PL196126B1 - Zastosowanie żółtek jaj do wytwarzania produktów żywnościowych oraz farmaceutycznych - Google Patents

Abstract

1. Zastosowanie zóltek jaj o wysokim poziomie naturalnych bialek przeciwwydzielniczych o za- wartosci naturalnych bialek przeciwwydzielniczych odpowiadajacej 1000-10 000 jednostek FIL/ml, korzystnie pochodzacych z jaj ptaków grzebiacych, do wytwarzania funkcjonalnych produktów zywno- sciowych oraz farmaceutycznych do leczenia i profilaktyki stanów podobnych do chorobowych spo- wodowanych skrajnie duzym wydzielaniem plynów ustrojowych. PL PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zastosowanie żółtek jaj do wytwarzania produktów żywnościowych oraz farmaceutycznych, czyli zastosowanie naturalnych przeciwwydzielniczych białek (NASP) do wytwarzania wzbogaconych w NASP funkcjonalnych produktów żywnościowych i produktów farmaceutycznych przeznaczonych do leczenia i profilaktyki nienormalnych stanów fizjologicznych wywołanych wyjątkowo wysokim poziomem wydalanych płynów ustrojowych. W szczególności zastosowanie żółtka jaja kurzego wzbogaconego w NASP, do wytwarzania takich produktów.

Poniżej, określenie „NASP oznacza „naturalne białka przeciwwydzielnicze, podczas gdy określenie „ASP oznacza „białka przeciwwydzielnicze, do których zalicza się naturalne białka przeciwwydzielnicze.

Ze szwedzkiego opisu patentowego numer SE 9000028-2 (opublikowanego pod numerem 466 331) wiadomo, że tworzenie czynnika przeciwwydzielniczego lub białka przeciwwydzielniczego (ASP: także określany jako FIL) może być stymulowane przez dodawanie, do paszy zwierzęcej, pewnych cukrów, aminokwasów i amidów. Rodzaj i ilość tych substancji stosowanych do tworzenia interesujących ilości ASP określona jest sposobem ujawnionym w opisie patentowym. W skrócie, sposób ten obejmuje pomiar standardowej odpowiedzi wydzielniczej w jelicie cienkim szczura. Z tego opisu jasnym jest, że wywołane ASP bezpośrednio wydzielanie płynów ustrojowych do jelita. Dzięki temu, można zapobiegać lub leczyć stany biegunkowe, co oznacza bezpieczeństwo produkcji produktów zwierzęcych. We wspomnianym opisie patentowym, zawartość lub ilość naturalnych przeciwwydzielniczych białek określana jest ich wpływem na wydzielanie płynu do jelita cienkiego szczurów laboratoryjnych, którym podano toksynę cholery. Jedna jednostka ASP (jednostka FIL) odpowiada 50% zmniejszeniu przepływu płynu przez jelito w porównaniu do próby kontrolnej bez ASP. Białka przeciwwydzielnicze są aktywne w niezwykle małych ilościach i z tego powodu, łatwiej jest określić je dzięki ich działaniu, niż na podstawie ich masy.

W zgłoszeniu patentowym numer PCT/SE96/01049 podano budowę pewnych białek przeciwwydzielniczych i scharakteryzowano ich części aktywne. Określono, że syntetyczne ASP wytworzone sposobami rekombinacji genetycznej lub technologii fazy stałej i posiadające określoną budowę ogólnie kontrolują przepływ płynu ustrojowego przez żywe błony komórkowe.

W opisie patentowym numer PCT/SE97/01918 (WO 98/21978) określono, że tworzenie ASP wywoływane jest w ciele przez spożywanie pewnego rodzaju żywności posiadającej aktywność enzymatyczną. Efekt wzbudzenia i z jego powodu, wytworzenie ASP, różni się w zależności od osobnika i jego objawów i ma miejsce z siłą i w czasie niemożliwym do przewidzenia. Jednakże, może być później zmierzony i mogą być wprowadzone konieczne poprawki na podstawie tych pomiarów.

W czasie pracy nad opracowaniem paszy stymulującej tworzenie białek przeciwwydzielniczych według szwedzkiego opisu patentowego numer SE 9000028-2, niespodziewanie odkryto, że zdolność do syntezy i stężenie tworzonych naturalnych białek przeciwwydzielniczych jest w organizmie rozłożona bardzo niejednolicie. Bardzo wysokie poziomy NASP stwierdzono w pewnych organach, częściach ciała lub płynach ciała oraz, w szczególności, w żółtku jaj ptasich. Niniejszy wynalazek oparty jest na tym niespodziewanym odkryciu i w konsekwencji jego przedmiotem jest zastosowanie żółtka jaja wzbogaconego w NASP, do wytwarzania produktów żywnościowych i produktów farmaceutycznych wzbogaconych w NASP w celu leczenia i profilaktyki nienormalnych stanów fizjologicznych spowodowanych przez skrajnie duże wydzielanie płynów ustrojowych. Tak więc, wynalazek otwiera możliwości, dotąd nieznane, podawania NASP bezpośrednio w żywności lub paszy przez konsumpcję żółtek jaj, jako takich lub w postaci produktów żywnościowych.

Wynalazek obejmuje zastosowanie żółtek jaj o wysokim poziomie naturalnych białek przeciwwydzielniczych o zawartości naturalnych białek przeciwwydzielniczych odpowiadającej 1000-10000 jednostek FIL/ml, korzystnie pochodzących z jaj ptaków grzebiących, do wytwarzania funkcjonalnych produktów żywnościowych oraz farmaceutycznych do leczenia i profilaktyki stanów podobnych do chorobowych spowodowanych skrajnie dużym wydzielaniem płynów ustrojowych.

W korzystnym rozwiązaniu wynalazku produktem żywnościowym jest pasza.

W kolejnym korzystnym urzeczywistnieniu wynalazku stosuje się żółtka jaja jako takie lub w postaci otrzymanej przez obróbkę, taką jak, rozdrabnianie, wymywanie, ekstrahowanie, odparowanie, filtrację membranową, suszenie.

PL 196 126 B1

Określenie „funkcjonalny produkt żywnościowy oznacza, w tym kontekście, produkt żywnościowy posiadający działanie zdrowotne, to znaczy wykazujący działanie korzystne dla zdrowia człowieka lub zwierzęcia.

Określenie „produkt żywnościowy obejmuje, w niniejszym kontekście, zarówno żywność do zastosowania przez ludzi jak i paszę do zastosowania dla zwierząt. Żywność może być artykułem w postaci produktów, do których wytworzenia stosuje się żółtka jaj, takich jak, naleśnik, omlet, lody i wiele różnych rodzajów pieczywa. Żółtka jaja mogą być także spożywane w postaci napojów alkoholowych z jajkiem lub jajek gotowanych na twardo lub jajek gotowanych na miękko. Żywność może być także w postaci chleba, biszkoptów, ciasta, ziarna i płatków, kaszy lub kleiku owsianego lub mieszana w kompozycjach różnych napojów z lub bez elektrolitów lub preparatów żywnościowych zawierających mięso i produkty mięsne, tłuszcz i produkty tłuszczowe lub mleko i produkty mleczne wzbogacone w NASP. NASP w mniej lub bardziej oczyszczonej postaci są mieszane z produktem żywnościowym. Preparat żywnościowy może być wytwarzany w dużym zakresie dowolności z zastosowaniem wiedzy posiadanej przez specjalistów w tej dziedzinie, w celu zaspokojenia wymagań jakie stawiają wymagane walory smakowe i zapewnienie różnorodności posiłków.

Żółtka jaj pochodzą z jaj ptaków, które mogą być zastosowane do spożywania przez ludzi i zwierzęta i wzbogacone są NASP. Jaja korzystnie otrzymywane są od kur ale także od, na przykład, przepiórek i strusi.

Określenie produkt żywnościowy wzbogacony w NASP lub produkt żywnościowy o wysokim poziomie NASP oznacza produkty żywnościowe zawierające NASP w takim stężeniu, że spożywanie tych produktów żywnościowych, dostarcza pożądanego wartościowego wpływu na zdrowie. Szczególnie wysokie poziomy NASP stwierdzane są w jajach, co wykazano w przykładzie 1. Kiedy spożyty zostanie produkt żywnościowy wzbogacony w NASP widoczne jest, że poziom ASP we krwi przekracza 0,5 jednostki FIL/ml krwi. Ludzie zdrowi wykazują poziomy ASP we krwi pomiędzy 0i 0,5 jednostki FIL/ml krwi.

W przypadku stymulowania wytwarzania NASP według sposobu opisanego w opisie patentowym numer SE 9000028-2, okazało się, niespodziewanie i nieoczekiwanie, że skrajnie wysokie poziomy NASP mogą być wzbudzane w ptasich jajach. We krwi, poziom NASP, przy takim wzbudzaniu, normalnie wynosi 0,5-2 jednostek FIL/ml krwi (1 jednostka FIL = ilość NASP wywołująca 50% zahamowanie wydzielania płynów ustrojowych w tak zwanym badaniu pętli jelitowej u szczurów; patrz, SE 9000028-2 i odnośniki 3 oraz 4 cytowane w poniższym zgłoszeniu). Przy zastosowaniu ptaka, przez podawanie paszy o różnych kombinacjach aminokwasów, cukrów i amidów, według opisu numer SE 9000028-2, można wytwarzać bardzo wysokie poziomy NASP, korzystnie w żółtku jaj. W ten sposób można osiągnąć tak wysokie poziomy jak od około 1000 do około 10 000 jednostek FIL na ml. W tym kontekście, należy wspomnieć, że poziom NASP w żółtku jaja normalnie, bez wzbudzania, wynosi około 1 jednostki FIL/ml; patrz, S. Lange i współpracownicy, British Poultry Science, 1994, 35, s. 615 -620.

Zgodnie z jednym z wcieleń zastosowania według wynalazku, wzbogacone w NASP produkty żywnościowe mogą być wytwarzane przez mieszanie NASP z żywnością, NASP otrzymanego w bardziej lub mniej oczyszczonej postaci ze wzbogaconych w NASP żółtek jaj.

Ztego powodu, możliwym jest stymulowanie tworzenia NASP u ptaków, jak opisano w opisie patentowym numer SE 9000028-2 i następnie odzyskiwanie lub koncentrację NASP, także jak ujawniono w przytaczanym szwedzkim opisie patentowym, z wywaru żółtka jaja na kolumnie agarozowej i następnie przemywanie roztworem alfa-metyloglikozydu w soli fizjologicznej, korzystnie buforowanej fosforanami. W ten sposób otrzymany eluat, można poddawać dalszemu oczyszczaniu i formowaniu przed podaniem, na przykład, do postaci roztworu (zol).

W takim przypadku, odzyskane lub skoncentrowane NASP można następnie podawać zwierzętom lub ludziom, zmieszane z paszą lub żywnością, odpowiednio lub jako bardziej lub mniej wyizolowane produkty, wytworzone i uformowane jako produkty farmaceutyczne lub inne wzmacniające zdrowie produkty. Takie produkty farmaceutyczne wytwarzane są sposobami znanymi specjalistom w tej dziedzinie, z zastosowaniem dopuszczonych do stosowania zaróbek obejmujących nośniki oraz rozcieńczalniki i następnie formowane jako stałe lub ciekłe w zależności od zakładanej drogi podawania.

Zgodnie z jednym urzeczywistnieniem zastosowania według wynalazku do wytwarzania wzbogaconych w NASP produktów żywnościowych, stosuje się żółtka jaj jako takie lub w postaci całych jaj, możliwie w postaci przetworzonej, do mieszania z żywnością lub paszą. Do otrzymania produktu mieszającego się z żywnością lub paszą, stosowanego w celu otrzymania wzbogaconego w NASP pro4

PL 196 126 B1 duktu z żółtek jaj, można zastosować jakikolwiek, odpowiedni ze względów praktycznych proces, obejmujący rozdrabnianie, wymywanie, ekstrakcję, odparowywanie, ultrafiltrację, suszenie i inne standardowe techniki.

Niniejszy wynalazek otwiera nowe drogi do osiągania korzystnych efektów związanych z przyjmowaniem NASP. Działanie NASP może być osiągnięte dzięki wysokiemu stężeniu NASP w żółtku jaj, które może być wzbudzane, bez oczekiwania na opóźnione działanie spowodowane przez wcześniej znane wzbudzanie NASP.

Sposoby otrzymywania żółtek jaj z jaj ptaków wzbogacanych w tym celu NASP, charakteryzują się stymulowaniem tworzenia NASP przez karmienie ptaków, od których pobierane będą jaja, paszą wywołującą tworzenie NASP według opisu patentowego numer SE 9000028-2. W szczególności, sposób jest odpowiedni, kiedy karmione są ptaki grzebiące ponieważ, jak wspomniano powyżej, wykazano, niespodziewanie i nieoczekiwanie, że skrajnie wysokie poziomy NASP mogą być wzbudzane w jajach wymienionych ptaków. Przez podawanie, z paszą, kurom różnych kombinacji aminokwasów, cukrów i amidów można wytworzyć bardzo wysokie poziomy (około 100 -1000 jednostek FIL) NASP, jak opisano powyżej, korzystnie w żółtku jaj. Dzięki temu, otwarto szczególną możliwość otrzymywania żółtek jaj według wynalazku ujawnioną w wymienionym opisie patentowym, ze skrajnie wysokimi poziomami NASP. Przez zmieszanie takich żółtek jaj lub produktów z nich otrzymanych, z żywnością lub paszą, można podawać NASP ludziom lub zwierzętom drogą wygodną, bezpieczną i bardziej ekonomiczną. Z tego powodu jest bardzo niespodziewanym i nie stwierdzanym wcześniej, że można osiągać tak wysokie poziomy NASP w produktach żywnościowych. Dzięki temu, można osiągać działanie NASP, jak wspomniano wcześniej, bez oczekiwania reakcji w dłuższym czasie, spowodowanej wcześniej znanym sposobem wzbudzania NASP. Jest także niespodziewane, ze NASP utrzymują swoje działanie, nawet kiedy podawane są doustnie.

W pewnych stanach mogą być wymagane wysokie dawki NASP.

W takich przypadkach, uzyskane z jaj NASP mogą być dodane do produktu żywnościowego lub NASP mogą być przygotowywane do przyjmowania w postaci tabletek lub zawiesin.

Szczególnie korzystne urzeczywistnienie wynalazku obejmuje przygotowywanie proszku żółtka jaja metodą suszenia rozpyłowego. Taki produkt jest szczególnie odpowiedni do wykorzystania przemysłowego w różnych produktach żywnościowych, gdzie pożądanym jest zachowanie korzystnego działania NASP przy pobieraniu wspomnianego produktu żywnościowego. Proszek żółtka jaja sam dobrze miesza się z tak różniącymi się produktami jak kiełbaski i lody, dzięki czemu możliwe jest zachowanie ogromnej różnorodności, jakiej wymaga pożywienie.

Proszek żółtka jaja jest także najbardziej odpowiedni jako produkt pośredni w przypadku, kiedy pożądane jest przygotowanie wzbogaconego lub skoncentrowanego produktu NASP przez wymywanie lub ekstrahowanie do dalszego przetwarzania, na przykład, farmaceutyków.

Z powodu ich względnie niskiej masy cząsteczkowej, NASP są względnie stabilne termicznie i mogą z tego powodu być składnikami żywności przygotowywanej bezpośrednio przed spożywaniem.

Wykazano, że NASP posiadają ogólne działanie kontrolujące przepływ płynu ustrojowego przez błony żywych komórek, dzięki czemu można łagodzić, leczyć lub zapobiegać nie tylko stanom biegunkowym ale także dyskomfortowi spowodowanemu przez stany braku równowagi fizjologicznej lub stany podobne do chorobowych spowodowane przez skrajne wydzielanie płynu ustrojowych, takie jak, zapalenia, obrzęk, zapalenie stawów, jaskra i inne zmiany w organizmie, takie jak, migrena, oparzenia i rany pourazowe w i na ciele. Do takich celów mogą być zatem stosowane produkty żywnościowe i farmaceutyczne według wynalazku.

Wynalazek zilustrowano poniższymi nieograniczającymi przykładami.

P r z y k ł a d 1

Kurom nioskom (białe rasy leghorn w wieku około 32 tygodni) podawano paszę dla kur niosek o składzie według opisu patentowego numer SE 9000028-2 i paszę kontrolną o tradycyjnym składzie, 11,4 MJ/kg paszy, 170 g surowego białka na kg paszy. Po okresie wzbudzania w czasie 2 tygodni, zbierano jaja.

Z każdej grupy zbierano 10 jaj i ręcznie oddzielano żółtka od białek. Po rozcieńczeniu równą objętością PBS (buforowana solanka fosforanowa) żółtko poddawano chromatografii powinowactwa według metody opisanej wcześniej przez (I. Lonnroth i S. Lange, Biochimica Biophysica Acta, 1986, 883, s. 138 - 144). W skrócie, rozcieńczone w PBS żółtko jaja podawano na małą kolumnę zawierającą Sepharose 6B (Pharmacia LKB Biotechnology AB, Sollentuna, Szwecja), którą wcześniej wstępnie równoważono przy pomocy PBS. Po przemyciu PBS, NASP eluowano przy pomocy 1,0 M roztwoPL 196 126 B1 ru metylo-alfa-D-glukozydu w PBS. Po dializie wobec PBS próbkę przechowywano w temperaturze -20°C aż do jej zbadania na NASP według modelu badania pętli jelitowej u szczurów opisanego przez Lange'a (S. Lange, FEMS Microbiology Letters, 1982, 15, s. 239, 242.

Poziom NASP	Grupa kontrolna	Grupa badana
w żółtku jaja
(jednostki	1,20	2,0 (po rozcieńczeniu 1:100)
FIL/g)		1,0 (po rozcieńczeniu 1:1000)
P r z y k ł a d 2

Kobieta po operacji (ostomy-operated), w wieku 42 lat, posiadająca pozostałość około 0,5 m, cierpiała na ciężkie biegunki. Średnio, około 1,5 litra zawartości przewodu pokarmowego wydalała 4 razy dziennie. Po 1 tygodniu codziennego przyjmowania lodów, przygotowanych z cukru, śmietanki i żółtek jaj według przykładu 1, odpowiadające dziennemu spożyciu 4 g substancji wysuszonych żółtek jaj, częstotliwość oddawania kału zmniejszyła się do jednego razu dziennie i ilość zmniejszyła się do około 350 ml. Podczas trzy-tygodniowego leczenia waga ciała kobiety zwiększyła się o 3,5 kg.

Po kolejnym tygodniu, kobieta spożywała taką samą ilość lodów przygotowanych ze zwykłych jaj według tej samej receptury. Po trzech dniach, częstotliwość oddawania kału i ilość zrównała się z wartościami przed badaniem. Po kolejnym tygodniu, badanie wznowiono i po dwóch dniach oddawanie kału zmniejszyło się do tej samej wartości jak w czasie poprzedniego badania.

P r z y k ł a d 3

Cztery cielaki o masie 50 kg podzielono na dwie grupy, każda obejmowała dwa cielaki. Cielaki grupy kontrolnej żywiono odżywką dla cieląt w postaci powszechnie dostępnego w handlu substytutu mleka. W grupie badanej, karmę mieszano z żółtkami jaj z badania według przykładu 1, odpowiadającymi dzienne] dawce dwóch żółtek jaj. Żywienie kontynuowano w czasie siedmiu dni. Poziom ASP we krwi oznaczono przed i po badaniu.

Poziom ASP (jednostki Grupa kontrolna Grupa badana

FIL/ml plazmy) przed badaniem 0,3 0,1 po badaniu 0,1 0,9

P r z y k ł a d 4

Biegunka jest często spotykana u psów, szczególnie u takich psów, które mają możliwość samodzielnego pożywiania się podczas spacerów. Taki pies rasy owczarek niemiecki w wieku 1,5 roku i o masie około 40 kg cierpiał, od pewnego czasu, na ciężką i wodnistą biegunkę, czasem krwawą. Pies także czasem wymiotował. Wezwany weterynarz przepisał antybiotyki, które pies przyjmował per os w postaci tabletek w czasie jednego tygodnia. W tym czasie pies spożywał mniejsze ilości powszechnie dostępnej w handlu suchej karmy dla psów. Nie zaobserwowano zmniejszenia się biegunki. Po leczeniu antybiotykami psu zaczęto podawać namoczoną karmę dla psów, do której dodawano proszek żółtek jaj według przykładu 6, w ilości odpowiadającej jednemu żółtku jaja dziennie, w czasie czterech dni. Po jednej dobie kał psa był stały i po trzech dniach, pies wydawał się całkowicie zdrowy. Po niedługim czasie, właściciel psa zaobserwował u psa szybki powrót do zdrowia.

P r z y k ł a d 5

Jaja z grupy badanej, według przykładu 1 rozłupywano i oddzielano w aparacie do oddziałania jaj. Oddzielnie zbierano żółtka jaj i białka. Żółtka jaj suszono rozpyłowo w suszarce rozpyłowej Anhydro przy temperaturze powietrza wlotowego 150°C i temperaturze powietrza wylotowego około 75°C.

Zbierano proszek jaj i po całkowitym wysuszeniu, zbierano proszek, który przywarł do ścianek suszarki rozpyłowej. Ten osad na ściankach średnio pozostawał w komorze suszącej przez czas 4 godzin. Proszek jaj rozpuszczano w wodzie i oddzielano ASP, znanym sposobem, na kolumnie agarozowej. Eluat rozcieńczano i określano w nim zawartość ASP.

Jednostki FIL po rozcieńczeniu 1:100

Proszek jaj, średnia próbka X

Proszek jaj ze ścianki komory suszącej Y

Na tej podstawie, z punktu widzenia technologii żywności, NASP są wystarczająco termostabilne.

Zgodnie z niniejszym wynalazkiem, zapewniono całkowicie nowe i wcześniej nie znane możliwości podawania NASP z całkowicie nowymi, wcześniej nie znanymi stopniami niezależności. Wzbudzanie NASP ujawnione w opisie patentowym numer PCT/SE97/01918 (WO 98/21978) może być

PL 196 126 B1 trudne do osiągnięcia w dłuższym okresie czasu biorąc pod uwagę fakt, że dieta jest wówczas postrzegana jako monotonna. Dzięki niniejszemu wynalazkowi, można otrzymywać produkty żywnościowe o wysokich walorach smakowych i dobrej akceptowalności przy umiarkowanych kosztach procesu. W przypadku długo przebiegających chorób lub słabej odpowiedzi na wzbogaconą w NASP żywność, NASP można podawać w postaci produktów żywnościowych posiadających określone z góry, wyższe lub niższe dawki przystosowane do pożądanego wpływu na jakość życia lub osiąganie fizycznej sprawności. W przypadku długotrwającego podawania, unika się występowania wstrętu (uczucia obrzydzenia) do żywności, ponieważ można przygotowywać wiele produktów o różnym smaku i posiłki o różnych właściwościach. Produkty żywnościowe można wytwarzać przemysłowo jako produkty żywnościowe w połowie przetworzone lub gotowe posiłki lub artykuły odpowiednie jako surowiec w przygotowaniu farmaceutyków lub do wytwarzania koncentratów NASP. Koncentraty można otrzymywać z żółtek jaj lub korzystnie z proszku żółtek jaj przez ekstrahowanie lub wymywanie.

Claims (3)

1. Zastosowanie żółtek jaj o wysokim poziomie naturalnych białek przeciwwydzielniczych o zawartości naturalnych białek przeciwwydzielniczych odpowiadającej 1000-10 000 jednostek FIL/ml, korzystnie pochodzących z jaj ptaków grzebiących, do wytwarzania funkcjonalnych produktów żywnościowych oraz farmaceutycznych do leczenia i profilaktyki stanów podobnych do chorobowych spowodowanych skrajnie dużym wydzielaniem płynów ustrojowych.

2. Zastosowanie według zastrz. 1, znamienne tym, że produktem żywnościowym jest pasza.

3. Zastosowanie według zastrz. 1albo 2, znamienne tym, że stosuje się żółtka jaja jako takie lub w postaci otrzymanej przez obróbkę, taką jak, rozdrabnianie, wymywanie, ekstrahowanie, odparowanie, filtrację membranową, suszenie.