2,0 1,0 ,4 0,2 0,24) — — IV 38,8 46,7 — ,4 0,63) 0,2 6,6 — 4,0 0,3 0,24) — — V 37,9 — 14,0 12,4 0,2 0,08 7,1 0,5 6,6 0,1 0,155) 21,2 1 0,5 VI 38,8 46,7 — ,4 0,63) 0,2 — — 8,0 0,3 0,24) — 1 VII 37,7 45,4 — ,2 0,583) 0,2 6,3 1,0 4,5 0,2 0,24) — VIII 42,0 — 13,6 14,6 0,2 0,08 6,0 1,0 4,7 0,3 0,24) 17,7 • IX 38,0 45,8 — ,2 0,63) 0,1 6,7 — ,4 0,2 0,24) — X 46,5 ,0 — 13,4 0,573) 0,1 3 — 6,0 0,2 0,24) — XI 1 55,8 ,0 — ,9 0,573) 0,1 3 — ,5 0,2 0,24) —102552 9 *2) oznacza zywice biopolimerowa EX — 23 firmy Ge- meral Mills. 3) oznacza pochodna gumy guarowej o zmniejszonym ciezarze czasteczkowym, wynoszacym okolo 115000. 4) wodny roztwór zawierajacy okolo 13% dwuchromianu sodowego. ) wodny roztwór zawierajacy okolo 50% dwuchromianu sodowego. Sklad srodka podano w procentach wagowych calosci srodka.

Claims (8)

Zastrzezenia patentowe

1. Srodek wybuchowy zawierajacy jako utleniacz nie¬ organiczna sól, czesciowo lub calkowicie rozpuszczona w cieklej fazie wodnej, stale i/albo ciekle paliwo oraz za- gestnik, przy czym w cieklej fazie sa zdyspergowane peche¬ rzyki gazu, znamienny tym, ze zawiera uczulacz stanowia¬ cy kombinacje co najmniej 20% wagowych azotanu wapnio¬ wego jako soli bedacej utleniaczem i co najmniej 3% wa¬ gowych siarki jako paliwa. 10

2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera siarke w takiej ilosci, aby uzyskac stosunek azotanu wapnio¬ wego do siarki wynoszacy okolo 5,3:1.

3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako 5 nieorganiczna sól stanowiaca utleniacz zawiera azotan amonowy i azotan wapniowy.

4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera 5—7% wagowych siarki, 35—45% wagowych azotanu wapniowego i lacznie 5—20% wagowych wody.

5. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze co naj¬ mniej czesc zawartego w nim zagestnika daje sie sieciowac i srodek zawiera mala ilosc substancji sieciujacej.

6. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze zawiera mala ilosc azotynu jako zródla pecherzyków gazu.

7. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze co naj¬ mniej czesc zawartego w nim zagestnika stanowi agarowa zywica lub jej pochodna.

8. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako dodatkowy uczulacz zawiera mala ilosc aluminium roz¬ drobnionego tak jak do celów farbiarskich. 15