Opis wynalazku Przedmiot wynalazku dotyczy strzykawki z przek ladni a, w szczególno sci strzykawek, za pomo- c a których mo zna zadawa c dawk e obracaj ac element zadaj acy dawk e i za pomoc a którego przycisk do wstrzykiwania unosi si e z ko nca strzykawki na odleg lo sc proporcjonaln a do zadanej dawki, przy czym zadan a dawk e mo zna wstrzyknac wciskaj ac przycisk do wstrzykiwania na miejsce, do jego nie uniesionego po lo zenia. Prawie klasyczne pióro do zastrzyków tego typu opisano w europejskim opisie patentowym nr EP 327 910. Zadajac dawk e za pomoc a tego pióra wykr eca si e rurowy element tworz acy przycisk do wstrzy- kiwania wzd lu z gwintowanego t loczyska na odleg lo sc odpowiadaj ac a odleg lo sci na jak a wspomniane t loczysko musi by c przemieszczone w celu wstrzykni ecia zadanej dawki. Rurowy element tworzy po prostu nakr etk e, która podczas zadawania dawki jest wykr ecana ze stoperka i która podczas wstrzy- kiwania jest wciskana z powrotem do oporu za pomoc a wspomnianego stoperka, a si la wywierana na przycisk jest bezpo srednio przenoszona na t lok zamykaj acy jeden koniec ampu lki w strzykawce, w której to ampu lce znajduje si e lek do wstrzykni ecia. Podczas wciskania t loczka w ampu lk e lek jest wyciskany przez ig le przechodz ac a przez zamkni ecie na drugim ko ncu ampu lki. Czasami ampu lki zawieraj a wi eksz a ilo sc leku, zazwyczaj 3 ml zamiast 1,5 ml. Poniewa z wy- d luzanie strzykawki nie jest odpowiednim rozwi azaniem, wi ec zwi eksza si e srednic e ampu lki, tj. po- dwaja si e pole powierzchni t loczka zwróconej ku lekowi w ampu lce, a tym samym nale zy podwoi c si le, z jak a trzeba dzia la c na t loczek dla uzyskania wewn atrz ampu lki tego samego ci snienia co poprzed- nio. Ponadto, w celu wstrzykni ecia jednej dawki leku trzeba zmniejsza c o po low e drog e jak a musi przeby c t loczek. Takie rozwi azanie nie jest zadowalaj ace, poniewa z niektórzy u zytkownicy, zw laszcza o mniej- szej wytrzyma losci palców, maj a trudno sci z wciskaniem przycisku do wstrzykiwania, co staje si e jesz- cze wi ekszym problemem w przypadku u zywania cie nszych igie l w celu zmniejszenia bólu pacjenta podczas wstrzykiwania. Równie z w przypadku do sc ma lych ruchów przycisku trudno jest wyczu c, czy przycisk w ogóle si e przemieszcza, a podczas wstrzykiwania jednej dawki z ampu lki o pojemno sci 3 ml, t loczek, a tym samym przycisk do wstrzykiwania, musi przemie scic si e tylko o oko lo 0,1 mm. W zwi azku z tym pojawi lo si e zapotrzebowanie na przek ladni e pomi edzy przyciskiem do wstrzykiwania a t loczkiem tak, zeby przycisk mia l wi ekszy skok ni z t loczek. W wyniku istnienia takiej przek ladni, ruch przycisku do wstrzykiwania jest wi ekszy, a si la, jak a trzeba wywiera c na przycisk do wstrzykiwania, jest odpowiednio mniejsza. W europejskim opisie patentowym nr EP 608 343 uzyskuje si e prze lo zenie w ten sposób, ze element zadawania dawki jest wykr ecany wzd lu z trzpienia z gwintem o du zym skoku. Po wci sni eciu wspomnianego elementu do zadawania dawki z powrotem w jego kierunku osiowym, gwint powoduje obrót tego elementu do zadawania dawki, który to obrót jest przenoszony za pomoc a sprz eg la na nakr etk e nap edow a o ma lym skoku, a ta wymusza przemieszczanie si e do przodu gwintowanego, nie obracaj acego si e t loczyska. Podobna przek ladnia jest opisana w publikacji mi edzynarodowego zg loszenia patentowego nr WO 99/38554, gdzie w zewn etrznej powierzchni b ebna do zadawania dawki jest naci ety gwint o du- zym skoku, który sprz ega si e z pasuj acym do niego gwintem na wewn etrznej stronie cylindrycznej obudowy. Jednak ze w przek ladni tego typu stosunkowo du ze powierzchnie slizgaj a si e po sobie tak, ze wi eksza cz es c przenoszonej si ly jest tracona w wyniku tarcia pomi edzy slizgaj acymi si e po sobie powierzchniami. Z tego wzgl edu zaleca si e stosowanie tradycyjnych przek ladni ze sprz ezonymi ze sob a kó lkami i listwami z ebatymi. Z publikacji mi edzynarodowego zg loszenia patentowego nr WO 96/26754 znana jest strzykaw- ka, w której dwa zintegrowane ze sob a kó lka z ebate s a sprz ezone, odpowiednio, z listw a z ebat a osa- dzon a w obudowie i listw a z ebat a wewn atrz suwaka. Podczas osiowego przemieszczania si e suwaka w obudowie, listwa z ebata wewn atrz suwaka mo ze nap edza c pierwsze kó lko z ebate powoduj ac przemieszczanie drugiego integralnego kó lka z ebatego wzd lu z nieruchomej listwy z ebatej w obudo- wie. W wyniku tego kó lko z ebate jest przemieszczane w kierunku ruchu suwaka, ale na krótszym od- cinku ni z suwak i ten osiowy ruch zintegrowanych kó lek z ebatych jest przenoszony za po srednictwem obudowy obejmuj acej wspomniane kó lka z ebate na t loczysko, które wciska t loczek dalej w t e ampul- k e. Jednak ze listwa z ebata wewn atrz suwaka jest jedn a z wielu osiowych listew z ebatych znajduj a- cych si e wewn atrz wspomnianego suwaka. Te listwy z ebate s a na przemian z nieuz ebionymi zagle-PL 203 573 B1 3 bieniami, co umo zliwia osiowy ruch suwaka bez sprz egania pierwszego kó lka z ebatego z listw a z eba- t a w tym suwaku. Takie rozwi azanie stosuje si e w celu umo zliwienia suwakowi przemieszczania w kierunku z obudowy podczas zadawania dawki. Podczas obracania si e suwaka w celu zadania dawki, wysuwa si e on na zewn atrz na odleg losc odpowiadaj ac a jednej dawce podczas cz esci obrotu, przy czym pierwsze kó lko z ebate mija nieuz ebione zaglebienie, nast epnie pierwsze kó lko z ebate sprz ega si e z jedn a z listew z ebatych, umo zliwiaj ac wstrzykni ecie zadanej dawki, albo mo zna konty- nuowa c obrót doprowadzaj ac do przej scia przez pierwsze kó lko z ebate przez nast epne zag lebienie, podczas którego to przechodzenia zwi eksza si e zadan a dawk e o wi ecej ni z jedn a jednostk e i dalej a z do zadania dawki z wymagan a liczb a jednostek. Wad a takiego rozwi azania jest konieczno sc sprz egania i rozprz egania si e z ebów listew z eba- tych i kó lek z ebatych, co nieuchronnie grozi zakleszczeniem. Poniewa z wzd luz wewn etrznej po- wierzchni suwaka mo zna umie scic tylko kilka listew z ebatych przedzielonych po srednimi nieuz ebio- nymi zag lebieniami, wi ec podczas obrotu o 360° mo zna wykona c tylko kilka skoków. Strzykawka z przek ladni a, w sk lad której wchodzi obudowa, w której t loczysko z gwintem o pierwszym skoku jest prowadzone w sposób nieobrotowy, ale umo zliwiaj acy przemieszczanie wzd lu zne, nakr etka sprz ezona z gwintem na t loczysku, która to nakr etka jest nakr ecana wzd luz gwin- towanego t loczyska od okre slonego po lozenia w obudowie w celu zadania dawki i jest dociskana z powrotem do tego okre slonego po lo zenia, poci agaj ac ze sob a t loczysko przy wstrzykiwaniu zadanej dawki, b ebenek do zadawania dawki, który w trakcie zadawania dawki jest wykr ecany na zewn atrz w obudowie wzd lu z gwintu o drugim skoku, który to skok jest wi ekszy od pierwszego skoku, wed lug wynalazku charakteryzuje si e tym, ze zapewnione jest roz laczalne sprz ezenie sprz egaj ace b ebenek do zadawania dawki z przyciskiem do wstrzykiwania dawki w sposób zapewniaj acy obrót przycisku do wstrzykiwania i unoszenie go do góry od ko nca obudowy podczas zadawania dawki, oraz sprz egaj ace b ebenek do zadawania dawki z pomini eciem przycisku do wstrzykiwania, kiedy przycisk ten jest wci- skany w celu wstrzykni ecia dawki, przy czym pomi edzy przyciskiem do wstrzykiwania a nakr etk a znaj- duje si e przek ladnia zawieraj aca kó lka z ebate i listwy z ebate w stanie trwa lego sprz ezenia, za pomo- c a której to przek ladni, obrót przycisku do wstrzykiwania jest przenoszony bezpo srednio na nakr etk e, a tak ze osiowy ruch przycisku do wstrzykiwania wzgl edem obudowy jest przenoszony na nakr etk e z prze lo zeniem odpowiadaj acym stosunkowi skoków gwintu, drugiego skoku do pierwszego skoku, przy czym roz laczalne sprz ezenie jest roz laczane przy wci sni eciu przycisku do wstrzykiwania. Korzystnie, w sk lad przek ladni wchodzi co najmniej jedno kó lko z ebate osadzone za pomoc a lacznika wystaj acego z przek ladni w sposób pozwalaj acy na przemieszczanie wzd lu zne, ale nieobro- towo wzgl edem te] przek ladni i jest integralne z nakr etk a, a tak ze pierwsza listwa z ebata integralna z pierwszym elementem przek ladni, który to element jest obrotowy ale nieprzesuwny wzd lu znie wzgl e- dem obudowy, oraz drugi element z drug a listw a z ebat a wystaj ac a z przek ladni w sposób pozwalaj acy na wzd lu zne przemieszczanie ale nieobrotowo wzgl edem pierwszego elementu przek ladni oraz sprz ezony z przyciskiem do wstrzykiwania w celu podazania za wzd lu znymi ruchami tego przycisku, przy czym co najmniej jedno kó lko z ebate jest sprzezone z, odpowiednio, pierwsz a listw a z ebat a i drug a listw a z ebat a i ma wymiary zapewniaj ace prze lo zenie przek ladni, za pomoc a której wzd lu zny ruch drugiej listwy z ebatej jest przenoszony na wzd lu zny ruch lacznika z prze lozeniem dla ruchów wzd lu znych drugiej listwy z ebatej i lacznika wzgl edem obudowy, które to prze lo zenie odpowiada sto- sunkowi skoków gwintu, drugiego skoku do pierwszego skoku. Korzystnie, prze lo zenie przek ladni przy przenoszeniu ruchu pomi edzy przyciskiem do wstrzyki- wania, a nakr etk a jest równe 2:1 i uzyskiwane za pomoc a jednego i tego samego kó lka z ebatego sprz egaj acego si e zarówno z pierwsz a listw a z ebat a jak i drug a listw a z ebat a. Korzystnie, na t loczysku znajduje si e stoperek dla ruchu nakr etki wzd lu z gwintu na tym t loczysku. Zalet a rozwi azania wed lug wynalazku jest zapewnienie strzykawki, maj acej zalety strzykawek wed lug obecnego stanu techniki ale pozbawionej ich wad, a tak ze zapewnienie strzykawki z prze lo ze- niem bezpo srednim, tj. z przek ladni a umo zliwiaj ac a eliminacj e wi ekszo sci przekszta lce n ruchu obro- towego na ruch liniowy i ruchu liniowego na ruch obrotowy, pomi edzy przyciskiem do wstrzykiwania a t loczyskiem. Korzystne skutki wynalazku zosta ly osi agni ete za pomoc a nowej konstrukcji strzykawki, w sk lad której wchodzi obudowa, w której gwintowane t loczysko o pierwszym skoku nie jest obrotowe, ale jest prowadzone pod lu znie, nakr etka sprz egaj aca si e z gwintem na t loczysku, któr a mo zna nakr eca c wzd lu z gwintowanego t loczyska z okre slonego po lo zenia w obudowie w celu zadania dawki i mo zna wciska c z powrotem do wspomnianego okre slonego po lo zenia, przenosz ac t loczysko z ni a podczasPL 203 573 B1 4 wstrzykiwania zadanej dawki, b ebenek do zadawania dawki, który mo zna wykr eca c na zewn atrz w obudowie wzd lu z gwintu o drugim skoku w celu podniesienia przycisku do wstrzykiwania z ni a w gór e z ko nca bli zszego obudowy, która to strzykawka cechuje si e wed lug wynalazku tym, ze znajdu- je si e w niej przek ladnia, która zapewnia przenoszenie ruchu pomi edzy ruchami osiowymi przycisku do wstrzykiwania a nakr etk a wzgl edem obudowy, która to przek ladnia ma prze lozenie odpowiadaj ace stosunkowi wspomnianego drugiego skoku do pierwszego skoku. W zalecanym przyk ladzie wykonania prze lo zenie przek ladni przenosz acej ruch pomi edzy ru- chem przycisku do wstrzykiwania a ruchem nakr etki uzyskuje si e za pomoc a przek ladni, w sk lad której wchodzi co najmniej jedno kó lko z ebate przenoszone przez lacznik, który wystaje z przek ladni po- d luznie w sposób umo zliwiaj acy mu przemieszczanie si e, ale nie obrót wzgl edem wspomnianej prze- k ladni, i jest integralny z nakr etk a, pierwsza listwa z ebata integralna z pierwszym elementem prze- k ladni, który to element jest obrotowy, ale nie mo ze przesuwa c si e pod lu znie wzgl edem obudowy, oraz drugi element z drug a listw a z ebat a wystaj ac a ze wspomnianej przek ladni, tak, zeby mog la si e przemieszcza c pod lu znie, ale nie mog la si e obraca c wzgl edem wspomnianego pierwszego elementu, i by la sprz ezona z przyciskiem do wstrzykiwania w celu pod azania za pod lu znymi ruchami wspomnia- nego przycisku, przy czym to co najmniej jedno kó lko z ebate sprz ega si e, odpowiednio, z pierwsz a i drug a listw a z ebat a i ma takie wymiary, ze zapewnia prze lo zenie, za pomoc a którego pod lu zny ruch drugiej listwy z ebatej jest przenoszony na pod lu zny ruch lacznika z prze lo zeniem wspomnianych po- d luznych ruchów drugiej listwy z ebatej i lacznika wzgl edem obudowy, które to prze lo zenie odpowiada stosunkowi wspomnianego drugiego skoku do pierwszego skoku. W takiej strzykawce gwint o du zym skoku przenosi tylko si ly niezb edne do nap edu b ebenka do zadawania dawki, natomiast si ly potrzebne do przemieszczania t loczka podczas wstrzykiwania s a przenoszone na wspomniany t loczek za po srednictwem konwencjonalnej przek ladni z ebatej ze stale zaz ebionymi kó lkami z ebatymi i listwami z ebatymi. Na t loczysku znajduje si e stoperek ruchu nakr etki wzd lu z gwintu wspomnianego t loczyska. Taki sposób ograniczania zadawania dawki jest klasyczny, poniewa z nie wymaga u zywania jakichkolwiek dodatkowych elementów zapobiegaj acych zadawaniu dawki przekraczaj acej ilo sc p lynu pozosta lego w ampu lce. Przedmiot wynalazku w przyk ladach wykonania przedstawiono na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia strzykawk e wed lug wynalazku, w przekroju, schematycznie, fig. 2 - przek ladni e w prze- kroju p laszczyzn a I-I na fig. 1, schematycznie, fig. 3 - cz es c do zadawania dawki w innym przyk ladzie wykonania strzykawki wed lug wynalazku, w przekroju wzd lu znym, fig. 4 - przekrój wzd lu zny prostopa- dle do rzutu z fig. 3 oraz fig. 5 - strzykawk e z fig. 3 i 4 w stanie roz lo zonym na podzespo ly. W strzykawce pokazanej w przyk ladzie wykonania wed lug wynalazku fig. 1 w pod lu znej cylin- drycznej obudowie 1 znajduje si e scianka dzia lowa 2, dziel aca obudow e na komor e z mechanizmem do zadawania dawki i komor e 3 skonstruowan a tak, zeby wchodzi la w ni a niepokazana ampu lka. Gwintowane t loczysko 4 ma ró zny od okr ag lego przekrój poprzeczny, którym wchodzi przez centralny otwór w sciance 2 tak, ze t loczysko 4 mo ze przemieszcza c si e przez centralny otwór w sciance 2, ale nie mo ze obraca c si e wzgl edem tej scianki. Koncentrycznie z obudow a 1, na sciance 2, na jej stronie odwróconej od komory 3, znajduje si e rurowy element 5, na którego cz esci s asiaduj acej ze sciank a 2 znajduje si e zewn etrzny gwint 6, i na którego wolnym ko ncu znajduje si e obwodowy rowek 7. Pier scieniowy element sprz egaj acy 8 na przek ladni 9 wchodzi w rowek 7. W wyniku tego sprzezenia przek ladnia jest osadzona w obudowie 1 w sposób umo zliwiaj acy przek ladni 9 obracanie si e w obudowie, ale bez mo zliwo sci osiowego prze- mieszczania si e wzgl edem wspomnianej obudowy. W przek ladni 9, na wale 11, który biegnie prostopadle do pod lu znej osi strzykawki pomi edzy dwoma osiowymi pr etami lacz acymi tworz acymi lacznik 12 s a osadzone obrotowo integralne kó lka z ebate. Pr ety lacz ace lacznika 12 wystaj a z przek ladni ku sciance dzia lowej 2 i s a polaczone z nakr et- k a 13, która w s asiedztwie scianki 2 sprz ega si e z gwintem na t loczysku 4. W sk lad zespo lu kó lek z ebatych wchodzi kó lko z ebate 14 o du zej srednicy sprz ezone z z ebami listwy z ebatej 15, która jest prowadzona w przek ladni tak, zeby mog la przemieszcza c si e w kierunku pod lu znym strzykawki, oraz kó lko z ebate 16 o ma lej srednicy sprz ezone z listw a z ebat a 10 na fig. 2 wychodz ac a w kierunku po- d luznym strzykawki na wewn etrznej sciance przek ladni 9. Kó lko z ebate 16 o ma lej srednicy mo ze by c podzielone na dwa kó lka z ebate umieszczone na ka zdej stronie kó lka z ebatego 14, a w listwie z ebatej na wewn etrznej sciance przek ladni 9 mo ze znajdowa c si e pod lu zne zaglebienie bez zadnych z ebów, w wyniku czego uzyskuje si e miejsce na kó lko z ebate 14.PL 203 573 B1 5 Na ko ncu rurowego b ebenka 17 do zadawania dawki, wchodz acego w obudow e 1, znajduje si e wewn etrzny gwint pasuj acy i sprz egaj acy si e z zewn etrznym gwintem 6 rurowego elementu 5, nato- miast na drugim ko ncu znajduje si e cz es c o wi ekszej srednicy tworz aca przycisk 18 do zadawania dawki. Z powodu sprz ezenia z gwintem 6, b ebenek 17 do zadawania dawki mo ze by c wkr ecany i wy- kr ecany z obudowy, pokazuj ac liczb e na nieprzedstawionej spiralnej skali na swojej powierzchni ze- wn etrznej w niepokazanym oknie w obudowie 1. Dno w elemencie maj acym kszta lt glebokiej miseczki, maj acej cz esc rurow a 20 wchodz ac a w b ebenek 17 do zadawania dawki i obejmuj ac a przek ladni e 9, stanowi przycisk 19 do wstrzykiwania. Elementy sprz egaj ace pomi edzy b ebenkiem 17 do zadawania dawki, a elementem miseczkowym, zapewniaj a przenoszenie obrotu b ebenka 17 do zadawania dawki na element miseczkowy. Ponadto w wewn etrznej sciance rurowej cz esci 20 znajduj a si e pod lu zne zaglebienia 22, w które wchodz a wy- st epy 23 na przek ladni 9 tak, ze obrót b ebenka 17 do zadawania dawki za po srednictwem elementu miseczkowego, jest przenoszony na przek ladni e 9. Na kraw edzi otwartego ko nca elementu miseczkowego znajduje si e wieniec maj acych kszta lt li- tery V z ebów, które sprz egaj a si e z odpowiednim wie ncem maj acych kszta lt litery V z ebów 24 na pier- scieniu 25, który jest dociskany do kraw edzi elementu miseczkowego spr ezyn a 26, która jest sci sni eta pomi edzy nieuz ebion a stron a pier scienia 25 a zaokr aglonym suwakiem 27 na wewn etrznej sciance b ebenka 17 do zadawania dawki, przy wewn etrznym ko ncu gwintu wewn etrznego tego b ebenka. W pier scieniu tym znajduje si e wewn etrzne zaglebienie, w które wchodzi pod lu zne zebro 28 na ruro- wym elemencie 5 tak, ze istnieje mo zliwo sc przemieszczania pier scienia 25 w kierunku osiowym strzy- kawki, ale nie mo ze on si e obraca c wzgl edem obudowy 1. W wyniku tego powstaje sprz ezenie zapad- kowe wydaj ace trzask podczas przeskakiwania maj acych kszta lt litery V z ebów na kraw edzi elementu miseczkowego, w wyniku obrotu tego elementu, na maj acych kszta lt litery V z ebach pier scienia 25. Glówka 29 na wystaj acym ko ncu listwy z ebatej 15 ma luz wzgl edem dna elementu miseczko- wego pomi edzy dnem, tworz acym przycisk 19 do wstrzykiwania, a sciank a wewn etrzn a 30 w pobli zu tego dna. Listwa z ebata jest zamocowana na swoim miejscu z g lówk a doci sni et a do scianki we- wn etrznej 30 za pomoc a spr ezyny 31 pomi edzy dnem a g lówk a 29. W celu zadania dawki, obraca si e przyciskiem 18 do zadawania dawki, powoduj ac wkr ecanie sie b ebenka 17 do zadawania dawki do góry wzd lu z gwintu 6. Z powodu sprz ezenia z zastosowaniem sprz eg la 21 miseczkowy element pod aza za obrotem b ebenka 17 do zadawania dawki i jest unoszony przez b ebenek z ko nca obudowy 1. W wyniku obrotu elementu miseczkowego, maj ace kszta lt litery V z eby 24 na kraw edzi jego otwartego ko nca przemieszczaj a si e po maj acych kszta lt litery V z ebach nieobrotowego pier scienia 25, wydaj ac trzask dla ka zdej jednostki, o jak a jest zmieniana dawka. Daw- k e za duza mo zna zmniejszy c obracaj ac przycisk 18 zadawania dawki w przeciwnym kierunku w sto- sunku do kierunku zwi ekszania dawki. Podczas wkr ecania b ebenka 17 do zadawania dawki wzd lu z gwintu 6 na rurowym elemencie 5, pier scie n 25 podaza za b ebenkiem do zadawania dawki w jego ruchu osiowym, poniewa z spr ezyna 26 jest podtrzymywana na suwaku 27. Spr ezyna utrzymuje sprz e- zenie pomi edzy maj acymi kszta lt litery V z ebami pier scienia 25 a elementem miseczkowym oraz utrzymuje w stanie sprz ezonym sprz eg lo 21, w sk lad którego mog a wchodzi c wyst epy 32 w kszta lcie litery A na elemencie miseczkowym sprz ezone z maj acymi kszta lt litery A zag lebieniami w pier scieniu wewn etrznym 33 w przycisku 18 do zadawania dawki. Obrót przycisku 18 do zadawania dawki i elementu miseczkowego jest dalej przenoszony na przek ladni e 9 za po srednictwem wyst epów 23 na tej przek ladni sprzezonych z pod lu znym i zaglebie- niami 22 w sciance wewn etrznej cz esci rurowej 20 we wspomnianym elemencie miseczkowym. Obrót przek ladnik 9 jest przenoszony za pomoc a pr etów lacz acych lacznika 12 na nakr etk e 13, która w ten sposób jest wkr ecana do góry wzd lu z gwintu na t loczysku 4 i odrywana od opierania si e o sciank e 2 podczas zadawania dawki. Poniewa z dawka jest zadawana poprzez obrót nakr etki 13 na danym t lo- czysku nap edzaj acym t loczek w niepokazanej ampu lce w komorze 3, mo zna z latwo scia ustanowi c ogranicznik zadawania dawki, co zapewnia, ze wielko sc zadanej dawki nie przekracza ilo sci leku po- zostalego w ampu lce, stosuj ac t loczysko 4 ze stoperkiem 35 ograniczaj acym ruch nakr etki 13 do góry wzd lu z t loczyska 4. Z powodu uwi ezienia g lówki 29 w przestrzeni pomi edzy przyciskiem 19 a sciank a 30 elementu miseczkowego, listwa z ebata 15 jest wyci agana na zewn atrz za pomoc a przycisku 19 do wstrzyki- wania. Równie z osiowy ruch nakr etki 13 wzgl edem obudowy 1 jest przenoszony na zespó l kó lek z ebatych przez pr ety lacz ace lacznika 12 i ruch ten poprzez przek ladni e wzbudza ruch listwy z eba- tej 15 na zewn atrz. Ten wzbudzony ruch na zewn atrz musi by c taki sam jak wzbudzony ruch naPL 203 573 B1 6 zewn atrz przycisku do wstrzykiwania. Taki przebieg uzyskuje si e poprzez odpowiednie dobranie wy- miarów kó lek z ebatych przek ladni 9 tak, zeby prze lozenie ruchów pr etów lacz acych lacznika 12 i listwy z ebatej 15 wzgl edem obudowy odpowiada lo stosunkowi skoków gwintu na t loczysku i gwintu 6 do pod lu znego ruchu b ebenka 17 do zadawania dawki. W celu wstrzykni ecia zadanej dawki wciska si e przycisk 19 do wstrzykiwania, naciskaj ac na dno. Podczas pocz atkowej fazy wciskania sprezyna 31 jest sciskana, po czym si la wciskaj aca jest przenoszona bezpo srednio na g lówk e 29 listwy z ebatej 15 i w ten sposób na sam a listw e z ebat a 15. Za po srednictwem przek ladni 9, si la jest przekszta lcana i przenoszona przez pr ety lacz ace tworz ace lacznik 12 na nakr etk e 13, która wciska t loczysko 4 w komor e 3 do chwili oparcia si e b ebenka 17 do zadawania dawki o sciank e 2. W trakcie pocz atkowej fazy ruchu przycisku do wstrzykiwania, maj ace kszta lt litery ? wyst e- py 32 na elemencie miseczkowym s a wyci agane ze sprz ezenia z laj acymi kszta lt litery ? zag lebienia- mi w pier scieniu 33. Teraz b ebenek 17 do zadawania dawki mo ze obraca c si e wzgl edem przycisku do wstrzykiwania i robi to kiedy maj ace kszta lt litery ? wyst epy 32 opr a si e o próg 34 w dnie przycisku 18 do zadawania dawki. Potrzebna jest tylko si la wystarczaj aca do wywo lania obrotu b ebenka do zadawania dawki w celu okr ecenia si e b ebenka w dó l wzdlu z gwintu 6, poniewa z si la niezb edna do spowodowania wstrzykniecia jest przenoszona na t loczysko 4 przez przek ladni e 9. W dolnym ko ncu tego b ebenka mo ze by c zamontowana spiralna sprezyna kasuj aca 36, koncentryczna z b ebenkiem do nadawania dawki, której jeden koniec jest zakotwiczony w b ebenku 17 do zadawania dawki, a drugi koniec jest zakotwiczony w sciance 2. Podczas zadawania dawki, sprezyna ta mo ze by c scislej nawini eta tak, ze dzia la na b ebenek do zadawania dawki momentem niezb ednym do przezwyci ezenia tarcia w ruchu b ebenka do zadawania dawki wzd lu z gwintu 6, w wyniku czego si la, z jak a u zytkownik musi dzia la c na przycisk do wstrzykiwania, jest jedyn a sila niezb edn a do nap edu t loczyska w ampu lk e w celu wstrzyk- ni ecia zadanej dawki. Nale zy zauwa zy c, ze u zycie kó lka z ebatego tylko o jednym rozmiarze, sprz egaj acego si e rów- nie z z listw a z ebat a 15, która mo ze przemieszcza c si e wzgl edem przek ladni 9, jak równie z listwy z e- batej 10, która jest nieruchoma wzgl edem przek ladni, daje prze lozenie 2:1 dla pod lu znego ruchu wzgl edem obudowy 1 przek ladni ruchomej listwy z ebatej 15 i lacznika 12, na którym jest osadzony wa lek 11 kó lka z ebatego. Na fig. 3 i 4 pokazano zalecany przyk lad wykonania, w którym zastosowano tylko kó lko z ebate o jednym rozmiarze, i w którym elementy odpowiadaj ace elementom na fig. 1 i 2 maj a te same numery odsy laj ace co elementy z przedrostkiem "1". Ze wzgl edów produkcyjnych wykonano ma le zmiany. Scianka dzia lowa 102 i rurowy ele- ment 105 s a wykonane jako dwie cz esci, które w wyniku monta zu urz adzenia s a po laczone ze sob a tak, zeby zmontowane cz esci dzia laly jak jedna integralna cz esc. W ten sam sposób bebenek 117 do zadawania dawki oraz przycisk 118 do zadawania dawki s a wykonane jako dwie cz esci, które s a trwa- le z laczone ze sob a. Na wolnym ko ncu rurowej cz esci 105 znajduje si e obwodowe zag lebienie 107 w kszta lcie za- g lebienia zewn etrznego oraz na elemencie przek ladniowym stanowi acym przek ladni e 109 znajduje sie pier scieniowy element sprz egaj acy w formie wewn etrznego zgrubienia 108, które wchodzi w za- g lebienie 107, w wyniku czego uzyskuje si e obrotowe, ale niezdolne do osiowego przemieszczania po laczenie pomi edzy rurow a czescia 105 a przek ladni a. Górny koniec rurowego elementu 120 z wyst epami 122, które wchodz a w zag lebienia 123 na przek ladni, jest zamkni ety przyciskiem 119 do wstrzykiwania, z którego si la, wynikaj aca z wci sni ecia tego przycisku, jest przenoszona na rurowy element 120. Przek ladnia jest utworzona z dwóch pow lok, które razem tworz a cylinder wchodz acy w rurowy element, przy czym pow loki te s a prowadzone w wyniku sprz ezenia pomi edzy grzbietami wyst e- pów 122, a zag lebieniami 123. Wzd lu z kraw edzi pow lok znajduj a si e listwy z ebate 110 i 115, zwróco- ne ku sobie. W jednej pow loce tworz acej cz esc przek ladni 109, znajduje si e wewn etrzne zgrubienie 108, które sprz ega si e z obwodowym zag lebieniem 107 na ko ncu centralnej rurowej cz esci 105 i podtrzymuje listw e z ebat a 110. Druga pow loka jest zdolna do przemieszczania si e w kierunku osio- wym w rurowym elemencie 120 i tworzy listw e z ebat a 115. Na zewn etrznym ko ncu pow loki z osadzo- n a listw a z ebat a 115, wystaj acym z przek ladni, znajduje si e ko lnierz 140 usytuowany w wyci eciu 141 w ko ncu rurowego elementu 120 z przyciskiem 119 do wstrzykiwania tak, ze przycisk ten i rurowy ele-PL 203 573 B1 7 ment 120 mog a przemieszcza c si e tak daleko wewn atrz urz adzenia, ze mo ze nast api c rozprz ezenie sprz ezenia utworzonego przez z eby 132 i 133 zanim przycisk 119 oprze si e o ko lnierz 140. Rurowy element lacz acy tworz acy lacznik 112 laczy gwintowane t loczysko 104 z przek ladni a. Na swoim ko ncu sprz egaj acym si e z t loczyskiem 104 lacznik 112 ma nakr etk e 113 z gwintem we- wn etrznym pasuj acym do gwintu zewn etrznego na t loczysku. Na sprz egaj acym si e z przek ladni a ko n- cu elementu lacz acego znajduj a si e dwa trzpienie 111 wystaj ace prostopadle do wzd lu znej osi ele- mentu lacz acego tworz acego lacznik 112, z ka zdej jego strony. Na ka zdym ko lku lub trzpieniu 111 znajduje si e kó lko z ebate 114 umieszczone pomi edzy dwiema listwami z ebatymi 110 i 115 i sprz ezo- ne z nimi. W ten sposób element lacz acy tworz acy lacznik 112 obraca si e z przek ladni a, ale mo ze przemieszcza c si e osiowo wzgl edem wspomnianej przek ladni, kiedy listwy z ebate 110 i 115 prze- mieszczaj a si e wzgl edem siebie. W praktyce b edzie to listwa z ebata 115, która mo ze przemieszcza c sie wzgl edem elementu przek ladniowego stanowiacego przek ladni e 109 i obudowy, przy czym w wy- niku pokazanej konstrukcji uzyskuje si e ruch elementu lacz acego tworz acego lacznik 112 wzgl edem obudowy na odcinku stanowi acym po low e odcinka, na którym przemieszcza si e listwa z ebata 115. Pier scie n 125, na którego obwodzie znajduje si e wieniec z ebów 124 i w którym jest centralny otwór wchodz acy na centraln a rur e w obudowie 101 tak, ze pier scie n 125 mo ze przemieszcza c si e osiowo wzd lu z wspomnianej centralnej rury 105, ale wewn etrzne grzbiety 128 w centralnym otworze pier scienia 125 wchodz a w pod lu zne zaglebienia 137 w centralnej rurze, w wyniku czego pier scie n nie mo ze si e obraca c w obudowie tak, ze wieniec z ebów na kraw edzi elementu rurowego 120 mo ze za- trzasnac si e na z ebach 124 pier scienia kiedy wspomniany element rurowy obraca si e razem z b e- benkiem 117 do zadawania dawki. Spr ezyna 126 pracuj aca pomi edzy pier scieniem 125 a wewn etrz- nym progiem 127 w b ebenku 117 do zadawania dawki powoduje, ze pier scie n podaza za rurowym elementem 120 kiedy element ten, wraz z b ebenkiem do zadawania dawki, przemieszcza si e pod lu z- nie w obudowie. W celu u latwienia obracania si e b ebenka do zadawania dawki, zw laszcza kiedy wspomniany b ebenek do zadawania dawki jest wciskany do wewn atrz w obudow e, lozysko rolki ma pier scie n zewn etrzny 142, podtrzymywany przez próg 127, oraz wewn etrzny pier scie n 143 podtrzymu- jacy tulej e dociskow a 144, o któr a opiera si e spr ezyna 126. W wyniku istnienia tak g ladkiej podpory, do obracania b ebenka 117 do zadawania dawki z powrotem do po lo zenia zerowego, kiedy jest wtry- skiwana zadana dawka, potrzebna jest tylko bardzo ma la si la osiowa. Rozwi azanie to zast epuje spr e- zyn e kasuj ac a tak a jak spr ezyna 36 na fig. 1. Pokazane lo zysko jest lo zyskiem promieniowym, ale mo zna je zast api c lo zyskiem osiowym. PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL