TARIFNAME DOMATES EKSTRAKTININ ANTIHIPERTANSIF AJAN OLARAK KULLANIMI VE SUDA ÇÖZÜNEBILEN SEKERSIZ DOMATES EKSTRAKTI ÜRETMEYE YÖNELIK ISLEM BULUS SAHASI Burada belirtilen, domates ekstraktlari ve özellikle, ancak bununla sinirli olmamakla birlikte, kan basincini modüle etmek üzere anti-hipertansif bir ajan olarak domates ekstraktlarinin hazirlanmasi ve kullanilmasi ile ilgili teknolojidir. ALT YAPI Kardiyovasküler hastalik, morbidite ve mortalitenin önde gelen bir nedenidir ve bu nedenle, kardiyovasküler hastaliklarin birincil olarak önlenmesi ve ikincil olarak önlenmesi, halk sagliginin öncelikleridir. Yüksek tansiyon, hiperlipidemi ve trombositlerin hiperaktivitesi, kardiyovasküler hastaliga yönelik kabul edilen risk faktörleridir. Bunlar arasinda hipertansiyon, önemli bir kronik hastalik olarak kabul edilmelidir. Bu, 140 mmHg'nin üzerinde bir sistolik kan basinci ve/veya 90 mmHg'nin üzerinde bir diyastolik kan basinci olarak tanimlanir. Hipertansiyon, çogu ülkede yetiskin nüfusun %30'unu etkiler. Bununla birlikte, hipertansif bireylerin %50'den fazlasi, durumlarindan habersizdir. 7,6 milyon erken ölümün (küresel toplamin yaklasik %13.5'i) ve 92 milyon Ölümün ve islev kaybina uyarlanmis yasam yilinin (DALYS) (küresel toplamin %6.0'si), yüksek tansiyona bagli oldugu tahmin edilir. Tedavi edilmeyen hipertansiyon, felç, anevrizma, koroner kalp hastaligi (KKH), kalp krizi, aterosklerosis, iskemik kalp hastaligi, sol ventrikül hipertrofisi, ansefalopati, konjestif kalp yetmezligi, hipertansif retinopati, gut, tasikardi, böbrek disfonksiyonu, sakatlik ve ölümle sonuçlanabilir. Buna ek olarak, hipertansiyon diyabet ile iliskili saglik problemlerini siddetlendirir. 02 13 1-P-0001 Esansiyel hipertansiyon tek bir tanimlanabilir nedenden dolayi kaynaklanmaz, ancak kalitim, yas, vücut agirligi, çevre ve diyet gibi bir dizi faktörden kaynaklanir. Orta ila siddetli hipertansiyon tedavisi, ömür boyu süren bir yüküinlülüktür ve asiri kilolu olunmasi halinde kilo verme, alkolün kisitlanmasi ve tuz ve yag aliminin azaltilmasi gibi yasam tarzindaki degisiklikler ile kombinasyon halinde ilaç tedavisi gerektirir. Esansiyel hipertansiyon, diüretikler, ß-adrenoreseptör blokerleri, anjiyotensin dönüstürücü enzim inhibitörleri (ACE), kalsiyum kanal blokerleri, oi-adrenoreseptör blokerleri, vazodilatatörler ve merkezi etkili ajanlar dahil olmak üzere çesitli ilaç tiplerinden biri ile tedavi edilebilir. Renin-anjiyotensin sistemi, kan basincini kontrol etmeye yönelik güçlü bir mekanizmadir, Kan basinci düstügünde, böbrekler prorenin"in renin'e dönüsmesini saglayan çesitli intrensek reaksiyonlardan geçerler. Renin kan dolasimina girdiginde, anjiyotensin I adi verilen bir peptidi serbest birakmak üzere plazma anjiyotensinojeni hidrolize eder. Anjiyotensin I, akcigerlerin küçük damarlarinda dolastigi zaman, ACE tarafindan bir 8-amin0 asit peptid, anjiyotensin II salmak üzere aninda hidrolize edilir. Anjiyotensin II, anjiyotensinaz ile inaktive edilmeden önce kanda dolasir. Anjiyotensin ll, oldukça etkili bir vazokonstrüktör ve arterleri ciddi sekilde daraltarak kan basincini arttirir ve bu durum, periferik direncin artmasina neden olur. Ayni zamanda, bu, tuzlari ve suyu tutmak üzere böbrekler üzerinde etki gösterebilir, ekstraselüler sivi hacminde bir artisa neden olur ve böylece kan basincinda bir artis saglar. Son olarak, anjiyotensin ll, böbreklerde adrenal bezlerin aldosteron salmasina neden olur, bu durum, böbreklerde su ve tuzun geri emilimini artirir. Böylece, kan basincini kontrol etmeye yönelik bir yaklasim, ACE inhibitörleri ile tedavi edilir. ACE inhibitörleri, normalde kan damarlarinin daralmasina ve kan basincinin artmasina neden olan anjiyotensin II olusumunu bloke eder. ACE, anjiyotensin l'in anjiyotensin ll'ye dönüstürülmesine yönelik spesifik degildir. Anjiyotensin üzerindeki etkilerine ek olarak, ACE, ayni zamanda bir nonepeptid 02 13 1-P-0001 olan bradikinin dahil olmak üzere bir dizi baska peptidi ayirir. Bradikinin, natriürez ve bunun sonucunda kan basincinda düsüse neden olan güçlü endotel bagimli bir vazodilatördür. ACE inhibitörleri, sadece anjiyotensin II olusumunu azaltmaz, bununla birlikte, ayni zamanda bradikinin miktarini arttirir, bu nedenle KISA AÇIKLAMA Son yillarda, hipertansiyonu tedavi etmek üzere, özellikle antihipertansif ilaçlarin reçetesini gerektirmeyen hafif yüksek kan basinci sinirina sahip hastalara yönelik, fonksiyonel gidalar olarak dogal gida bilesenlerinin kullanabilme potansiyeli önemli ölçüde artmistir. Bazi fonksiyonel gidalarin ve fenolik tipteki düsük kan basincinin nutrasotiklerinin mekanizmasi, ACE ve renin ekspresyonunun inhibisyonu ve asagi-regülasyonuna aracilik eder. Buna göre, burada saglanan, örnegin anti-hipertansif ajanlar olarak hareket ederek, gidalar ve kalp-damar sagligini destekleyen gida türevli nutrasotikler ile ilgili teknolojidir. Bulusun birinci açisina göre, hipertansiyonu tedavi etmek üzere bir ilaç olarak kullanilmaya yönelik bir domates ekstrakti içeren bir bilesim saglanir, burada bilesim, asagidaki adimlari içeren bir islem ile üretilir: 1. a) homojenizasyon domatesleri; 2. b) parçaciklarin santrifüj ve/ veya ultrafîltrasyon ile ayrilmasi; ve Bu teknoloji, anjiyotensin dönüstürücü enzim (ACE) aktivitesinin güçlü inhibitörleri ile ilgilidir. lnhibitörler, domateslerden elde edilir ve örnegin suda çözünür, isiya karsi dayaniklidir ve 1000 Da'dan daha az bir moleküler kütleye sahiptir. Domates ekstrakti tarafindan kan basincinin modülasyonu, kardiyovasküler hastaliga yol açan patolojik süreçlerin önlenmesi ve durdurulmasi için profilaktik ve terapötik bir yarar saglar. Buna göre tarif edilen domates 02 13 1-P-0001 ekstraktini içeren bilesimler, örnegin bir kisinin kardiyovasküler sistemini korumak üzere güvenli ve etkili bir sekilde tüketilebilen bir oral domates ekstrakti terapötigi olarak, kardiyovasküler hastalik profilaksisinde yararlidir. Özellikle, burada saglanan sekersiz domates ekstraktlarinin bilesimleri, özellikle obezite, insülin direnci ve hareketsiz yasam tarzlari olan kisilere yönelik kardiyo-koruyucu ajanlar olarak etkilidir. Bazi düzenlemelerde, domates ekstrakti 1000 Da'dan daha az bir moleküler kütleye sahip olan bilesenleri içerir veya bunlardan olusur. Bilesim, esas olarak likopen ve nükleositler içermeyebilir. Bilesim, kurutulmus bir toz, kati madde kaybi olmadan 0.2 um'lik bir filtreden geçecek olan bir solüsyon formunda olabilir. Bilesim, örnegin, oral uygulamaya yönelik bir oral formülasyon olarak formüle edilebilir. Örnegin, bilesim, bir solüsyon, bir süspansiyon, bir surup, bir tablet, bir kapsül, bir baklava, bir atistiirnalik çubuk, bir saglik içecegi, bir ek ve bir yamadan olusan gruptan seçilen bir formda formüle edilebilir. Bilesim, bir domates homojenatinin üretilmesine yönelik olarak bir domatesin homojenize edilmesi adimlarini içeren bir yöntem araciligiyla elde edilebilir; bir filtrat üretmek üzere 1000 Da'lik bir moleküler agirlik kesme degerine sahip bir filtre içinden domates homojenatmm filtrelenmesi; bir ekstrakti saglamak üzere filtratin toplanmasi; ve suda çözünür bir sekerin ekstrakttan ayrilmasi. Yöntem, ayni zamanda, dondurularak kurutulmus bir homojenat elde etmek üzere homojenatin dondurularak kurutma ve dondurularak kurutulmus homojenatin suda çözündürülmesi ve/veya bir dondurularak kurutulmus filtrat elde etmek üzere fîltrati dondurarak kurutma ve dondurularak kurutulmus filtratin suda çözündürülmesi adimlarini içerebilir. Bir domates ekstrakti içeren bilesimler, meyve sulari, salçalar, soslar ve çorbalardan olusan gruptan seçilebilir. Bazi düzenlemelerde, bilesimler, suda çözünür, sekersiz bir domates özütüdür. Bilesim, bir soguk-isleme domates 02 13 1-P-0001 salçasindan yapilan bir domates ekstrakti içerebilir. Bilesim, suda 28-30° Brix'lik bir soguk isleme domates salçasinin seyreltilmesi ve 0.350 AU'dan daha az bir esmerlesme indeksinin kahverengilestirilinesi; bir solüsyon üretmek üzere 0.2 um'den daha büyük parçaciga sahip maddelerin ayrilmasi; ve 62-65° Brix surubu olusturmak üzere solüsyonun konsantre edilmesi (bakiniz, örnegin, Uluslararasi adimlarini içeren bir islem araciligiyla üretilebilir. Ayrica bazi düzenlemelerde, bilesim, yüksek basinçli sivi kromatografisi kullanilarak seker içermeyen bilesenlerden elde edilen ayrilan bilesenleri içeren bir yöntem ile hazirlanir. Bazi düzenlemelerde, domates, homojenizasyon adimindan önce soyulur. Bazi düzenlemelerde, domates ekstrakti bir konsantre veya bir dehidrat formundadir. Bazi düzenlemelerde, domates ekstrakti, en az 2 kat konsantre edilen bir konsantre formundadir. Bazi düzenlemelerde, domates ekstrakti kuru bir ekstrakt elde etmek üzere dehidre edilmistir. Bazi düzenlemelerde, kuru ekstrakt bir kati veya yari kati dozaj formundadir. Bazi düzenlemelerde, ekstrakt, bir kapsül kabugunun içinde bulunur. Bazi düzenlemelerde, ekstrakt, 1000'den daha az bir moleküler agirliga sahip olan büyük ölçüde stabil isiya sahip suda çözünebilir bir bilesik veya bilesikler içerir. Bilesim, felç, anevrizma, koroner kalp hastaligi (KKH), kalp krizi, aterosklerosis, iskemik kalp hastaligi, sol ventrikül hipertrofisi, ansefalopati, konjestif kalp yetmezligi, hipertansif retinopati, gut, tasikardi, böbrek disfonksiyonu, diyabetten olusan bir gruptan seçilen bir rahatsizligi veya bozuklugu tedavi etmek üzere kullanilabilir. Kosullar, ACE aktivitesi ve/veya hipertansiyon ile iliskili olabilir. Bazi düzenlemelerde, ekstrakt, molekül agirligi siniri 1000 olan ve esas olarak isiya dayanikli, renksiz veya saman renginde, suda çözünür bir bilesik veya 1000'den daha az bir molekül agirligina sahip olan bilesikler içeren bir ultrafiltrasyon fîltresinden geçebilen meyvelerin aktif bir fraksiyonu biçimindedir. 02 13 1-P-0001 Bir domates ekstrakti veya aktif fraksiyonunu içeren bilesim, meyve sulari, salçalar, soslar ve çorbalardan olusan gruptan seçilebilir. Bilesim, bir doinates ekstrakti ve hipertansiyonun tedavisine yönelik uygun bir yardimci madde içeren farmasötik bir formülasyon olabilir. SEKILLERIN AÇIKLAMASI Sekil 1, sekersiz domates ekstraktinin, saf ACE proteinine ait aktivitenin inhibisyonu üzerindeki etkisini gösteren bir grafik verir. DETAYLI AÇIKLAMA Burada saglanan, domateslerde anti-hipertansif ajanlarla ilgili bilesimler ve kullanimlar ile ilgili teknolojidir. Özellikle, teknolojinin düzenlemelerinin gelistirilmesi sirasinda, burada tarif edildigi gibi hazirlanan sekersiz domates ekstraktlarinin, ACE aktivitesini azaltma yetenegi gösterdigi kesfedilmistir. Burada kullanilan bölüm basliklari, sadece organizasyonel amaçlara yöneliktir ve açiklanan konuyu herhangi bir sekilde sinirlandirdigi seklinde degerlendirilmemelidir. Çesitli düzenlemelerin bu detayli açiklamasinda, tanimlama amaciyla, açiklanan düzenlemelerin tam olarak anlasilmasini saglamak üzere çok sayida spesifik detay ortaya koyulur. Bununla birlikte, teknikte uzman bir kisi, bu çesitli düzenlemelerin bu özel detaylar ile veya bu detaylar olmadan uygulanabilecegini takdir edecektir. Diger durumlarda, yapi ve cihazlar, blok diyagram formunda gösterilir. Ayrica, teknikte uzman bir kisi, yöntemlerin sunuldugu ve uygulandigi spesifik dizilerin açiklayici oldugunu takdir edecektir ve dizilerin degistirilebilecegi ve burada açiklanan çesitli düzenlemelerin dogasi ve kapsami içinde kaldigi düsünülür. 02 13 1-P-0001 Aksi belirtilmedigi sürece, burada kullanilan tüin teknik ve bilimsel terimler, burada tanimlanan çesitli düzenlemelerin ait oldugu, teknikte uzman kisiler tarafindan genel olarak anlasilan ayni anlama sahiptir. Birlestirilen referanslarda bulunan terimlerin tanimlari, mevcut ögretilerde saglanan tanimlardan farkli oldugunda, mevcut ögretilerde saglanan tanim, kontrol edilecektir. Mevcut ögretilerde tartisilan sicakliklardan, konsantrasyonlardan, zamanlardan ve benzerlerinden önce "yaklasik olara belirtilen bir deger oldugu takdir edilecektir, bu nedenle, hafif ve yetersiz sapmalar, mevcut ögretilerin kapsamindadir. Bu uygulamada, aksi belirtilmedigi sürece, tekil kullanim, çogul olani içerir. Ayrica, "içerir", "içeren", "barindirir", "barindiran" ve "ihtiva eder", açiklamanin ve asagidaki detayli açiklamanin, sadece örnek ve açiklayici oldugu ve mevcut ögretilerin kisitlayici olinadigi anlasilmalidir. Ayrica, baglam tarafindan aksi belirtilmedigi sürece, tekil terimler, çogullari içerecektir ve çogul terimler, tekilleri içerecektir. Genel olarak, burada tarif edilen hücre ve doku kültürü, moleküler biyoloji ve protein ve oligo- veya polinükleotid kimyasi ve hibridizasyonu ile baglantili olarak kullanilan adlandirmalar, teknolojide iyi bilinen ve yaygin olarak kullanilanlardir. Örnegin nükleik asit saflastirma ve hazirlama, kimyasal analiz, rekombinant nükleik asit ve oligonükleotid sentezi için standart teknikler kullanilir. Enzimatik reaksiyonlar ve saflastirma teknikleri, üreticinin spesifikasyonlarina göre veya teknikte yaygin olarak kullanildigi gibi veya burada tarif edildigi gibi gerçeklestirilir. Burada tarif edilen teknikler ve prosedürler, genel olarak teknikte iyi bilinen ve anlik spesifikasyon boyunca belirtilen ve tartisilan çesitli genel ve daha spesifik referanslarda tarif edildigi gibi geleneksel yöntemlere göre gerçeklestirilir. Bakiniz, örnegin, Sambrook et al., Molecular Cloning: A Laboratory Manual (Third ed., Cold Spring Harbor Laboratory Press, Cold Spring Harbor, N.Y. 2000). Burada tarif edilen adlandirmalar ve burada tarif edilen laboratuvar prosedürleri ve teknikleri, teknikte iyi bilinen ve yaygin olarak kullanilanlardir. 02 13 1-P-0001 Açiklamalar Mevcut teknolojinin anlasilmasini kolaylastirmak üzere asagida birkaç terim ve kelime grubu tanimlanir. Detayli tanimlar boyunca, ek tanimlar ortaya koyulmustur. Sartname ve istemler boyunca, asagidaki terimler, aksi açikça belirtilmedigi sürece, burada açikça belirtilen anlainlara sahiptir. Burada kullanildigi sekliyle etmeyebilir. Ayrica, burada kullanildigi sekliyle "baska bir düzenlemede" ifadesi, farkli bir düzenlemeyi refere edebilecegi gibi, zorunlu olarak etmeyebilir. Dolayisiyla, asagida tarif edildigi gibi, bulusun çesitli düzenlemeleri, bulusun kapsamindan veya ana fikrinden ayrilmadan kolaylikla birlestirilebilir. Buna ek olarak, burada kullanildigi sekliyle "veya" terimi, kapsayici bir "veya" operatördür ve baglam açikça aksini belirtmedigi sürece, "ve/veya" terimine esdegerdir. "Baz alir" terimi özel degildir ve baglam açikça aksini gerektirmedigi sürece, açiklanmayan ek faktörleri baz almasina yönelik olanak saglar. Buna ek olarak, sartname boyunca, "bir" ve "bu" ifadelerinin anlami çogul referanslari içerir. "Içinde" anlami "içinde" ve "üzerinde" anlamini içerir. Burada kullanildigi haliyle, bir domates ekstraktina uygulandigi haliyle "suda çözünür" terimi, örnegin yaklasik olarak 25°C'de, oda sicakliginda çözünür olan domates ekstrakti anlamina gelir. Bununla birlikte, bu tanim, teknolojiye göre ekstraktlar içeren bazi bilesimlerin, örnegin yaklasik olarak 4°C kadar düsük sicakliklar olan, daha düsük sicakliklarda çözünebilmesinden dolayi sinirlayici degildir. Burada kullanildigi haliyle, bir bilesim, ekstrakt, madde, karisim, kati, sivi ve benzerlerine uygulanan "aktif" teriini, kan basincini modüle etme (örnegin, 02 13 1-P-0001 azaltma) ve/veya ACE aktivitesini modüle etme (örnegin, inhibe etme) yetenegine sahip olmayi refere eder. Bir "denek", bir omurgali gibi bir hayvan ve tercihen bir insan gibi bir memelidir. Memeliler, bunlarla sinirli olmamakla birlikte, mürinler, maymunlar, insanlar, büyükbas hayvanlar, geyikgiller, atlar, domuzlar, köpekler, kedigiller ve benzerlerini içerecegi anlasilacaktir. miktardir. Bir veya daha fazla uygulamada etkili bir miktar uygulanabilir. Burada kullanildigi sekliyle "etkili miktar" terimi, yararli veya istenen sonuçlari etkilemek üzere yeterli bir bilesimin miktarini refere eder. Etkili bir miktar, bir veya daha fazla uygulama, aplikasyon veya dozajda uygulanabilir ve belirli bir formülasyon veya uygulama yolu ile sinirli degildir. Burada kullanildigi sekliyle "birlikte uygulama" terimi, bir denege en az iki maddenin veya tedavinin uygulanmasini refere eder. Bazi düzenlemelerde, iki veya daha fazla ajanin veya tedavinin birlikte uygulaninasi es zamanlidir. Baska düzenlemelerde, bir ikinci ajan/tedaviden önce bir birinci ajan/tedavi uygulanir. Teknikte uzman kisiler, kullanilan çesitli ajanlarin veya tedavilerin fonnülasyonlarinin ve/veya uygulama yollarinin degisebilecegini anlar. Birlikte uygulamaya yönelik uygun dozaj, teknikte uzman bir kisi tarafindan kolayca belirlenebilir. Bazi düzenlemelerde, ajanlar veya tedaviler birlikte uygulandiginda, ilgili ajanlar veya tedaviler, bunlarin tek basina verilmesine yönelik uygun olandan daha düsük dozajlarda uygulanir. Dolayisiyla, birlikte uygulama, özellikle, ajanlarin veya tedavilerin birlikte uygulanmasinin, potansiyel olarak zararli (örnegin, toksik) bir ajanin gerekli dozunu düsürdügü düzenlemelerde arzu 02 13 1-P-0001 Burada kullanildigi sekliyle "farmasötik bilesim" terimi, bir aktif maddenin bir tasiyici, inert veya aktif ile kombinasyonunu refere eder, bu durum, bilesimin terapötik kullanim için özellikle uygun olmasini saglar. Burada kullanilan "farrnasötik olarak kabul edilebilir" veya "farmakolojik olarak kabul edilebilir" terimleri, bir denege uygulandiginda advers reaksiyonlar, örnegin toksik, alerjik veya immünolojik reaksiyonlar üretmeyen bilesimleri refere eder. Farmasötik olarak kabul edilebilir bilesimler, örnegin, tüm amaçlara yönelik referans araciligiyla burada dahil edilen, örnegin Remingtons Pharmaceutical Sciences, Mack Publishing C0. (A. R. Gennaro edit. 1985) açiklananlar gibi teknikte bilinir. Burada kullanildigi sekliyle "tedavi etme" terimi, mevcut teknolojinin terapötik bir bilesiminin, bir denegin vücudu içine veya üzerine herhangi bir sekilde sokulmasi vasitasiyla bir hastalik veya bozuklugun en az bir advers etkisinin veya semptomunun azaltilmasini veya hafifletilmesini içerir. "Tedavi", terapötik tedaviyi ve profilaktik veya önleyici tedbirleri refere eder, burada amaç, hedeflenen patolojik durumu veya bozuklugu önlemek veya yavaslatmaktir (azaltmaktadir). Tedaviye ihtiyaç duyanlar, halihazirda bozukluga sahip olanlarin yani sira bozukluga sahip olmaya egilimli olan veya bozuklugun önlenecegi hastalari içerir. Burada kullanildigi sekliyle "terapötik olarak etkili doz", yararli veya arzu edilen bir klinik etki yaratmak üzere yeterli bir terapötik ajan miktarini refere eder. Söz konusu doz, bir veya daha fazla uygulamada uygulanabilir. Bununla birlikte, etkili bir doz olarak düsünülen miktarin kesin olarak belirlenmesi, hastanin yasi, boyutu, hastaligin tipi veya derecesi, hastaligin evresi, uygulama yolu, kullanilan tamamlayici tedavinin türü veya kapsami, devam eden hastalik süreci ve istenen tedavi tipi (örnegin, geleneksel tedaviye karsi agresif), ancak bunlarla sinirli olmamak üzere, her bir hastaya özgü faktörleri baz alabilir. 02 13 1-P-0001 Teknolojinin düzenlemeleri Buradaki açiklamanin, belirli gösterilmis düzenlemeleri refere etmesine karsin, bu düzenlemelerin, sinirlama amaciyla degil örnek yoluyla sunuldugu anlasilmalidir. Domates ekstrakti Burada saglanan, kardiyovasküler sagliga yönelik yararli olan aktivitelere sahip domates ekstralaridir. Örnegin, açiklanan teknolojinin belirli düzenlemelerinin gelistirilmesi sirasinda toplanan veriler, ekstraktin doza bagimli bir sekilde normal serumda ACE aktivitesini azalttigini gösterir. Buna ek olarak, toplanan veriler, ayni zamanda, domates ekstraktinda bulunan aktif bilesiklerin suda çözünür oldugunu ve lipit-çözünür bilesiklerin çok farkli bir yapiya sahip oldugunu gösterir. Ekstrakt, bir veya daha fazla aktif fraksiyonu, örnegin, moleküler agirlik filtreleme veya uygun bir destek üzerinde kromatografi ile izole etmek üzere parçalara ayrilabilir. Bazi düzenlemelerde, örnegin bir Lipidex-IOOO kolonu kullanilarak gerçeklestirilen parçalara ayirma, lipitlerin ayrilmasi ile sonuçlanir. Bazi düzenlemelerde, ekstrakt, kati faz ekstraksiyonu ile parçalara ayrilir. Saglanan teknolojinin gelistirilmesi sirasinda, domates ekstrakti üzerinde gerçeklestirilen deneyler, ekstraktin aktif bilesenlerinin, moleküler agirligi siniri 1000 Da olan bir ultratiltrasyon membranindan geçtigini ortaya çikarmistir. Buna ek olarak, aktif ekstrakt renksiz, suda çözünürdür ve kaynatildiginda aktivitesini kaybetmez. Bazi düzenlemelerde, ekstraktindaki aktif bilesik likopen degildir. Teknoloji, Örneklerde tarif edildigi gibi üretilen ve Uluslararasi Patent Yayinlari yönelik bütünüyle referans olarak buraya dahil edilir. Buna ek olarak, teknoloji, bilesimleri, bilesimleri üretme yöntemlerini, farmasötik formülasyonlari ve açiklanan diger teknolojileri kapsar. Bu teknoloji, teknikte uzman kisiler 02 13 1-P-0001 tarafindan açikça görülebilen bu yayinlarda saglanan bilesimlerin, yöntemlerin ve teknolojilerin modifikasyonlarini kapsar. Örnegin, anti-ACE ve/veya anti-hipertansif ajanlarin domateslerine bagli olarak, teknolojinin bazi düzenlemeleri, kan basincini azaltmak veya ACE'yi inhibe etmek üzere bütün, dogranmis, püre haline getirilmis, dilimlenmis veya diger bölünmemis domates (meyve sulari, salçalar, soslar, çorbalar, garnitürler ve benzerleri) formlarinin kullanimini içerir. Tercih edilen düzenlemelerde, bu çesitli formlar, bir kan basincini düsüren ve/veya bir hedef popülasyonda ACE aktivitesini inhibe eden bir aktif fraksiyonu içerir (diger bir deyisle, kan basincinin azaltilmasina ihtiyaç duyan veya artmis ACE aktivitesi ile baglantili hastaliklarin tedavisine ihtiyaç duyan kisiler). Böylece, bütün domatesler veya dogranmis veya baska bir sekilde ufalanmis, ancak parçalanmamis olan domatesler, bulusa ait amaçlara yönelik kullanilabilir, bazi düzenlemelerde, kan basincini düsürmek ve/veya ACE aktivitesini inhibe etmek üzere bir domates ekstrakti, bir aköz domates ekstraktidir. Bu tür ekstraktlar, bir domates parçaciklarinin, kabuk kismi ile veya kabuk kismi olmadan homojenize edilmesi araciligiyla hazirlanabilir ve daha sonra, kati kisimlari ayirmak üzere homojenat filtrelenir. Tercihen, esas olarak, bütün suda çözünmeyen katilar örnegin santrifüj ve/veya filtrasyon yoluyla Her durumda, kati kisimlarin ayrilmasi, likopen içeren kabuk parçalarinin ayrilmasi etkisine sahiptir. Dolayisiyla, bazi düzenlemelerde, teknoloji tarafindan kapsanan domates ekstraktlari, esas olarak likopen içermeyen suda çözünebilen ekstralardir. Aköz filtrat, burada tarif edilen biyolojik veya terapötik etkilerden sorumlu bir bilesik veya bilesikler içeren bir aktif fraksiyonu saglamak üzere daha fazla ayirmaya tabi tutulabilir. Alternatif olarak, filtrat, kuru bir suda çözünür ekstrakti elde etmek üzere buharlastirilabilir. Domates homojenatinin filtrelenmesi, domates kabugunun ve/veya suda çözünmeyen diger domates parçaciklarinin daha büyük partiküllerinin ayrilmasina yönelik olarak nispeten kaba bir filtrasyon veya santrifüjleme adimi ile baslanmasi araciligiyla tek bir 02 13 1-P-0001 asamada veya bir dizi filtrasyon adiininda gerçeklestirilebilir. Bazi düzenleineler, domateslerin, homojenizasyondan önce domates kabugunun büyük bir kismini çikarmak üzere ilk adim olarak soyulmasini saglar. Ayrica, filtrasyon adimlari, daha sonra esas olarak, örnegin kati madde kaybi olmadan 0.2 um'lik bir iiltreden geçecek olan bir solüsyon gibi açik bir solüsyon üretmek üzere kullanilabilir. Böylece, teknolojinin uygulamalarinda, domates ekstrakti, esas olarak likopen içermeyen ve kati madde kaybi olmadan 0.2 um'lik bir tiltreden geçebilen suda çözünebilen bir ekstrakttir. Ayrica, bazi düzenlemelerde, dogal sekerler, domates ekstralarindan ayrilir. Sekerleri ayirrnanin bir avantaji, ekstraktlarin aktivitesinin konsantre olmasi ve ekstraktlarin kati formda daha az yapiskan olma ve daha kolay islenme egiliminde olmasidir. Alternatif olarak, ticari olarak elde edilebilen domates salçalari, ekstraktlarin hazirlanmasina yönelik baslangiç materyali olarak kullanilabilir. Domates salçalari tipik olarak su ile seyreltilir ve daha sonra, suda çözünmeyen katilar, esas olarak açik bir solüsyon elde etmek üzere santriüijleme ve/veya filtreleme yoluyla ayrilir. Ekstraktlarin hazirlanmasina yönelik baslangiç materyalinin domates salçasi oldugu yerlerde, tercihen bu, bir "sicak-isleme" isleminden ziyade bir edilebilen domates salçalari, tipik olarak sicak isleme veya soguk isleme salçalari olarak satilir. Soguk isleme salçalari, homojenlestirilmis domateslerin yaklasik 95°C sicaklikta termal isleme tabi tutuldugu sicak isleme salçalarinin aksine, domatesin homojenlestirilmesini içeren bir islem araciligiyla, ardindan domateslerin yaklasik 60°C'den daha fazla olmayan bir sicakliga isitildigi bir termal islem adimi araciligiyla hazirlanabilir (bakiniz, örnegin, Anthon et al., J. Bazi düzenlemelerde, aköz bir domates ekstrakti veya domates salçasi, pektinlerin ve nisastanin homojenize edilmis meyve veya macun içinde enzim araciligiyla 02 13 1-P-0001 sindirimi, ardindan homojenattan askida duran kati maddelerin ayrilmasi ve büyük moleküler agirliga sahip olan proteinlerin ve kalan polisakkaritlerin ayrilmasina yönelik olarak mikro- veya ultrafiltrasyon ile üretilir. Ekstrakt, örnegin, glikoz, fruktoz ve sükroz gibi basit sekerlerin ayrilmasi araciligiyla, çok çesitli düsük molekül agirlikli (<1000 Da) sekersiz domates bilesenleri içeren konsantre edilmis suda çözünebilen bir ekstrakt birakilarak rafine edilebilir. Basit sekerlerin ayrilmasi, örnegin, düsük sicaklikli ultrason destekli kristalizasyon veya kristalli glukoz ve fruktozun etanol ile çökelmesi kullanilarak kristallestirme araciligiyla gerçeklestirilebilir. Alternatif olarak, basit sekerler, örnegin, aköz solüsyondan bir polistiren bazli reçine materyaline biyoaktif ekstrakt bilesenlerinin seçici olarak adsorpsiyonu araciligiyla, kromatograiik bir prosedürle, diger ekstrakt bilesenlerinden ayrilabilir, böylece atik yigininda glikoz, fruktoz ve sükrozun seçici olarak ayrilmasina olanak saglar. Adsorbe olan seker içermeyen bilesikler, daha sonra, etanol ile elüsyon araciligiyla adsorban reçine materyalinden geri kazanilir, ardindan etanolün buharlastirilmasi araciligiyla ayrilir. Seker içermeyen bilesenler, sprey kurutma veya tambur kurutmasi ile suda çözünen bir toz haline kurutulabilir veya istege bagli olarak, aköz bir surup elde etmek üzere su içinde yeniden süspanse edilebilir. Hazirlanan aköz ekstraktlar, teknolojinin düzenlemeleri araciligiyla saglanir. Örnegin, bazi düzenlemelerde, ekstraktlar, kurutulmus tozlar, bir konsantre, bir dehidrat, bir yari kati ve benzerlerindir. Konsantreler, bazi düzenlemelerde, en az 2 kat konsantre edilmis, en az 4 kat konsantre edilmis, en az 8 kat, en az 40 kat, en az 100 kat, en az 200 kat veya en az 1000 kat konsantre edilmistir. Seker içermeyen domates ekstraktlari, örnegin burada tarif edilen ekstraktlar, tipik olarak <1000 Da moleküler agirliga sahip çesitli bilesikleri içerir ve burada açiklanan teknolojiye göre kullanima yönelik düzenlemeler olarak saglanir. Buna ek olarak, domates ekstraktlari, düsük nükleosit içerigine sahip olmadigi durumlarda etkilidir. Buna göre, bazi düzenlemelerde, teknolojiyle uyumlu olarak kullanim alani bulan domates ekstrakti, 10 nM'den daha az veya sifir nükleosit 02 13 1-P-0001 Teknoloji tarafindan kapsanan domates ekstraktlari, bir dizi biyoaktif bilesen, örnegin fenolik bilesikler, amino asitler, amino asit konjugatlari ve domates aromali bilesikleri içerir. Bazi düzenlemelerde, ekstraktlar, Ilavonoidler ve flavonoid türevlerinden seçilmis fenolik bilesikleri, örnegin kuersetin, kaempferol ve naringenin türevlerini; hidroksisinnamik asitler ve türevleri, örnegin ferulik asit, kumarik asit ve bunlarin konjugatlari; benzoik asitler ve benzoik asit, hidroksibenzoik asit, gallik asit, salisilik asit ve konjugatlar gibi türevleri içerir. Bazi düzenlemelerde, ekstrakt, tirozin ve hidroksitirosin, fenilalanin, glutamin ve bunlarin konjugatlarindan seçilen amino asitleri içerir. Bazi düzenlemelerde, ekstraktlar, bir heksanal türevi, dimetilsülfid, beta-damasko, 3-metilbütirik asit, öjenol ve/veya metiyonel gibi bir aroma bilesigi içerir. Bazi düzenlemelerde, domates ekstraktlari, polarite temelinde üç alt fraksiyon üretmek üzere HPLC araciligiyla alt bölümlere ayrilir. Farmasötik ve Nutrasötik formülasyonlar Ekstraktlar veya bunlarin aktif fraksiyonlari, oral uygulamaya yönelik formüle edilebilir. Bu sekilde, örnegin, solüsyonlar, süspansiyonlar, suruplar, tabletler, kapsüller, pastiller, aperatifler, ekler ve yamalar seklinde formüle edilebilirler. Bu gibi forrnülasyonlar, teknikte iyi bilinen yöntemlere uygun olarak hazirlanir. Örnegin, bazi düzenlemelerde, ekstraktlar veya aktif fraksiyonlar, oral olarak uygulamaya yönelik suruplar veya baska solüsyonlar halinde olusturulur. Oral olarak uygulanabilen bir bilesimin örnek bir uygulamasi olarak, teknoloji, örnegin, istege bagli olarak sekerler, vitaminler, aroina maddeleri, renklendirici maddeler, koruyucular ve koyulastiricilar arasindan seçilen bir veya daha fazla yardimci madde içeren saglik içecekleri üzerinde yogunlasir. Bazi düzenlemelerde, örnegin bir izotonik solüsyon gibi ozmotik bir kuvvetin bir solüsyonunu temin etmek üzere sodyum klorür veya seker gibi tonisite ayarlama ajanlari eklenir. Ayni zamanda, tamponlama ajanlari gibi bir veya daha fazla pH ayarlama ajani, bazi düzenlemelerde, pH'in belirli bir degere ayarlanmasi ve 02 13 1-P-0001 örnegin, bu degerde muhafaza edilmesine yönelik olarak kullanilir. Tamponlama ajanlarinin örnekleri arasinda sodyum sitrat/sitrik asit tamponlari ve fosfat tamponlari bulunur. Bazi düzenlemelerde, ekstraktlar veya bunlarin aktif fraksiyonlari, örnegin, püskürtmeli kurutma veya dondurarak kurutma ile kurutulur ve kurutulan ürün, örnegin bir tablet, pastil, kapsül, toz, granülat veya jel gibi bir kati veya yari kati dozaj formunda formüle edilir. Örnegin, basit kurutulmus ekstraktlar, herhangi bir ek bilesen olmadan teknolojinin belirli düzenlemelerine göre hazirlanir. Alternatif olarak, bazi düzenlemeler, örnegin bir sükroz, laktoz, glikoz, fruktoz, inanoz gibi bir seker gibi kati bir destek üzerine adsorpsiyon yoluyla hazirlanan kurutulmus ekstraktlar; ksilitol, sorbitol veya mannitol gibi bir seker alkolü; veya bir selüloz türevi saglar. Diger özellikle yararli adsorbanlar, örnegin bugday unu ve misir unu gibi tahil unlari gibi nisasta bazli adsorbanlari içerir. Tablet formasyonuna yönelik, kurutulmus ekstrakt, tipik olarak bir seker, örnegin sükroz veya laktoz gibi bir seyreltiçi; ksilitol, sorbitol ve mannitol gibi seker alkolleri; veya toz halindeki selüloz, mikrokristal selüloz veya karboksimetil selüloz gibi modifiye edilmis selüloz veya selüloz türevi ile karistirilir. Tabletler, tipik olarak, granülasyon ajanlari, baglayieilar, kayganlastiricilar ve parçalayici ajanlar arasindan seçilen bir veya daha fazla yardimci madde içerir. Parçalayicilarin örnekleri arasinda, nisasta ve nisasta türevleri ve diger sisebilir polimerler, örnegin çapraz bagli karboksimetilselüloz, çapraz baglanmis polivinilpirrolidon ve nisasta glikolatlari gibi çapraz baglanmis polimerik parçalayicilar bulunur. Yaglayicilarin örnekleri, magnezyum stearat ve stearik asit gibi stearatlari içerir. Baglayicilarin ve granüle edici ajanlarin örnekleri arasinda polivinilpirolidon bulunur. Seyrelticinin dogal olarak çok tatli olinadigi durumlarda, örnegin amonyum gliserizin veya aspartam veya sodyum sakarinat gibi bir yapay tatlandirici eklenebilir. 02 13 1-P-0001 Bazi düzenlemelerde, kurutulmus ekstraktlar, kapsüllere dahil edilmeye yönelik tozlar, granüller veya yari kati maddeler olarak formüle edilir. Örnegin, toz biçimlerindeki düzenlemelere iliskin olarak, ekstraktlar, tabletler ile ilgili olarak yukarida tanimlanan herhangi bir veya daha fazla yardimci madde ile birlikte formüle edilir veya seyreltilmemis bir formda saglanabilir. Örnegin, bir yan kati formundaki düzenlemeler ile ilgili olarak, kurutulmus ekstraktlar bir polietilen glikol gibi bir viskoz sivi veya yari-kati araç veya örnegin propilen glikol, gliserol gibi glikol gibi bir sivi tasiyici veya zeytinyagi, ayçiçegi yagi, aspur yagi, aksam çuha çiçegi yagi, soya yagi, morina karacigeri yagi, ringa yagi ve benzerleri arasindan seçilen bir yag gibi bitkisel yag veya balik yagi içinde çözünür. Bu tür ekstraktlar, sert jelatin veya yumusak jelatin tipli kapsüllere doldurulabilir veya sert veya yumusak jelatin esdegerlerinden üretilebilir. Bazi düzenlemelerde, kurutulinus ekstraktlar, meyve çubuklari, findik çubuklari ve tahil çubuklari gibi aperatif yiyecek barlarina dahil edilmeye yönelik bir toz formunda saglanir. Örnegin, bir aperatif yiyecek barlari formunda bulunan düzenlemelere iliskin olarak, kurutulmus ekstraktlar, güneste kurutulmus domates, kuru üzüm ve çekirdeksiz üzümler gibi kurutulmus meyvelerden seçilen herhangi bir veya daha fazla bilesen; veya yulaf ve bugday gibi yer fistigi veya tahillar ile karistirilir. Bazi düzenlemelerde, kurutulmus ekstraktlar, bir solüsyon olarak sulandirilmak üzere bir toz formunda saglanir. Bunlar gibi, ayni zamanda sekerler, sitrat ve fosfat tamponlari gibi tamponlama ajanlari gibi çözünür yardimci maddeler ve örnegin sodyum veya ainonyum bikarbonat gibi bikarbonatlar gibi karbonatlardan olusan efervesan maddeler ve örnegin bir sitrik asit veya bir asit sitrat tuzu gibi bir kati asit içerebilir. Bazi düzenlemelerde, kurutulmus ekstrakt, istege bagli olarak, örnegin sert bir jelatin kapsülü gibi kapsüller içine dahil edilmeye yönelik tercih edilen bir kati (örnegin, toz haline getirilmis) yardimci madde ile birlikte toz formunda saglanir. Bazi düzenlemelerde, kurutulmus ekstrakt, esas olarak tüin dogal sekerlerin çikarildigi bir ekstrakttir. Örnek düzenlemelerde, teknoloji ile 02 13 1-P-0001 ilgili kati veya yari kati bir dozaj formu, örnegin yaklasik olarak 800 mg'a kadar olan yaklasik olarak 1000 mg'a kadar kurutulmus ekstrakti içerir. Ekstraktlar, bazi düzenlemelerde gida takviyesi veya gida katki maddesi olarak saglanir veya gidalar, örnegin fonksiyonel gidalar veya nutrasötikler olarak dahil edilebilir. Teknolojinin bazi düzenlemelerinde, bilesimler, tanimlanmis bir ekstrakt konsantrasyonu veya bunun aktif fraksiyonunu içeren birim dozaj formlari seklinde saglanir. Bu birim dozaj formlari, arzu edilen biyolojik aktivite seviyesine ulasmak amaciyla seçilebilir. Örnegin, bir birim dozaj formu, daha ile 500 mg arasinda bulunan bir ekstrakt veya aktif fraksiyonu 1000 mg'a kadar (kuru agirlik) olan bir miktarda içerebilir. Bir birim dozaj formunda bulunabilen mg, 750 mg ve 800 mg arasindan seçilebilir. Buna ek olarak, bilesiinler uygulama talimatlari ile birlikte bir kap, paket veya dagitici içerebilir. Farmasötik ve nutrasötik kullanimlar Bir hastaya günlük olarak uygulanan ekstrakt veya aktif fraksiyonun miktari, ekstraktm gücüne ve tedavi altindaki özel duruma veya hastaliga ve bunun siddetine bagli olacaktir ve sonuçta doktorun takdirine bagli olacaktir. Ancak, uygulanan miktar, tipik olarak, istenen sonucu elde etmek üzere etkili olan toksik olmayan bir miktar olacaktir. Örnegin, potansiyel olarak yüksek kan basincindan rahatsiz olma riski tasiyan bir insan hastaya yönelik tipik bir günlük dozaj rejimi, kilogram vücut agirligi basina Aktif bir fraksiyon izole edildiginde ve uygulandiginda, uygulanan kati madde miktari, fraksiyonun artan safligi ile tutarli bir miktarda azaltilabilir. Tipik olarak, bir insan hastaya, günlük olarak, en az 100 mg (kuru agirlik veya kuru agirlik 02 13 1-P-0001 esdegeri), en az 200 mg ve genellikle en az 500 mg ekstrakt uygulanacaktir. Bilesimlerin uygulanmasini içeren bazi düzenlemelerde, bilesimler günde tek veya çoklu dozaj ünitelerinde, örnegin günde bir ile dört kez arasinda veya günde bir veya iki kez uygulanir. Ayrica, düzenlemeler, bulusa ait ekstraktlarin kati, sivi veya yari kati formda uygulanmasini öngörür. Örnegin, ekstraktlar, bazi düzenlemelere göre, domates suyu veya bunlarin konsantreleri seklinde, tek basina veya portakal suyu gibi diger meyve sulari ile karisim halinde uygulanir. Bir domates ekstraktinin, bir fraksiyonunun veya bunun bir türevinin veya bunun farmasötik bir preparatinin farmasötik olarak etkili bir miktari, tek basina veya baska bir ajan ile kombinasyon halinde, hipertansiyon rahatsizligina sahip olan bir denege uygulanabilir. Uygulama, kan basincinda bir azalmaya neden olur ve ACE'nin inhibisyonuna neden olabilir. Uygulama, bir veya daha fazla yüksek tansiyon veya ACE aktivitesi semptomlarinin ortadan kaldirilmasina, hastaligin bir veya daha fazla semptomunun artan siddetinin önlenmesine ve/veya baska hastaliklarin veya rahatsizliklarin azaltilmasina, önlenmesine veya ortadan Denekler, bir hastaligin varligini, yoklugunu veya hastaligin seviyesini (örnegin, hipertansiyon veya hipertansiyon ve/veya ACE aktivitesi ile ilgili bozukluk) degerlendirmek üzere, örnegin, bir biyobelirteç, bir metabolit, bir fiziksel semptom, bir belirti ve benzerlerinin tahlil edilmesi veya ölçülmesi araciligiyla, hipertansiyon ve/veya ilgili bir bozuklugun varligini veya riskini belirlemek üzere test edilebilir ve bundan sonra denek, bir domates ekstrakti, bunun bir aktif fraksiyonu veya bunun farmasötik bir formülasyonunu içeren bir bilesen ile, tek basina veya testin sonucunu baz alarak baska ajanlar ile koinbinasyon halinde tedavi edilebilir. Bir hasta test edilebilir, tedavi edilebilir ve tedaviye verilen tepkiyi kontrol etmek üzere tekrar test edilebilir. Test ve tedavi döngüleri, test ve tedavi modeline(ömegin, test/tedavi, test/tedavi/test, test/tedavi/test/tedavi, test/tedavi/test/tedavi/test, test/tedavi etme/tedavi etme/test/tedavi etme/isleme ve 02 13 1-P-0001 benzerleri), periyodisiteye veya her test ve tedavi asamasi arasinda bulunan araligin süresine sinirlama getirmeden gerçeklesebilir. Bir domates ekstrakti, bunun bir aktif fraksiyonu veya bunun farmasötik bir formülasyonunu içeren bilesimler, bir veya daha fazla ek terapötik ajan veya tibbi müdahale ile birlikte uygulanabilir. Birlikte uygulama, iki veya daha fazla ajanin birlikte bu ilaca birlikte formülasyonunu içerebilir. Alternatif olarak, ajanlar ayri formülasyonlar halinde bulunurlar, ancak eszamanli olarak veya sirayla (örnegin bir veya daha fazla dakika, saat, gün ve benzerleri ile ayrilan) birlikte uygulanirlar. Sinerjik veya katki amaçli bir faydanin elde edildigi bazi durumlarda, birlikte uygulanan ajan, normal olarak, bu ajanin hastaligin veya bozuklugun tedavi edilmesine yönelik olarak izolasyonda kullanilmasi durumunda, uygulanacak olan dozdan daha düsük bir dozda saglanabilir. Örnegin, asagidaki ajanlarin veya müdahalelerin bir veya daha fazlasi, bir doinates ekstrakti, bunun bir aktif fraksiyonu veya bunun farmasötik bir forinülasyonunu içeren bir bilesim ile birlikte verilebilir veya birlikte uygulanabilir: düsük yagli diyet, düsük tuzlu diyet, egzersiz, gevseme teknigi (örnegin meditasyon, biyogeribildirim), ACE inhibitörü, sigarayi birakma, yüksek meyve diyetleri, kilo kaybi, alkol tüketiminde azalma, kafein tüketiminde azalma, D vitamini ve/veya diyetin, findik, kepekli tahillar, balik, kümes hayvanlari, meyveler ve sebzeler açisindan zengin bir diyete dönüsmesi gibi diyet degisiklikleri. Bir domates ekstrakti, bunun aktif bir fraksiyonunu veya bunun farmasötik bir fonnülasyonunu içeren bir bilesenin tek bir dozu, bir denege uygulanabilir. Alternatif olarak, birden fazla doz, iki veya daha fazla zaman noktasinda, saat, gün, hafta ve benzeri araciligiyla ayrilir. Bilesimler, örnegin, uzun bir süre boyunca (örnegin, kronik olarak), örnegin aylar veya yillar boyunca (örnegin, 1, 2, düzenlemelerde, bilesimler, uzatilmis periyot süresince düzenli olarak prograinlaninis bir temelde (örnegin, günlük, haftalik ve benzeri) alinabilir. 02 13 1-P-0001 Domates ekstrakti hazirlanmasina yönelik örnek prosedürler Örnek prosedür I Açiklanan teknolojiye göre kullanima yönelik bir domates ekstrakti, örnegin, ticari olarak temin edilebilen 28-30° Brix'lik (örnegin, %28-30 kati (W/W)) bir soguk-isleme domates salçasinin kullanilmasi araciligiyla ve baslangiç materyali olarak 0.350 AU'dan daha az olan bir esmerlesme indeksi (burada esmerlesme indeksi, litre basina 12.5 g çözünür katiya sahip 420 nm'de absorbans olarak tanimlanir) içermesi araciligiyla hazirlanir. Salça, yaklasik olarak 1 ile 5 arasinda, ultra saf su ile seyreltilir ve büyük partiküllü madde, santrifüjlü filtrasyon araciligiyla ayrilir, ardindan oda sicakliginda bir Westfalia MSB-14 Ayirici (bir santriiüj disk aritici) kullanilarak aritilir. Daha küçük partiküllü maddeler, daha sonra, çözünmez (döndürülebilir) kati madde içermeyen temiz bir saman renkli solüsyon elde etmek üzere 45°C'yi asmayan bir sicaklikta mikrofiltrasyon yoluyla ayrilir ve çözünür kati kaybi olmadan 0.2 um'lik bir filtreden geçme yetenegine sahiptir. Bu solüsyon, dikkatle kontrol edilen kosullar ve enzimatik olmayan esmerlesme reaksiyonlarini inhibe etmek üzere 80°C'yi asmayan bir sicaklik kullanilarak, 62-65° Brix"e ait bir surup olusturmak üzere buharlastirma araciligiyla konsantre edilir. Buharlastirma prosedürünün baslangicinda bir flas pastörizasyon adimi (örnegin, 3 saniye boyunca 105°C'de) katilmistir. Son ürün, tipik olarak, 0.600 AU'dan daha az bir esmerlesme indeksi ve 1000'den daha az bir mikrobik toplam plaka sayisi ile karakterize edilir. Konsantre ekstrakt, bazi düzenlemelerde, örnegin hastalara uygulanacak bir portakal suyu matrisine eklenir. Örnek prosedür 2 Domates ekstraktlarinin ve bunun alt fraksiyonlarinin alternatif bir preparasyonu, aköz bir ekstrakt üretmek üzere domateslerden hazirlanir. Bu Örnek prosedüre göre, olgun domates meyvesinden elde edilen aköz bir ekstrakt, taze domateslerin 02 13 1-P-0001 (Lycopersicon esculentum, yerel kaynakli) homojenizasyonu, santritîijleme ve sonuçta elde edilen saman-renkli sivinin ultrafiltrasyon (ultrafiltrasyon membrani, MW cut-off 1000 Da, Millipore (UK) Ltd., Watford, Ingiltere) ile aritilmasi araciligiyla hazirlanir. Tipik bir analiz, domates aköz ekstraktinin büyük ölçüde çözünür sekerlerden (kuru maddenin %85-90'1) olustugunu gösterir. Bu bilesenler, pH tüpleri (JT Baker, Mallinckrodt Baker BV, Deventer, Hollanda) ile kati faz ekstraksiyonu kullanilarak ayrilir. Seker içermeyen bilesenler tüplerde tutulur ve metanol içinde ayristirilir. Tipik olarak, seker içermeyen materyal, aköz ekstraktlarin kuru maddesinin yaklasik olarak materyalden, bilesenleri üç genis gruba ayirmak üzere kullanilir. Örnegin, boyutunda bulunan kolonlar (Phenomenex, Macclesfield, Ingiltere) ve asetonitril/%0.05 TFA gradyanlari kullanan HPLC, bu adima yönelik bir yöntem saglar. Bazi düzenlemelerde HPLC fraksiyonlari, fosfat-tamponlu salin (PBS, Sigma-Aldrich, Poole, Ingiltere) içinde bilinen konsantrasyonlara sulandirilir ve kullanimdan önce, örnegin in vitro deneylere yönelik istege bagli olarak pH 7.4'e ayarlanir. Örnekler Domates ekstraktinin hazirlanmasi Burada açiklanan teknolojinin düzenlemelerinin gelistirilmesi sirasinda, domates ekstraktlari hazirlanmis ve test edilmistir. Bazi düzenlemelerde, domatesler en yüksek hizda 20-30 saniye boyunca bir Brown Turbo Mixer ile homojenlestirilmistir. Homojenat, daha sonra, 9000 X g'de 15 dakika boyunca 4°C'de santrifüj edilmistir. Süpernatan, daha sonra, 30 dakika boyunca kaynatilmistir ve tekrar santrifiij edilmistir. Süpernatan ayrilmistir ve gece boyunca sogutularak kurutulmustur. Kurutulmus materyal, çift distile suda çözündürülmüstür ve pH, 7.4'e ayarlanmistir. Numuneler, 1000 kDa'lik bir 02 13 1-P-0001 molekül agirligi sinirina sahip bir MicrosepTM Santrifüj Cihazi (Pall Corporation, ABD) kullanilarak ultrafiltrasyona tabi tutulmustur. Ultrafiltrat toplanmis, dondurularak kurutulmus ve su içinde yeniden olusturulmustur; daha sonraki çalismalara yönelik pH 7.4'e ayarlaninistir. Suda çözünür sekerlerin ekstrakttan ayrilmasi Domates ekstrakti bilesimlerinin bazi düzenleinelerinde, bir domates ekstrakti, ekstrakttan ayrilmistir. Kati faz ekstraksiyon kolon kromatografisi, örnegin bir Bond Elut ENV tüpü (Agilent) kullanilarak ayirmaya yönelik kullanilmistir. Bond Elut ENV tüpleri, 2 X 4 ml %100 inetanol ile kosullandirilmistir ve daha sonra, 2 X 4 ml distile su ile dengelenmistir. Hazirlanan numunenin (yaklasik 1 g domates ekstrakti içeren) 4 m1 oranindaki bir hacmi, tüpe yüklenmistir. Tüpler, 2 X 3 ml çift distile su ile yikanmistir ve daha sonra, suda çözülebilen bilesen, su kullanilarak tüpten ayristirilmistir. Daha sonra tüpler, seker içermeyen bilesenlerin ayristirilmasindan önce tamamen kurutulmustur. Kurutulduktan sonra, seker içermeyen bilesenler yavas (örnegin, damla) bir akis hizi kullanilarak 3 X 2 ml numuneler, 45°C'de N2 altinda kuruyana kadar buharlastirilmistir ve daha sonra, 500 u] miliQ su içinde çözündürülmüstür. Su elüati ve metanol elüati, daha sonra, ACE'ye karsi inhibe edici aktivitelerine yönelik test edilmistir. Bu adimlarin her birinden elde edilen dondurarak kurutulmus materyal, anti-trombosit aktivitelerinin varligini test etmeye yönelik kullanilmistir. Anjiyotensin dönüstürücü enzim (ACE) analizi Anjiyotensin l-dönüstürücü enzim (ACE, EC 3.4.15.1), vücudun kan basincini düzenleyen renin-anjiyotensin sistemine katilan, bir dolasim enzimidir. Burada saglanan teknolojinin düzenlemelerinin gelistirilmesi sirasinda, domates ekstraktinin serum ACE aktivitesi üzerindeki etkisini test etmek üzere deneyler 02 13 1-P-0001 gerçeklestirilmistir. ACE aktivitesi, Anjiyotensin Dönüstürücü Enzim Analizi kiti kullanilarak ölçülmüstür. Domateslerden anti-hipertansif bilesenlerin izolasyonu Burada saglanan teknolojinin düzenlemelerinin gelistirilmesi sirasinda, domates ekstraktlari ACE'ye karsi aktiviteye yönelik karakterize edilmis ve test edilmistir. Bu sonuçlar, burada saglanan seker içermeyen domates ekstraktinin düzenlemelerinin izolasyonu ve domates suyu ve seker içermeyen domates ekstraktinin doza bagli bir sekilde inhibitör etkisi ile ilgili verileri toplayan Tablo 1, 2 ve 3'te özetlenir. Preparasyon ve test isleminden sonra, ekstraktin aktiI` bilesenlerinin suda çözünür, isiya karsi kararli oldugu ve 1000 Da'dan daha az bir moleküler kütleye sahip oldugu kesfedilmistir. Buna ek olarak, kurutulmus materyal, yüksek miktarda çözülebilir seker (yaklasik olarak % 50) içermistir. Inaktif sekerler, örnegin, bir Bond Elut ENV tüpü kullanilarak kati faz ekstraksiyon kolon kromatografisi ile kati faz kromatografisi araciligiyla ayrilmistir. Seker içermeyen anti-hipertansif faktörlerin verimi, 100 gr domates için 67.86 mg olmustur. Tablo 1: Domates ekstraktinin preparasyonu Domatesin baslangiç agirligi 207.89 g Kurutulmus ekstrakt süpernatantinin kuru agirligi 6.14 g Kati faz kolon kromatografisi araciligiyla sekerler ayrildiktan 151 mg sonraki kuru agirlik 100 gr domates basina seker içermeyen aktif materyallerin toplam 72.63 miktari mg Tablo-2: Taze domates suyu ile insan serumu ACE aktivitesinin inhibe edilmesi (Özsu, domates suyuna yönelik 15 dakika boyunca 4°C'de 9000xg santrifüjden sonra hazirlanmistir) 02 13 1-P-0001 Özsuyun hacmi ACE aktivitesinin inhibisyonu (%) Domates suyu 0 0 Domates suyu 10 uL 30 Domates suyu 20 uL 35 Domates suyu 30 uL 40 Table-3: Insan serum ACE aktivitesinin seker içermeyen domates ekstrakti ile doza bagli olarak inhibe edilmesi Son ACE aktivitesinin Konsantrasyon inhibisyonu (%) Seker içermeyen domates 0 0 ekstrakti 0.48 mg/ml serum 18 0.95 mg/ml serum 30 1.90 mg/ml serum 48 2.86 mg/ml serum 60 3.80 mg/ml serum 70 .72 mg/ml serum 85 Anjiyotensin I-dönüstürücü enzim (ACE, EC 3.4.15.1), vücudun renin- anjiyotensin sistemine katilan, kan basincini düzenleyen bir dolasim enzimdir. Domates suyu ve seker içermeyen domates ekstraktinin serum ACE aktivitesi üzerindeki etkisi, Anjiyotensin Dönüstürücü Enzim Testi REA Direkt kiti (radyo enzimatik analiz) (Buhlmann, Almanya) kullanilarak ölçülmüstür. Tipik olarak, serum (SOuL), 37°C'de 15 dakika boyunca farkli miktarlarda seker içermeyen ekstrakt veya farkli hacimlerde kivi suyu ile inkübe edilmistir. Inkübasyondan sonra, serumun ACE aktivitesi ACE kiti kullanilarak ölçülmüstür. 02 13 1-P-0001 Table-4: Seker içermeyen domates ekstraktinin trombosit agregasyonu inhibitör aktivitesi 0.225 m1 PRP içine Trombosit agregasyonunun ilave edilen miktar inhibisyonu (%) Seker içermeyen 0 0 domates ekstrakti 20iiL 30 80iiL 60 200iiL 90 Seker içermeyen domates ekstraktinin anti-trombosit aktivitesi, trombosit açisindan zengin plazma (PRP) ile ölçülmüstür. Tüm numunelerin pH'i, trombosit agregasyonu üzerindeki etkilerini test etmeden önce 7.4'e ayarlanmistir. Bagistan en az 14 gün öncesine kadar hiç ilaç almayan gönüllülerden venöz kan toplanmistir. Kan (20-30m1), 19G kelebek ignesi kullanilarak toplanmistir ve hacimce 9 birim kan numunesi orani, hacimce 1 birim asit sitrat oranininda bulunan kan numunelerinin asit sitrat ile ( karistirilmasi araciligiyla koagülasyon saglanmistir. PRP, oda sicakliginda 15 dakika boyunca 180xg'de kanin santriiîij edilmesi araciligiyla numunelerden hazirlanmistir. Tabloda belirtildigi gibi domates ekstrakti miktarlari, 15 dakika boyunca 37°C'de 0.225 ml PRP ile inkübe edilmistir, daha sonra, ADP'nin indüklendigi trombosit agregasyonu üzerindeki domates ekstraktinin etkisi, son konsantrasyona 3 M ADP eklenmesi ile kontrol edilmistir. Kontroller, PRP içerisindeki trombosit agregasyonu yerine pH 7.4 olan fosfat tamponu kullanilarak paralel olarak yürütülmüstür, Aggram, Helena, USA kullanilarak, 37°C'de 1000 rpm'lik sabit bir karistirma hizinda kontrol edilmistir. Sekil 1, ayni zamanda, seker içermeyen domates ekstraktinin saf ACE proteininin aktivitesinin inhibisyonu üzerindeki etkisini gösteren bir graIik verir. ACE 02 13 1-P-0001 aktivitesi, anlatildigi gibi bir radyoaktivite analizi araciligiyla ölçülmüstür. Tavsan akcigerinden ACE enzimi (Sigma ürün no A6778) EC 3.4.15.1 CAS numara 37°C'de 30 uL seker içermeyen domates ekstresi (Fruitflow) varliginda ve yoklugunda inkübe edilmistir ve daha sonra, kalan ACE aktivitesi ölçülmüstür. Domates ekstrakti, tedavi edilmemis kontrol ACE aktivitesine kiyasla ACE aktivitesini neredeyse tamamen inhibe etmistir. TR TR TR TR TR TR TR TR