PL206960B1

PL206960B1 - Mieszanina chwastobójcza o działaniu synergicznym, środek chwastobójczy, sposób wytwarzania środka chwastobójczego i sposób zwalczania niepożądanej roślinności

Info

Publication number: PL206960B1
Application number: PL375264A
Authority: PL
Inventors: William B. O'neal; Elmar Kibler; Dan E. Westberg; Matthias Witschel; Herve R. Vantieghem
Original assignee: Basf Ag
Priority date: 2002-07-22
Filing date: 2003-07-22
Publication date: 2010-10-29
Also published as: PT1538909E; ATE373425T1; EP1813153A3; TW200403969A; EP1813153A2; JP2005533844A; MEP17508A; US7521395B2; EP1538909A2; AU2003252534A8; RS20050036A; EP1538909B1; AR040659A1; UA81913C2; HRP20050171A2; ME00063B; PL375264A1; KR20050029274A; CA2493206C; DE60316453T2

Abstract

Wynalazek dotyczy mieszaniny chwastobójczej o działaniu synergicznym zawierającej: A) co najmniej jedną 3-hetero-cyklilo-podstawioną pochodną benzoilową o wzorze (I), w którym zmienne mają następujące znaczenia: R1, R3 oznaczają atom chlorowca, alkil, chlorowcoalkil, alkoksyl, chlorowcoalkoksyl, grupę alkilotio, alkilosulfinyl lub alkilosulfonyl; R2 oznacza ewentualnie podstawiony heterocyklil wybrany z grupy obejmującej izoksazol-3-il, izoksazol-4-il, izoksazol-5-il, 4,5-dihydroizoksazol-3-il, 4,5-dihydroizoksazol-4-il i 4,5-dihydroizoksazol-5-il; R4 oznacza atom wodoru, atom chlorowca lub alkil; R5 oznacza alkil; R6 oznacza atom wodoru lub alkil; albo jedną z jej soli dopuszczalnych do stosowania w środowisku; oraz B) związek o wzorze (II) lub jedną z jego soli dopuszczalnych do stosowania w środowisku; oraz C) co najmniej jeden dodatkowy związek chwastobójczy wybrany z grupy obejmującej inhibitory syntazy acetylomleczanowej (ALS), inhibitory biosyntezy lipidów i inhibitory fotosyntezy; w synergicznie skutecznej ilości. Wynalazek dotyczy środków zawierających te mieszaniny, sposobów wytwarzania tych środków i ich zastosowania do zwalczania niepożądanych roślin.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku są mieszanina chwastobójcza o działaniu synergicznym, środek chwastobójczy, sposób wytwarzania środka chwastobójczego i sposób zwalczania niepożądanej roślinności.

W przypadku środków ochrony roślin zawsze jest pożądane zwiększanie specyficznego działania substancji czynnej i pewności działania. Celem wynalazku jest podwyższenie aktywności i/lub selektywności chwastobójczo czynnych 3-heterocyklilo-podstawionych pochodnych benzoilowych względem niepożądanych szkodliwych roślin.

Stwierdzono, że ten cel osiągnięto dzięki mieszaninom zdefiniowanym poniżej. Ponadto opracowano środki chwastobójcze zawierające te mieszaniny, sposoby ich wytwarzania i sposoby zwalczania niepożądanej roślinności. W przypadku tych ostatnich nieistotne jest to, czy chwastobójczo czynne związki stanowiące składniki A), B) i C) i ewentualnie D) formułuje się i nanosi razem czy oddzielnie oraz w jakiej kolejności są one nanoszone w przypadku oddzielnego nanoszenia.

Zatem, wynalazek dotyczy mieszaniny chwastobójczej o działaniu synergicznym zawierającej:

A) 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylo-sulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol lub jedną z jego zgodnych ze środowiskiem soli; oraz

lub jedną z jego zgodnych ze środowiskiem soli; oraz

C) co najmniej jeden związek chwastobójczy wybrany z grupy triazyn obejmującej ametrynę, atrazynę, cyjanazynę, desmetrynę, dimetamętrynę, heksazynon, prometon, prometrynę, propazynę, simazynę, simetrynę, terbumeton, terbutrynę, terbutylazynę i trietazynę; lub jedną z ich zgodnych ze środowiskiem soli; w synergicznie skutecznej ilości.

Korzystnie, mieszanina chwastobójcza o działaniu synergicznym zawiera jako składnik A) 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol, jako składnik B) związek o wzorze II, a jako składnik C) atrazynę.

Korzystnie, w mieszaninę chwastobójczej o działaniu synergicznym składniki A) i B) występują w stosunku wagowym od 1:0,001 do 1:500.

Korzystnie, w mieszaninę chwastobójczej o działaniu synergicznym składnik A) i składnik C) występują w stosunku wagowym od 1:0,002 do 1:800.

Ponadto, wynalazek dotyczy środka chwastobójczego zawierającego chwastobójczo skuteczną ilość wyżej zdefiniowanej mieszaniny chwastobójczej o działaniu synergicznym oraz co najmniej jeden obojętny ciekły i/lub stały nośnik i ewentualnie co najmniej jeden środek powierzchniowo czynny.

Ponadto, wynalazek dotyczy sposobu wytwarzania wyżej zdefiniowanego środka chwastobójczego charakteryzującego się tym, że miesza się składnik A), składnik B) i składnik C), co najmniej jeden obojętny ciekły i/lub stały nośnik i ewentualnie co najmniej jeden środek powierzchniowo czynny.

Ponadto, wynalazek dotyczy sposobu zwalczania niepożądanej roślinności charakteryzującego się tym, że wyżej zdefiniowaną mieszaninę chwastobójczą o działaniu synergicznym nanosi się przed wzejściem, podczas wschodzenia i/lub po wzejściu niepożądanych roślin, przy czym substancje chwastobójczo czynne stanowiące składniki A), B) i C) można nanosić jednocześnie lub kolejno.

Korzystnie, w odniesieniu do powyższego sposobu zwalczania niepożądanej roślinności traktuje się liście roślin użytkowych i roślin niepożądanych.

Mieszaniny według wynalazku wykazują działanie synergiczne, ogólnie przy zachowaniu zgodności chwastobójczo czynnych związków stanowiących składniki A), B) i C) wobec pewnych roślin użytkowych.

PL 206 960 B1

Przykładami herbicydów, które zgodnie z wynalazkiem można stosować w kompozycji z 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazolem, związkiem o wzorze II oraz z powyżej wskazanymi triazynami, należącymi do inhibitorów fotosyntezy C3 są związki z grupy C1, C2 lub inne inhibitory fotosyntezy z grupy C3:

C1) inhibitory syntazy acetylomleczanowej (ALS), np.:

- imidazolinony, takie jak imazapyr, imazachin, imazametabenz metylowy (imazam), imazamoks, imazapik, imazetapir lub imazametapyr;

- etery pirymidylowe, takie jak pirytiobak-kwas, pirytiobak sodowy, bispirybak sodowy, KIH-6127 lub pirybenzoksym;

- sulfonoamidy, takie jak florasulam, flumetsulam lub metosulam; lub

- sulfonylomoczniki, takie jak amidosulfuron, azymsulfuron, bensulfuron metylowy, chlorimuron etylowy, chlorosulfuron, cynosulfuron, cyklosulfamuron, etametsulfuron metylowy, etoksysulfuron, flazasulfuron, halosulfuron metylowy, imazosulfuron, metsulfuron metylowy, prymisulfuron metylowy, prosulfuron, pirazosulfuron etylowy, rimsulfuron, sulfometuron metylowy, tifensulfuron metylowy, triasulfuron, tribenuron metylowy, triflusulfuron metylowy, N-[[[4-metoksy-6-(trifluorometylo)-1,3,5-triazyn-2-ylo]amino]karbonylo]-2-(trifluorometylo)benzenosulfonoamid, sulfosulfuron lub jodosulfuron;

C2) inhibitory biosyntezy lipidów, np.:

- anilidy, takie jak anilofos lub mefenacet;

- chloroacetanilidy, takie jak dimetenamid, dimetenamid-S, acetochlor, alachlor, butachlor, butenachlor, dietatyl etylowy, dimetachlor, metazachlor, metolachlor, metolachlor-S, pretilachlor, propachlor, prynachlor, terbuchlor, tenylchlor lub ksylachlor;

- tiomoczniki, takie jak butylat, cykloat, diallat, dimepiperat, EPTC, esprokarb, molinat, pebulat, prosulfokarb, tiobenkarb (bentiokarb), triallat lub wernolat; lub

- benfurezat lub perfluidon;

C3) inhibitory fotosyntezy, np.:

- propanil, pirydat lub pirydafol;

- benzotiadiazynony, takie jak bentazon;

- dinitrofenole, np. bromofenoksym, dinoseb, octan dinosebu, dinoterb lub DNOC;

- dipirydyleny, takie jak chlorek cyperkwatu, metylosiarczan difenzokwatu, dikwat lub dichlorek parakwatu;

- moczniki, takie jak chlorobromuron, chlorotoluron, difenoksuron, dimefuron, diuron, etydimuron, fenuron, fluometuron, izoproturon, izouron, linuron, metabenztiazuron, metazol, metobenzuron, metoksuron, monolinuron, neburon, siduron lub tebutiuron;

- fenole, takie jak bromoksynil lub joksynil;

- chlorydazon;

- triazynony, takie jak metamitron lub metrybuzyna;

- uracyle, takie jak bromacyl, lenacyl lub terbacyl; lub

- biskarbaminiany, takie jak desmedifam lub fenmedifam; lub ich zgodne ze ś rodowiskiem sole.

4-[2-Metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol należy do 3-heterocyklilo-podstawionych pochodnych benzoilowych, które ujawniono w WO 96/26206, WO 97/41116, WO 97/41117 i WO 97/41118, WO 98/31681.

Związek o wzorze II (nazwa zwyczajowa nikosulfuron) ujawniono w US 4 789 393.

Substancje chwastobójczo czynne należące do grup od C1 do C3 opisano np. w:

- „Herbizide [Herbicides]”, Hock, Fedtke, Schmidt, wydanie 1, Thieme 1995 (patrz „molinat” str. 32, „butachlor” str. 32, „mefenacet” str. 32, „dimepiperat” str. 32, „bensulfuron metylowy” str. 31, „pirazosulfuron etylowy” str. 31, „cynosulfuron” str. 31, „benfuresat” str. 233, „dimetyametryna” str. 118, „esprokarb” str. 229, „propanil” str. 32, „bentazon” str. 30, „azymsulfuron (DPX-A-8947)” str. 175, „metosulam” str. 33, „etametsulfuron metylowy” str. 36, „tifensulfuron metylowy” str. 35, „pirytiobak-kwas” str. 181);

- „Agricultural Chemicals”, Book II Herbicides, 1993 (patrz „tiobenkarb” str. 85, „imazosulfuron (TH-913)” str. 150, „dimetenamid” str. 48, „anilofos” str. 241, „bromofenoksym” str. 228, „prosulfokarb” str. 84, „metazachlor” str. 64, „imazametabenz metylowy” str. 153, „pirytiobak sodowy” str. 266, „flumetsulam” str. 227, „amidosulfuron” str. 151, „halosulfuron metylowy” str. 148, „rimsulfuron str. 138, „tribenuron metylowy str. 139, „triflusulfuron metylowy str. 137, „primisulfuron metylowy” str. 147);

- „Agricultural Chemicals”, Book II Herbicides, wydanie 13 (patrz „sulfosulfuron” str. 145, „etoksysulfuron” str. 149, „pirybenzoksym” str. 279, „imazapik” str. 160, „butenachlor” str. 54);

PL 206 960 B1

- „Short Review of Herbicides & PGRs 1991, Hodogaya Chemicals (patrz „tenylchlorid (NSK-850)” str. 52, „butylat str. 106, „cykloat str. 108, „desmedifam str. 104, „desmetryna str. 200, „diallat str. 106, „EPTC str. 108, „pebulat str. 106, „fenmedifam str. 104, „triallat str. 108, „wernolat str. 108, „acetochlor str. 48, „alachlor str. 46, „difenoksuron str. 76, „dietatyl etylowy str. 48, „dimetachlor str. 50, „metolachlor str. 46, „propachlor str. 44, „prynachlor str. 44, „terbuchlor str. 48, „ksylachlor str. 52, „dinoseb str. 128, „octan dinosebu str. 128, „dinoterb str. 128, „DNOC str. 126, „chlorek cyperkwatu str. 158, „metylosiarczan difenzokwatu str. 160, „dikwat str. 158, „dichlorek parakwatu str. 158, „chlorobromuron str. 72, „chlorotoluron str. 74, „dimefuron str. 88, „diuron str. 70, „etydimuron str. 86, „fenuron str. 64, „fluometuron str. 68, „izoproturon str. 80, „izouron str. 88, „linuron str. 72, „metabenztiazuron str. 82, „metoksuron str. 72, „monolinuron str. 66, „neburon str. 72, „siduron str. 68, „tebutiuron str. 86, „imazametapyr str. 172, „imazapyr str. 170, „imazachin str. 170, „imazetapir str. 172, „metazol str. 162, „bromoksynil str. 148, „joksynil str. 148, str. 18, „chloridazon str. 174, „pirydat str. 176, „chlorimuron etylowy str. 92, „chiorosulfuron str. 92, „flazasulfuron str. 96, „metsulfuron metylowy str. 92, „nikosulfuron str. 96, „sulfometuron metylowy str. 92, „triasulfuron str. 94, „ametryna str. 198, „atrazyna str. 188, „cyjanazyna str. 192, „heksazynon str. 208, „prometon str. 196, „prometryna str. 196, „propazyna str. 188, „simazyna str. 188, „simetryna str. 196, „terbumeton str. 204, „terbutryna str. 198, „ terbutylazyna str. 190, „trietazyna str. 188, „metamitron str. 206, „metrybuzyna str. 202, „bromacyl str. 180, „lenacyl str. 180, „terbacyl str. 180, „perfluidon str. 260);

- „The Pesticide Maunal, wydanie 12, 2000 (patrz „bisprrybak sodowy” str. 97, „florasulam str. 420, „cyklosulfamuron str. 217, „pretilachlor str. 755).

Ponadto inne związki są znane z „Brighton Crop Protection Conference - Weeds - 1993” (patrz „KIH-6127” str. 47, „prosulfuron” str. 53, „metobenzuron” str. 67). Związek „N-[[[4-metoksy-6-(trifluorometylo)-1,3,5-triazyn-2-ylo]amino]karbonylo]-2-(trifluorometylobenzenosulfonamid)” opisano w WO97/-/10714 (PCT/EP96/03996).

Przypisanie substancji czynnych do odpowiednich mechanizmów działania jest oparte na bieżącej wiedzy. Gdy kilka mechanizmów działania występuje w przypadku jednej substancji czynnej, to taką substancję przypisuje się tylko do jednego sposobu działania.

4-[2-Metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosul-fonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol może występować lub być stosowany w postaci czystych enancjomerów, a także jako racematy lub mieszaniny diastereoizomerów.

4-[2-Metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosul-fonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol i/lub związek o wzorze II i/lub chwastobójczo czynne związki z grup od C1 do C3 mogą również występować w postaci ich zgodnych ze środowiskiem soli. Odpowiednimi solami są na ogół sole tych kationów lub sole addycyjne z kwasami tych kwasów, których odpowiednio kationy lub aniony nie mają działania pogarszającego działanie chwastobójcze substancji czynnych.

Odpowiednimi kationami są zwłaszcza jony metali alkalicznych, korzystnie litu, sodu i potasu, metali ziem alkalicznych, korzystnie wapnia i magnezu, oraz metali przejściowych, korzystnie manganu, miedzi, cynku i żelaza, a także amonowy, przy czym w tym przypadku jest możliwe, w razie takiej potrzeby, zastąpienie jednego do czterech atomów wodoru podstawnikami wybranymi z grupy obejmującej C1-C4-alkil, hydroksy-C1-C4-alkil, C1-C4-alkoksy- C1-C4-alkil, hydroksy- C1-C4-alkoksy- C1-C4-alkil, fenyl lub benzyl, korzystnie jony amonowy, dimetyloamoniowy, diizopropyloamoniowy, tetrametyloamoniowy, tetrabutyloamoniowy, 2-(2-hydroksyet-1-oksy)et-1-yloamoniowy, di(2-hydroksyet-1-ylo)-amoniowy, trimetylobenzyloamoniowy, a ponadto jony fosfoniowe, jony sulfoniowe, korzystnie jony tri(C1-C4-alkilo)sulfoniowe i sulfoksoniowe, korzystnie jony tri(C1-C4-alkilo)sulfoksoniowe.

Anionami odpowiednich soli addycyjnych z kwasami są głównie chlorek, bromek, fluorek, wodorosiarczan, siarczan, diwodrofosforan, wodorofosforan, azotan, wodorowęglan, węglan, heksafluorokrzemian, heksafluorofosforan, benzoesan i aniony kwasów C1-C4-alkanowych, korzystnie mrówczan, octan, propionian i maślan.

Korzystne są zwłaszcza związki z niżej wymienionych grup substancji czynnych, a szczególnie korzystne są następujące związki:

C1) inhibitory syntazy acetylomleczanowej (ALS):

- imidazolinony, zwłaszcza imazapyr, imazachin, imazametabenz, imazetapir lub imazamoks, korzystnie imazapyr;

- etery pirymidylowe, zwłaszcza pirytiobak sodowy;

- sulfonamidy, zwłaszcza florasulam, flumetsulam lub metosulam, korzystnie metosulam; lub

PL 206 960 B1

- sulfonylomoczniki, zwłaszcza halosulfuron metylowy, primisulfuron metylowy, prosulfuron, rimsulfuron, tifensulfuron metylowy, tribenuron metylowy, N-[[[4-metoksy-6-(trifluorometylo)-1,3,5-triazyn-2-ylo]amino]karbonylo]-2-(trifluorometylo)benzenosulfonoamid lub sulfosulfuron;

C2) inhibitory biosyntezy lipidów:

- anilidy, takie jak anilofos lub mefenacet;

- chloroacetanilidy, takie jak dimetenamid, dimetenamid-S, acetochlor, alachlor, butachlor, butenachlor, dietatyl etylowy, dimetachlor, metazachlor, metolachlor, metolachlor-S, pretilachlor, propachlor, prynachlor, terbuchlor, tenylchlor lub ksylachlor; zwłaszcza dimetenamid, dimetenamid-S, acetochlor, metolachlor lub metolachlor-S;

C3) inhibitory fotosyntezy:

- pirydat lub pirydafol, zwłaszcza pirydat;

- benzotiadiazynony, zwł aszcza bentazon;

- dipirydyleny, zw ł aszcza dichlorek parakwatu;

- moczniki, zwłaszcza diuron lub izoproturon, korzystnie diuron;

- fenole, zwłaszcza bromoksynil;

- chloridazon;

- triazyny, zwłaszcza atrazyna lub terbutylazyna; lub

- triazynony, zwłaszcza metrybuzyna.

C1) sulfonylomoczniki:

amidosulfuron, azymsulfuron, bensulfuron metylowy, chlorimuron etylowy, chlorosulfuron, cynosulfuron, cyklosulfamuron, etametsulfuron metylowy, etoksysulfuron, flazasulfuron, halosulfuron metylowy, imazosulfuron, metsulfuron metylowy, primisulfuron metylowy, prosulfuron, pirazosulfuron etylowy, rimsulfuron, sulfometuron metylowy, tifensulfuron metylowy, triasulfuron, tribenuron metylowy, triflusulfuron metylowy, N-[[[4-metoksy-6-{trifluorometylo)-1,3,5-triazyn-2-ylo]amino]karbonylo]-2-(trifluorometylo)benzenosulfonoamid, sulfosulfuron lub jodosulfuron, zwłaszcza rimsulfuron;

C2) inhibitory biosyntezy lipidów, np.

- chloroacetanilidy, zwł aszcza dimetenamid, dimetenamid-S, acetochlor, metolachlor lub metolachlor-S; zwłaszcza dimetenamid lub dimetenamid-S;

C3) inhibitory fotosyntezy:

- pirydat;

- benzotiadiazynony, zwł aszcza bentazon;

- dipirydyleny, zw ł aszcza dichlorek parakwatu;

- moczniki, zwłaszcza diuron lub izobroturon, korzystnie diuron;

- fenole, zwłaszcza bromoksynil;

- chloridazon;

- triazyny, zwłaszcza atrazyna lub terbutylazyna; lub

- triazynony, zwłaszcza metrybuzyna.

Szczególnie korzystne są mieszaniny chwastobójcze o działaniu synergicznym, które jako składnik A zawierają 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol, jako składnik B związek o wzorze II i jako składnik C triazynę, zwłaszcza atrazynę.

Szczególnie korzystne są także mieszaniny chwastobójcze o działaniu synergicznym, które jako składnik A zawierają 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol, jako składnik B związek o wzorze II i jako składnik C inhibitor syntazy acetylomleczanowej, zwłaszcza sulfonylomocznik i inhibitor fotosyntezy, zwłaszcza triazynę.

Nadzwyczaj korzystne są mieszaniny chwastobójcze o działaniu synergicznym, które jako składnik A zawierają 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol, jako składnik B związek o wzorze II i jako składnik C rimsulfuoron i atrazynę.

Korzystne są także mieszaniny chwastobójcze o działaniu synergicznym, które jako składnik A zawierają 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol, jako składnik B związek o wzorze II i jako składnik C inhibitor biosyntezy lipidów, zwłaszcza chloroacetanilid i inhibitor fotosyntezy, zwłaszcza triazynę.

Nadzwyczaj korzystne są mieszaniny chwastobójcze o działaniu synergicznym, które jako składnik A zawierają 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzo-ilo]-1-metylo6

PL 206 960 B1

-5-hydroksy-1H-pirazol, jako składnik B związek o wzorze II i jako składnik C dimetenamid i atrazynę lub dimetenamid-S i atrazynę.

Środki chwastobójcze i mieszaniny chwastobójcze o działaniu synergicznym według wynalazku mogą bardzo skutecznie zwalczać chwasty szerokolistne i chwasty trawiaste w takich roślinach użytkowych jak kukurydza, zboża, ryż i soja, bez uszkodzenia roślin użytkowych, przy czym efekt ten występuje nawet przy niskich dawkach nanoszenia.

Wziąwszy pod uwagę różnorodność metod nanoszenia, środki chwastobójcze i synergiczne mieszaniny chwastobójcze według wynalazku można dodatkowo stosować w innych roślinach użytkowych dla wyeliminowania niepożądanych roślin. Przykładami odpowiednich roślin użytkowych są: Allium cepa, Ananas comosus, Arachis hypogaea, Asparagus officinalis, Beta vulgaris ssp. altissima, Beta vulgaris sp. rapa, Brassica napus var. napus, Brassica napus var. napobrassica, Brassica rapa var. silvestris, Camellia sinensis, Carthamus tinctorius, Carya illinoinensis, Citrus limon, Citrus sinensis, Coffea arabica (Coffea canephora, Coffea liberica), Cucumis sativus, Cynodon dactylon, Daucus carota, Elaeis guineensis, Fragaria vesca, Glycine max, Gossypium hirsutum, (Gossypium arboreum, Gossypium herbaceum, Gossypium vitifolium), Helianthus annuus, Hevea brasiliensis, Hordeum vulgare, Humulus lupulus, Ipomoea batatas, Juglans regia, Lens culinaris, Linum usitatissimum, Lycopersicon lycopersicum, Malus sp., Manihot esculenta, Medicago sativa, Musa spp., Nicotiana tabacum (N. rustica), Olea europaea, Oryza sativa, Phaseolus lunatus, Phaseolus vulgaris, Picea abies, Pinus sp., Pisum sativum, Prunus avium, Prunus persica, Pyrus communis, Ribes sylvestre, Ricinus communis, Saccharum officinarum, Secale cereale, Solanum tuberosum, Sorghum bicolor (patrz vulgare), Theobroma cacao, Trifolium pratense, Triticum aestivum, Triticum durum, Vicia faba, Vitis vinifera i Zea mays.

Ponadto środki chwastobójcze i synergiczne mieszaniny chwastobójcze według wynalazku można także stosować w roślinach użytkowych, które tolerują działanie herbicydów ze względu na metody ich uprawy, w tym sposobami inżynierii genetycznej.

Mieszaniny według wynalazku lub zawierające je środki chwastobójcze można stosować np. w postaci przeznaczonych do bezpoś redniego nanoszenia wodnych roztworów cieczy opryskowych, proszków i zawiesin, a także w postaci wysoko stężonych zawiesin wodnych, olejowych lub innych zawiesin lub dyspersji, emulsji, dyspersji olejowych, past, pyłów, preparatów do roztrząsania lub granulatów i nanosić je drogą opryskiwania, rozpylania, opylania, roztrząsania lub zalewania.

Postacie użytkowe zależą od założonych celów; w każdym przypadku powinno się zapewnić rozprowadzenie substancji czynnych według wynalazku jak najcieńszą warstwą.

Odpowiednimi obojętnymi substancjami pomocniczymi są frakcje olejów mineralnych o temperaturze wrzenia od średniej do wysokiej, takie jak nafta i olej do silników wysokoprężnych, a ponadto oleje ze smoły węglowej oraz oleje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego, alifatyczne, cykliczne i aromatyczne węglowodory, np. parafiny, tetrahydronaftalen, alkilowane naftaleny i ich pochodne, alkilowane benzeny i ich pochodne, alkohole, takie jak metanol, etanol, propanol, butanol i cykloheksanol, ketony, takie jak cykloheksanon, silnie polarne rozpuszczalniki, takie jak N-metylopirolidon oraz woda.

Wodne postacie użytkowe można wytworzyć przez dodanie wody do koncentratów do emulgowania, suspensji, past, proszków do zawiesin lub dyspergowalnych w wodzie granulatów. W celu wytworzenia emulsji, past lub dyspersji olejowych, mieszaninę chwastobójczą, jako taką lub rozpuszczoną w oleju lub rozpuszczalniku, można homogenizować w wodzie z użyciem środków zwilżających, środków adhezyjnych, dyspergatorów lub emulgatorów. Można jednak wytwarzać również nadające się do rozcieńczania wodą koncentraty zawierające substancję czynną, środek zwilżający, środek adhezyjny, dyspergator lub emulgator oraz, w razie potrzeby, rozpuszczalnik lub olej.

Jako środki powierzchniowo czynne odpowiednie są sole metali alkalicznych i ziem alkalicznych oraz sole amonowe i amoniowe aromatycznych kwasów sulfonowych, np. kwasu ligninosulfonowego, kwasu fenolosulfenowego, kwasu naftalenosulfonowego i kwasu dibutylonaftalenosulfonowego oraz sole kwasów tłuszczowych, alkilo- i alkiloarylosulfonianów, siarczanów alkilu, siarczanów eteru laurylowego i siarczanów alkoholi tłuszczowych, sole sulfonowanych heksa-, hepta- i oktadekanoli, jak również sole oksyetylenowanych alkoholi tłuszczowych, produkty kondensacji sulfonowanego naftalenu i pochodnych naftalenu z formaldehydem, produkty kondensacji naftalenu lub kwasów naftalenosulfonowych z fenolem i formaldehydem, eter glikolu polioksyetylenowego i oktylofenolu, etoksylowany izooktylofenol, oktylofenol lub nonylofenol, etery poliglikolu i alkilofenolu, eter poliglikolu i tributylofenolu, alkiloarylopolieteroalkohole, alkohol izotridecylowy, produkt kondensacji tlenku etylenu i alkoholu

PL 206 960 B1 tłuszczowego, etoksylowany olej rycynowy, etery alkilowe polioksyetylenu, etoksylowany polioksypropylen, octan eteru poliglikolu i alkoholu laurylowego, estry sorbitu, ługi posiarczynowe i metyloceluloza.

Proszki, materiały do rozsiewania i pyły można wytwarzać przez mieszanie, ewentualnie z równoczesnym mieleniem, synergiczne j mieszaniny chwastobójczej lub poszczególnych substancji czynnych ze stałym nośnikiem.

Granulaty, np. granulaty powlekane, granulaty impregnowane i granulaty jednorodne, można wytworzyć przez wiązanie substancji czynnych ze stałymi nośnikami. Stałymi nośnikami są ziemie mineralne, takie jak krzemionki, żele krzemionkowe, krzemiany, talk, kaolin, wapień, wapno palone, kreda, bolus, less, iły, dolomit, ziemia okrzemkowa, siarczan wapnia, siarczan magnezu, tlenek magnezu, mielone materiały syntetyczne, nawozy sztuczne, takie jak siarczan amonu, fosforan amonu i azotan amonu, moczniki, a takż e produkty pochodzenia roś linnego, takie jak mą ka zboż owa, mielona kora drzew, mączka drzewna i mączka ze skorup orzechów, sproszkowana celuloza, a także inne stałe nośniki.

Stężenie mieszanin według wynalazku w gotowych do użycia preparatach może się zmieniać w szerokim zakresie. Na ogół preparaty zawierają 0,01-95% wagowych, korzystnie 0,5-90% wagowych mieszaniny według wynalazku.

Substancje czynne stanowiące składniki A), B) i C) można formułować razem, ale też oddzielnie i/lub razem albo oddzielnie nanosić na rośliny, ich środowisko i/lub nasiona.

Korzystnie substancje czynne stosuje się równocześnie. Możliwe jest jednak również osobne ich nanoszenie.

Ponadto może się okazać korzystne stosowanie środków chwastobójczych i synergicznych mieszanin chwastobójczych według wynalazku razem albo oddzielnie z jeszcze innymi środkami ochrony roślin, np. z dalszymi herbicydami i/lub środkami zabezpieczającymi i/lub ze środkami do zwalczania szkodników i/lub ze środkami do zwalczania fitopatogennych grzybów lub bakterii. Interesująca jest poza tym możliwość mieszania z roztworami soli mineralnych, które stosuje się do usunięcia braku środków odżywczych i pierwiastków śladowych. Można też dodawać niefitotoksyczne oleje i koncentraty olejowe. Dodatkowy herbicyd, można wybrać z grupy obejmującej inhibitory acetylo-CoA-karboksylazy (ACC), inhibitory syntazy acetylomleczanowej (ALS), amidy, herbicydy auksynowe, inhibitory transportu auksyn, inhibitory biosyntezy karotenoidów, inhibitory syntazy enolopirogronianoszikimowo-3-fosforanowej (EPSPS), inhibitory syntetazy glutaminowej, inhibitory biosyntezy lipidów, inhibitory mitozy, inhibitory oksydazy protoporfirynogenu IX, inhibitory fotosyntezy, synergetyki, substancje wzrostowe, inhibitory biosyntezy ścianki komórkowej i różne inne herbicydy.

Mieszaniny i środki chwastobójcze według wynalazku można stosować przed wzejściem lub po wzejściu roślin. Gdy substancje czynne są przez określone rośliny użytkowe gorzej tolerowane, można stosować techniki nanoszenia, przy których środki chwastobójcze nanosi się za pomocą opryskiwaczy tak, aby liście wrażliwych roślin użytkowych pozostały możliwie nietknięte, lecz by substancje czynne docierały do liści niżej rosnących niepożądanych roślin albo do nieporosłej powierzchni gleby (post-directed, lay-by).

Środki chwastobójcze według wynalazku w przypadku zabiegów po wzejściu roślin stosuje się korzystnie na liście. Środki nanosi się przy tym np. zwykłymi technikami opryskiwania, z zastosowaniem wody jako nośnika, stosując ciecz do opryskiwania w ilości około 100-1000 litrów/ha. Możliwe jest także stosowanie środków metodą zwaną „małoobjętościową” i „ultramałoobjętościową”, jak również nanoszenie w postaci tak zwanych granulatów.

Synergiczne mieszaniny chwastobójcze zawierają z reguły składniki A), B) i C) w takich ilościach wagowych, aby wystąpiło działanie synergiczne.

Stosunek składników A) i B) w mieszaninie wynosi korzystnie od 1:0,001 do 1:500, korzystniej od 1:0,01 do 1:100, a szczególnie korzystnie od 1:0,1 do 1:50.

Stosunek składników A) i C) w mieszaninie wynosi korzystnie od 1:0,002 do 1:800, korzystniej od 1:0,003 do 1:250, szczególnie korzystnie od 1:0,003 do 1:160, zwłaszcza od 1:0,02 do 1:250, a korzystnie od 1:0,02 do 1:160.

Dawka nanoszenia czystej mieszaniny chwastobójczej o działaniu synergicznym, to znaczy bez środków pomocniczych do formułowania, wynosi od 0,2 do 5000 g substancji czynnej (s. c.)/ha, korzystnie od 2 do 2000 g/ha, a zwłaszcza od 8 do 1000 g/ha i zależy od założonego celu, pory roku, rodzaju traktowanych roślin i stadium wzrostu.

PL 206 960 B1

Dawka nanoszenia 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazolu wynosi od 0,1 do 250 g substancji czynnej (s. c.)/ha, zazwyczaj od 5 do 250 g/ha, a korzystnie 10 do 150 g/ha.

Korzystna dawka nanoszenia związku o wzorze II wynosi od 0,1 do 250 g substancji czynnej (s. c.)/ha, zazwyczaj 1 do 120 g/ha, a korzystnie 10 do 100 g/ha.

Korzystne dawki nanoszenia substancji czynnych stanowiących ewentualnie obecny składnik C) zestawiono w tabeli 2.

T a b e l a 2

Składnik C	Grupa substancji czynnych	Substancja czynna	Dawka nanoszenia (g/ha)
1	2	3	4
C1 inhibitory syntazy acetomleczanowej (ALS)			0,2-800
imidazolinony		0,2-800
imazapyr	0,3-400
imazachin	0,5-300
imazametabenz	1-800
imazapik	0,2-400
imazetapir	0,3-150
imazamoks	0,2-120
etery pirymidylowe		2-120
pirytiobak sodowy	2-120
sulfonamidy		1-225
florasulam	1-20
flumetsulam	25-225
metosulam	1-60
sulfonylomoczniki		1-120
halosulfuron metylowy	5-120
primisulfuron metylowy	10-120
prosulfuron	10-120
rimsulfuron	5-120
tifensulfuron metylowy	10-60
tribenuron metylowy	10-60
N-[[[4-metoksy-6-(trifluorometylo)-1,3,5- -triazyn-2-ylo]amino]karbonylo]-2- -(trifluorometylo)benzenosulfonoamid	5-120
sulfosulfuron	10-60
C2 inhibitory biosyntezy lipidów			60-4000
chloroacetanilidy		60-4000
dimetenamid	60-2000
dimetenamid-S	60-2000
acetochlor	250-4000

PL 206 960 B1 cd. tabeli 2

1	2	3	4
		metolachlor	60-4000
metolachlor-S	60-4000
tiomoczniki		100-4000
benzotiadiazynony	bentiokarb	1000-4000
C3 inhibitory fotosyntezy		30-4000
pirydat	250-1500
pirydafol	250-1000
	250-1440
bentazon	250-1440
dipirydyleny		100-800
dichlorek parakwatu	100-800
moczniki		250-1600
diuron	250-1600
izoprotoron	250-1600
fenole		100-700
bromoksynil	100-700
chloridazon		500-4000
triazyny		125-4000
atrazyna	125-4000
terbutylazyna	125-4000
triazynon		30-300
metrybuzyna	30-300

Przykłady stosowania

Mieszaniny według wynalazku zastosowano przed i po wzejściu roślin (nanoszenie na liście). Związki chwastobójcze stanowiące składnik B) i składnik C) nanoszono w preparacie zawierającym je jako produkt dostępny w handlu.

Substancje chwastobójczo czynne stanowiące składniki A), B) i C) nanoszono kolejno lub razem, w tym drugim przypadku jako mieszaninę zbiornikową, a w pewnych przypadkach jako gotową mieszaninę w postaci emulsji, roztworów wodnych lub zawiesin, z wodą jako nośnikiem (300-400 l/ha). W przypadku prób polowych nanoszenie prowadzono z uż yciem ruchomego spryskiwacza dział kowego.

Okres próby wynosił 3-8 tygodni, a stan roślin obserwowano także w późniejszych okresach czasu.

Uszkodzenia spowodowane środkami chwastobójczymi oceniono w skali 0% do 100% w porównaniu z nietraktowanymi poletkami kontrolnymi, przy czym 0 oznaczało brak uszkodzeń, a 100 oznaczało całkowite zniszczenie roślin,

W następują cych przykł adach wykazano dział anie ś rodków chwastobójczych wedł ug wynalazku, nie wykluczając możliwości innych zastosowań.

W przykł adach tych metodą S. R. Colby (Calculating synergistic and antagonistic responses of herbicide combinations, Weeds 15, str. 20 (1967)) obliczono wartość E, której należałoby oczekiwać, gdyby działanie poszczególnych substancji czynnych było tylko addytywne.

PL 206 960 B1

Obliczenie wykonywano z użyciem wzoru:

E = X + Y - XY / 100 w którym:

X = udział procentowy chwastobójczego działania skł adnika X) przy dawce nanoszenia x;

Y = udział procentowy chwastobójczego działania skł adnika Y) przy dawce nanoszenia y;

E = oczekiwane działanie chwastobójcze składników X) + Y) przy dawkach nanoszenia x + y (w %).

Gdy zaobserwowana wartość jest wyższa niż obliczona według Colby'ego wartość E, to występuje działanie synergiczne.

Mieszaniny chwastobójcze według wynalazku wykazały silniejsze działanie chwastobójcze niż można było oczekiwać według Colby'ego na podstawie zaobserwowanego działania poszczególnych składników przy osobnym ich stosowaniu.

Wyniki testów zebrano w następujących tabelach 3-4.

W tych badaniach zastosowano nastę pują ce roś liny:

Nazwa naukowa

Anoda cristata

Sorghum halepense Tagetes minuta

Nazwa zwyczajowa Malwa

Sorgo alepskie

Aksamitka

T a b e l a 3 Działanie chwastobójcze

4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazolu (określanego jako związek Ia), nikosulfuronu i atrazyny (zabieg powschodowy; próba polowa)

	Dawka nanoszenia [g/ha s. c]	Anoda cristata Uszkodzenie w [%]	Wartość E wg wzoru Colby'ego	Tagetes minuta Uszkodzenie w [%]	Wartość E wg wzoru Colby'ego
Związek la + nikosulfuron	40 + 20	89	-	84	-
Atrazyna	1250	70		50	-
Związek la + nikosulfuron + atrazyna	40 + 20 + 1250	100	97	100	92

T a b e l a 4 Działanie chwastobójcze

4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazolu (określanego jako związek la), nikosulfuronu i atrazyny (zabieg powschodowy; próba polowa)

	Dawka nanoszenia [g/ha s.c]	Sorghum halepense Uszkodzenie w [%]	Wartość E wg wzoru Colby'ego
Związek la + nikosulfuron	47,04 + 20,25	40	-
Atrazyna	1250	10	-
Związek la + nikosulfuron + altrazyna	47,04 + 20,25 + 1250	65	46

Zastrzeżenia patentowe

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Mieszanina chwastobójcza o działaniu synergicznym, znamienna tym, że zawiera:

A) 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol lub jedną z jego zgodnych ze środowiskiem soli; oraz

PL 206 960 B1

B) związek o wzorze II lub jedną z jego zgodnych ze środowiskiem soli; oraz

C) co najmniej jeden związek chwastobójczy wybrany z grupy triazyn obejmującej ametrynę, atrazynę, cyjanazynę, desmetrynę, dimetametrynę, heksazynon, prometon, prometrynę, propazynę, simazynę, simetrynę, terbumeton, terbutrynę, terbutylazynę i trietazynę; lub jedną z ich zgodnych ze środowiskiem soli; w synergicznie skutecznej ilości.
2. Mieszanina chwastobójcza o działaniu synergicznym według zastrz. 1, znamienna tym, że zawiera jako składnik A) 4-[2-metylo-3-(4,5-dihydroizoksazol-3-ilo)-4-metylosulfonylobenzoilo]-1-metylo-5-hydroksy-1H-pirazol, jako składnik B) związek o wzorze II, a jako składnik C) atrazynę.
3. Mieszanina chwastobójcza o działaniu synergicznym według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że składniki A) i B) występują w stosunku wagowym od 1:0,001 do 1:500.
4. Mieszanina chwastobójcza o działaniu synergicznym według zastrz. 1 do 3, znamienna tym, że składnik A) i składnik C) występują w stosunku wagowym od 1:0,002 do 1:800.
5. Środek chwastobójczy, znamienny tym, że zawiera chwastobójczo skuteczną ilość mieszaniny chwastobójczej o działaniu synergicznym zdefiniowanej w zastrz. 1-4, co najmniej jeden obojętny ciekły i/lub stały nośnik i ewentualnie co najmniej jeden środek powierzchniowo czynny.
6. Sposób wytwarzania środka chwastobójczego zdefiniowanego w zastrz. 5, znamienny tym, że miesza się składnik A), składnik B) i składnik C), co najmniej jeden obojętny ciekły i/lub stały nośnik i ewentualnie co najmniej jeden środek powierzchniowo czynny.
7. Sposób zwalczania niepożądanej roślinności, znamienny tym, że mieszaninę chwastobójczą o działaniu synergicznym zdefiniowaną w zastrz. 1-4 nanosi się przed wzejściem, podczas wschodzenia i/lub po wzejściu niepożądanych roślin, przy czym substancje chwastobójczo czynne stanowiące składniki A), B) i C) można nanosić jednocześnie lub kolejno.
8. Sposób zwalczania niepożądanej roślinności według zastrz. 7, znamienny tym, że traktuje się liście roślin użytkowych i roślin niepożądanych.