PL198498B1 - Nowy związek, furyloanalog farnezolu - Google Patents

Abstract

Nowy związek, 9-furan-2-ylo-3,7-dimetylo-nona-2,6-dien-1-ol o wzorze 1.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest nowy związek, furyloanalog farnezolu, o zapachu kwiatowym, podobnym do zapachu kwitnącego łubinu.

Farnezol jest acyklicznym seskwiterpenowym alkoholem występującym w przyrodzie, m.in. w olejku petitgrain Bigarade oraz ambretowym. Jest on powszechnie stosowany w kompozycjach zapachowych i aromatach spożywczych, a nadto wykazuje również wysoką aktywność biologiczną w stosunku do patogennej mikroflory.

Wynalazek dotyczy nowego związku, 9-furan-2-ylo-3,7-dimetylo-nona-2,6-dien-1-olu o wzorze 1, który stanowi furyloanalog farnezolu zawierający, w miejsce grupy izobutenylowej farnezolu, resztę furylową. Związek według wynalazku charakteryzuje się przyjemnym, intensywnym zapachem podobnym do zapachu wydzielanego przez kwiaty żółtego łubinu, jego lotność jest znacznie mniejsza w porównaniu z lotnością farnezolu, a nadto wykazuje wyższą od farnezolu rozpuszczalność w rozpuszczalnikach wodnoalkoholowych, co jest właściwością pożądaną z punktu widzenia zastosowania w środkach perfumeryjnych. Nowy związek znajduje zastosowanie jako składnik kompozycji zapachowych, imitujących naturalne zapachy kwiatowe oraz fantazyjnych. Właściwości fizykochemiczne spektralne nowego związku są następujące: temperatura wrzenia 398-400 K przy ciśnieniu 0,07 kPa;

MS (izomeru cis/cis): 234(M⁺, 3), 216(4), 149(6), 134 (7), 122(8), 107(8), 93(13), 82(11), 81(100), 53(28), 41(17);

MS (izomeru cis/trans): 234(M⁺, 4), 216(6), 135(8), 122(20), 107(18), 93(36), 82(32), 81(100), 53(52), 41(35);

MS (izomeru trans/cis): 234(M⁺, 2), 216(4), 149(7), 122(10), 107(11), 93(18), 82(20), 81(100), 53(40), 41(28);

MS (izomeru trans/trans): 234(M⁺, 4), 216(6), 122(13), 107(16), 93(25), 82(36), 81(100), 67(24), 53(52), 41(38).

¹H NMR (CDCl3), δ: 7,28(m, 1H), 6,27(m, 1H), 5,96(m, 1H), 5,40(m, 1H), 5,14(m,1H), 4,12(m, 2H), 2,70(m, 2H), 2,34(m, 2H), 2,06(m, 4H), 1,76, 1,70, 1,68, 1,66 (4s, 6H).

9-Furan-2-ylo-3,7-dimetylo-nona-2,6-dien-1-ol o wzorze 1 można otrzymać, w postaci mieszaniny czterech cis/trans izomerów, z 5-furan-2-ylo-3-metylopent-1-en-3-olu o wzorze 2, który w pierwszym etapie traktuje się acetylooctanem etylu. Powstały w tej reakcji keton poddaje się reakcji Grignard'a z bromkiem winylomagnezowym, a następnie działaniu tribromku fosforu (PBr3), w wyniku czego powstaje bromopochodna, na którą działa się octanem potasowym, co prowadzi do powstania octanu 9-furan-2-ylo-3,7-dimetylo-nona-2,6-dien-1-olu. W drodze hydrolizy alkalicznej tego octanu otrzymuje się 9-furan-2-ylo-3,7-dimetylo-nona-2,6-dien-1-ol z wydajnością ok. 50% w przeliczeniu na wyjściowy związek o wzorze 2.

Przedmiot wynalazku ilustruje poniższy przykład.

P r z y k ł a d

Mieszaninę 0,1 mola 5-furan-2-ylo-3-metylopent-1-en-3-olu i 0,2 mola acetylooctanu etylu ogrzewano w czasie 3 godzin do temperatury 180°C. W trakcie reakcji wydzielał się ditlenek węgla oraz oddestylowywano etanol. Po zakończeniu reakcji odparowano nadmiar acetylooctanu etylu i następnie oddestylowano produkt reakcji w temperaturze wrzenia 380-393 K przy 0,53 kPa. 0,048 mola otrzymanego ketonu wkroplono w czasie 2 godzin do roztworu 0,05 mola bromku winylomagnezowego w 50 ml tetrahydrofuranu utrzymując temperaturę około 35°C. Po zakończeniu reakcji dodano nasycony roztwór chlorku amonowego i produkt ekstrahowano trzykrotnie toluenem. Ekstrakt produktu, po przemyciu wodą i odparowaniu rozpuszczalnika, destylowano w temperaturze 383-393 K przy 0,67 kPa. Do mieszaniny 0,04 mola uzyskanego alkoholu w 60 cm³ eteru dietylowego, schłodzonej do -20°C, wkroplono podczas mieszania 0,03 mola PBr3. Po zakończeniu wkraplania mieszano zawartość kolby w tej temperaturze w czasie 1,5 godziny, po czym mieszaninę reakcyjną wylano na 40 cm³ wody i rozdzielono warstwy. Warstwę organiczną przemyto 3 porcjami po 25 cm³ wody, 50 cm³ 1% roztworu Na2S2O4, ponownie wodą suszono. Po oddestylowaniu eteru do pozostałości dodano 70 cm³ dimetyloformamidu i 0,03 mola octanu potasu, po czym całość ogrzewano mieszają c w czasie 1,5 godziny w temperaturze 95°C. Po ochłodzeniu do mieszaniny dodano 70 cm³ eteru dietylowego, warstwę organiczną przemyto wodą do odczynu obojętnego, suszono, a następnie destylowano. 0,03 Mola otrzymanej mieszaniny cis/trans octanów furyloanalogów farnezolu ogrzewano w czasie 3 godzin w temperaturze wrzenia z 0,03 mola KOH i 25 cm³ metanolu. Po ochłodzeniu mieszaninę wylano na 15 cm³ wody

PL 198 498 B1 i ekstrahowano 5 porcjami chlorku metylenu. Połączone warstwy organiczne przemyto doodczynu obojętnego, suszono i destylowano.

Otrzymano, z wydajnością 85%, mieszaninę czterech cis/trans furyloanalogów farnezolu o wzorze l, o wyżej podanych właściwościach fizykochemicznych i spektralnych.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Nowy związek, 9-furan-2-ylo-3,7-dimetylo-nona-2,6-dien-1-ol o wzorze 1.