PL186557B1

PL186557B1 - Sposób analizy oznakowania zabezpieczającego wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego oraz wyrób wartościowy i/lub zabezpieczony

Info

Publication number: PL186557B1
Application number: PL97334191A
Authority: PL
Inventors: Benedikt Ahlers; Roland Gutmann; Arnim Franz-Burgholz; Wolfgang Schmidt; Ralf Paugstadt; Hans-Konrad Krokker; Bertl Podoll
Original assignee: Bundesdruckerei Gmbh
Priority date: 1996-12-20
Filing date: 1997-12-17
Publication date: 2004-01-30
Also published as: CN1133136C; CN1244275A; CZ224799A3; DE19654607A1; ATE213080T1; CZ294688B6; PL334191A1; HUP0000644A3; EP0954832B1; DE19654607C2; EP0954832A1; DE59706347D1; HUP0000644A2; IL130520A; IL130520A0; JP2002504030A; WO1998028717A1; HK1025650A1

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób analizy oznakowania zabezpieczającego wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego oraz wyrób wartościowy i/lub zabezpieczony z co najmniej jednym oznakowaniem zabezpieczającym, zwłaszcza dokument wartościowy w postaci banknotu, czeku, akcji, dokumentu osobistego, karty kredytowej i czekowej itp.

Znany jest z opisu patentowego USA nr 5 409 839 sposób, w którym oznakowuje się dokumenty wartościowe przy zastosowaniu perfluorowęglowodoru i który znajduje zastosowanie przy wykrywaniu nielegalnych narkotyków, używek i związków chemicznych, jak również walut, dzięki temu, że tego rodzaju substancje na przykład w postaci mikrokapsułkowej są rozrzucane z samolotu na uprawy używek, w celu oznakowania określonych zbiorów Te substancje znakujące są także stosowane do celów ochrony środowiska i ochrony zdrowia, do znakowania banknotów, na przykład przy porwaniach w celu ich późniejszego rozpoznania.

W przypadku wyrobów wartościowych i zabezpieczanych istnieje potrzeba, zwłaszcza w przypadku dokumentów wartościowych, nanoszenia oznakowań, które umożliwiają

186 557 udowodnienie prawdziwości, oryginalności i autentyczności wyrobu. Oznakowanie jest w możliwie najwyższym stopniu połączone nierozdzielnie z wyrobem i/lub wykazuje właściwości trudne do odtworzenia.

Znanych jest wiele oznakowań zabezpieczających dokumenty wartościowe, takich jak paski fluorescencyjne, hologramy itp., a specjalne znaczenie ma przy tym rozpoznawalność maszynowa tego oznakowania. Jako oznakowania zabezpieczające są stosowane również specjalne farby o szczególnych właściwościach widmowych lub magnetycznych albo też wykazujące zależność od temperatury, jak na przykład farby termochromowe. Stosowane są również kody paskowe, w których wykorzystuje się różnice właściwości powierzchni odbijających lub struktury siatkowe albo nawet anteny foliowe, dla wykorzystania w charakterze oznakowania zabezpieczającego częstotliwość rezonansową w obwodzie drgań. Dla znanych, odczytywalnych maszynowo oznakowań wspólne jest to, że różnią się one wprawdzie co do stopnia zabezpieczenia przed sfałszowaniem, lecz ogólnie są możliwe do reprodukcji, a często są widoczne optycznie, więc nie dają dostatecznego zabezpieczenia przed sfałszowaniem.

Znane jest zastosowanie, na przykład z europejskiego opisu patentowego nr 0440045 B1 zmiennych optycznie elementów, na przykład hologramu, z niemieckiego opisu patentowego nr 4343387 Al identyfikowanych wizualnie elementów optycznych, z europejskiego opisu patentowego nr 0683471 Al i z niemieckiego opisu patentowego nr 3116257 C2 elementów magnetycznych oraz z niemieckich opisów patentowych nr 3121484 C2, 3121523 C2 elementów optycznych, zwłaszcza luminescencyjnych i z niemieckiego opisu patentowego nr 4344552 Al proszkowej substancji znakującej o szczególnych właściwościach fizycznych.

Znane jest z opisów patentowych niemieckich nr 3519435 Al, 3519436 Al, 3519397 Al i 4227727 C2 zastosowanie do rozpoznawania gazów urządzeń czujnikowych z układami do rozpoznawania wzorów'. Zwłaszcza analiza danych chemicznych za pomocą tak zwanych metod chemiometrycznych w ostatnich czasach doprowadziła do opracowania interesujących do rozpoznawania składników przez czujniki. Znajdują one zastosowanie na przykład przy kontroli jakości zapachów, co zostało przedstawione w publikacji J.W. Gardnera, pod tytułem: Detekcja par i zapachów przez układ wieloczujnikowy z wykorzystaniem rozpoznawania wzorów, Sensor and Actuators B, 4, 1991, strony 109-115 oraz J.W. Gardnera, H.V. Sturmera, T.T.Tanu pod tytułem: Zastosowanie układu elektronicznego do rozróżniania gatunków kawy, Sensors and Actuators B, 6, 1992, strony 71-75 lub kryteria świeżości środków spożywczych. Dla tych pól zastosowania, od niedawna są dostępne w handlu układy elektroniczne firmy Neotronics, AromaScan, Alpha MOS, które dotychczas nie były stosowane przy analizie prawdziwości dokumentów wartościowych i nie są do tego optymalne.

Sposób według wynalazku polega na tym, że pierwotne substancje stałe lub ciekłe lub gazowe, wprowadzone do wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego albo nałożone na wyrób wartościowy i/lub zabezpieczony poddaje się przemianie przez zadane dostarczanie energii, przynajmniej częściowo w postaci rozłożonej lub nierozłożonej, w gazową substancję wtórną i/lub przynajmniej częściowo wydziela się jako gazową substancję wtórną i przynajmniej część substancji wtórnej analizuje się, następnie jako oznakowanie zabezpieczające.

Korzystnie jako substancję pierwotną stosuje się mieszaninę związków chemicznych.

Korzystnie jako substancję wtórną stosuje się mieszaninę związków chemicznych.

Korzystnie przeprowadza się analizę przynajmniej części substancji wtórnej za pomocą układu czujnikowego gazu, korzystnie elektronicznego, za pomocą którego przetwarza się, po analizie przynajmniej części substancji wtórnej, przynajmniej część produktu analizy na sygnały elektryczne.

Korzystnie za pomocą układu czujnikowego gazu, zawierającego czujnik wykorzystujący zasady analizy fizycznej i/lub chemicznej, lub dużą liczbę czujników umieszczonych w układzie, wykorzystujących zasady analizy fizycznej i/lub chemicznej, za pomocą każdego czujnika przeprowadza się analizę oznakowania zabezpieczającego.

Korzystnie jako zasady analizy stosuje się zmianę ładunku na powierzchni lub wewnątrz półprzewodnikowego ciała stałego i/lub reakcję elektrochemiczną lub zmianę po186 557 tencjału na granicach faz w wyniku przemieszczeń ładunku i/lub zmianę własności optycznych i/lub entalpii lub zmiany masy wynikające z adsorpcji lub absorpcji i/lub wzajemne oddziaływania w niejednorodnym polu magnetycznym.

Korzystnie co najmniej jeden czujnik stosuje się z warstwą selekcyjną dla gazu.

Korzystnie analizę przynajmniej części substancji wtórnej przeprowadza się za pomocą chromatografu gazowego lub za pomocą spektroskopowego układu pomiarowego, korzystnie za pomocą spektrometru masowego, chromatografu gazowego lub spektroskopowego układu pomiarowego, a po tej analizie przynajmniej części substancji wtórnej przetwarza się przynajmniej część produktu analizy na sygnały elektryczne.

Korzystnie przynajmniej część sygnałów elektrycznych ocenia się tak, że sygnały porównuje się z zapisami w bazie danych i przy zastosowaniu wyniku porównania podejmuje się decyzję, czy wyrób wartościowy i/lub zabezpieczony jest autentyczny czy fałszywy i/lub jaką wartość ma ten wyrób.

Korzystnie zadane dostarczanie energii do wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego przeprowadza się z ograniczeniem miejscowym.

Korzystnie dostarczanie energii przeprowadza się za pośrednictwem pola elektromagnetycznego i/lub promieniowania elektromagnetycznego, na przykład promieniowania laserowego, i/lub tarcia mechanicznego i/lub ogrzewania i/lub przemiany chemicznej wynikającej z dodania odczynników chemicznych.

Korzystnie wydzielanie gazowej substancji wtórnej i/lub przemianę w gazową substancję wtórną przeprowadza się tylko wówczas, gdy osiąga się specyficzny, zadany trwale poziom energii.

W wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczającym według wynalazku substancja pierwotna występuje w stanie stałym lub ciekłym lub gazowym i jest zdolna do przemiany przynajmniej częściowo w gazową substancję wtórną, za pomocą zadanego dostarczania energii, w postaci rozłożonej lub nierozłożonej, i/lub do wydzielania przynajmniej częściowo jako gazowa substancja wtórna oraz jest zdolna do analizy przynajmniej części substancji wtórnej jako oznakowanie zabezpieczające.

Korzystnie substancja pierwotna jest zawarta w przynajmniej jednej części składowej wewnątrz lub na wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczającym albo substancja pierwotna jest związana kowalencyjnie z substancją należącą do części składowej wewnątrz lub na wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczonym.

Korzystnie substancja pierwotna jest zawarta w mikrokapsułkach lub w molekularnych związkach klatkowych albo związkach supramolekulamych lub porowatym materiale nośnika, zawartym przynajmniej w jednej części składowej wewnątrz lub na wyrobie wartościowym.

Korzystnie części składowe wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego tworzą papier, farbę drukarską, lakier, toner, powłokę, laminat, folię, polimer, tworzywo sztuczne, żywice, materiał powłoki.

Korzystnie substancja pierwotna zawiera związek chemiczny lub mieszaninę związków chemicznych.

Korzystnie substancja wtórna zawiera związek chemiczny lub mieszaninę związków chemicznych.

Korzystnie mieszanina jest złożona ilościowo i/lub jakościowo charakterystycznie dla poszczególnego zastosowania. Korzystnie substancja wtórna jest wynikiem procesów mikrobiologicznych lub bakteriologicznych w wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczonym.

Korzystnie substancja pierwotna jest przemieniana w sposób ciągły lub nieciągły w substancję wtórną i/lub substancja wtórna jest wydzielana w sposób ciągły lub nieciągły.

Korzystnie następne oznakowania zabezpieczające są umieszczone wewnątrz lub na wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczonym.

Zaletą wynalazku jest opracowanie wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego z oznakowaniem, o znacznie poprawionej odporności na sfałszowanie. Oznakowanie zabezpieczające wykonane z wykrywanej gazowej substancji znakującej umożliwia potwierdzenie

186 557 prawdziwości wyrobu wartościowego, to znaczy jego oryginalności i/lub autentyczności, z bardzo dużą niezawodnością, dzięki czemu znacznie poprawia się stopień zabezpieczenia przed sfałszowaniem wyrobu.

Zaletą wynalazku jest to, że do wykrywania substancji gazowej jest wykorzystywana emisja gazów z materiałów dotychczas wykorzystywanych do wytwarzania i druku dokumentów wartościowych, a więc nie ma nowych kosztów technologicznych i materiałowych. Specjalny zapach substancji gazowej dokumentu wartościowego jest niekopiowalny. Nowe oznakowanie zabezpieczające ma wysoki stopień zabezpieczenia przed sfałszowaniem i zapewnione są wysoce selektywne możliwości rozpoznawania i rozwiązania systemowego za pomocą oznakowania zabezpieczającego i detekcji, poza rozpoznawaniem fałszywych substancji zapachowych dokumentów skopiowanych na podstawie składników tonera, dokumentów sfałszowanych na podstawie jakości papieru, zapachu papieru i farby drukarskiej, a więc i identyfikowania potencjalnych źródeł fałszerstwa, włącznie z czujnikowym rozpoznawaniem starzenia banknotów i czujnikowym rozpoznawaniem zmian banknotów, na przykład zmian danych przez dopisywanie, wycieranie itp., zwłaszcza że istnieje możliwość odczytywania maszynowego.

Do wyrobów wartościowych i zabezpieczonych zaliczają się z punktu widzenia wynalazku dokumenty osobiste, a więc dowody tożsamości/paszporty, karty/laminaty, dokumenty samochodowe, wizy/zaświadczenia pobytowe i dokumenty przepustki, a także banknoty/wyroby bankowe: banknoty, jak również części banknotów, które stanowią integralną część zabezpieczającą banknotów, podłoża banknotów, akcje i inne papiery wartościowe, karty i inne nośniki, które są możliwe do wprowadzenia do elektronicznego obiegu rozliczeniowego, również znaki wartościowe: znaczki pocztowe, podatkowe i inne oraz takie produkty, jak zabezpieczenia produktów: etykiety zabezpieczające wyroby produkcyjne, jak folie, zamknięcia itp., które są wytwarzane jako markowe znaki zabezpieczające, zwłaszcza w dziedzinie farmacji, kosmetyki, odzieży, oprogramowania/mediów, a także inne produkty wartościowe i zabezpieczające: dokumenty, certyfikaty, karty wstępu/bilety.

Poza tym do wyrobów wartościowych zaliczają się wyroby, które na podstawie swojego zastosowania służą do zabezpieczania bądź ochrony przed reprodukcją innych wyrobów, do wyrobów wartościowych i zabezpieczonych z obszaru pieniężnego.

Oznakowanie zabezpieczające według wynalazku w postaci gazowej substancji wykrywanej jest wykorzystywane również do rozpoznawania osób, w którym gazowe oznakowanie osoby w postaci nie budzącej zastrzeżeń medycznych czy dermatologicznych podaje się czyli aplikuje się lub nanosi się w postaci stempla lub etykietki, tak że osoba jest rozpoznawana niezawodnie za pomocą układu elektronicznego lub podobnego. Przy tym ciało ludzkie, na przykład ręka, jest dodatkowo zaopatrzona w substancję zapachową dla stwierdzenia przynależności do określonej grupy osób, na przykład określonego przedsiębiorstwa w celu kontroli osobistego prawa dostępu. Ta substancja zapachowa jest również magazynowana na dokumencie wartościowym danej osoby, na przykład dowodzie tożsamości.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia banknot z kilkoma polami do oznakowania zabezpieczającego, fig. 2 w widoku z góry dowód osobisty z naniesionymi oznakowaniami zabezpieczającymi, fig. 3-8 w przekroju różne dokumenty wartościowe z naniesionymi oznakowaniami zabezpieczającymi i fig. 9 - przegląd oznakowań zabezpieczających z substancji gazowej.

Fig. 1 przedstawia w widoku z góry banknot zawierający nośnik 1 i pola 2 z nadrukowanym materiałem drukarskim z dodatkiem oznakowań zabezpieczających w postaci wykrywalnej substancji gazowej. Pola 2 mają dowolny kształt geometryczny i wielkość. Liczba pól 2 jest dowolna i ograniczona tylko wielkością dokumentu. Pola 2 z oznakowaniami zabezpieczającymi są widoczne lub korzystnie niewidoczne, zależnie od sposobu nanoszenia i połączenia z dokumentem wartościowym. Jako pola 2 służą nadrukowane ciągi pisma, teksty, liczby, itp. Do wykrywania oznakowania zabezpieczającego jest celowo wykonane tylko jedno pole 2, choć możliwe jest również tworzenie oznakowania zabezpieczającego w stanie gazowym

186 557 przez kombinację pól, jak również wszystkie pola równocześnie, na przykład przez uaktywnienie, to znaczy dostarczenie energii na przykład w postaci promieniowania laserowego, przez dodanie chemikaliów itp.

Nośnik 1 jest wykonany z papieru lub materiału papieropodobnego albo z tworzywa sztucznego, folii, tkaniny, przepony lub materiału polimerowego. Pola 2 z oznakowaniami zabezpieczającymi są nanoszone również na innych podłożach, kartach plastykowych, powierzchniach przedmiotów itp. Oznakowanie zabezpieczające w polach 2 stanowi cześć składową materiału powłokowego, który jest nadrukowany na nośnik 1. Jedno lub więcej zabezpieczonych pól 2 zawiera oznakowanie, to znaczy specjalne farby drukarskie, lakiery lub tonery nadrukowywane na nośnik 1 wszelkimi technikami drukowania. Jako pole 2 do oznakowania zabezpieczającego służy również nić zabezpieczająca, często umieszczana na banknotach i wyposażana w specjalne substancje chemiczne, które są przeprowadzane w stan gazowy.

Fig. 2 przedstawia dowód osobisty, na którego nośniku 1 znajduje się jedno pole 2 z naniesionym oznakowaniem zabezpieczającym, zawierającym jeden, a korzystne wiele, składników chemicznych, tak że przy ciągłej dyfuzji z wewnątrz, z wymuszonym uwalnianiem substancji gazowej, to oznakowanie gazowe jest wykrywane.

W obu wykonaniach z fig. 1 i fig. 2 wspólne jest to, że w przypadku wykrywania oznakowania gazowego są wydzielane na zewnątrz substancje naniesione na każdym z pól 2, czyli generowane z wszystkich pól 2, jak również generowane z materiałów podstawowych nośnika 1 lub dyfundujące na zewnątrz.

Oznakowanie zabezpieczające jest również nanoszone na pola 2 po obu stronach nośnika 1. Dodatkowo, poza przedstawionymi na fig. 1 i fig. 2 polami 2, w oznakowaniu zabezpieczającym lub na nim występują jeszcze inne elementy dodatkowe, na przykład hologramy, paski magnetyczne, elementy zmienne optycznie, wytłoczenia, napisy itp. Identyfikowane wizualnie elementy, na przykład hologramy, wykorzystuje się do emisji gazowej lub wymuszonej, na przykład z lakierów utwardzanych ultrafioletem.

Oznakowanie zabezpieczające w postaci substancji gazowej jest zawarte również na przykład w folii do klejenia na gorąco i nanoszone na powierzchnię nośnika 1 za pomocą stempla.

Fig. 3 przedstawia w przekroju strukturę warstwową dokumentu wartościowego z nośnikiem 1 i z nadrukowanymi polami 2, gdzie oznakowania zabezpieczające pól 2 są dodawane wprost do farby drukarskiej i następnie w postaci cienkiej warstwy pokrywającej nanoszone na nośnik 1.

Fig. 4 przedstawia w przekroju strukturę warstwową innego dokumentu wartościowego, z nośnikiem 1 pokrytym na całej powierzchni polem 2 oznakowania zabezpieczającego.

Zaopatrzenie całej powierzchni nośnika 1 w pole 2 odbywa się na przykład już przy produkcji nośnika 1, jak przy wytwarzaniu papieru, przy czym jest możliwe nakładanie jedna na drugą kilku cienkich warstw z różnymi oznakowaniami zabezpieczającymi.

Na fig. 5 na nośnik 1 i na znajdujące się na nim pola 2 oznakowań zabezpieczających nanosi się przezroczysty, ewentualnie barwny materiał powłoki 3, którego utwardzenie przyspiesza się za pomocą światła ultrafioletowego. Materiał powłoki 3 jest laminowany w postaci folii przylepnej na całej powierzchni nośnika 1 lub jest nakładany na części powierzchni nośnika 1. Sam materiał powłoki 3 spełnia funkcję bariery dyfuzyjnej, tak że tylko przy celowym doprowadzeniu energii, gazowe składniki oznakowania zabezpieczającego w postaci substancji gazowej są w stanie przedostawać się przez materiał powłoki 3 lub też zapewniają określone stężenie gazowego oznakowania zabezpieczającego, wydzielającego się przez materiał powłoki 3. Dzięki temu możliwe jest zwiększenie trwałości czasowej, to znaczy czasu występowania substancji dyfundujących. Materiał powłoki 3 może sam zawierać oznakowanie zabezpieczające w postaci substancji gazowych, które samoistnie lub przez pobudzenie są przeprowadzane do fazy gazowej. Korzystne jest, jeśli materiał powłoki 3 jest nadrukowywany znaną techniką drukarską na całej powierzchni nośnika 1 lub na części nośnika 1.

186 557

Fig. 6 pokazuje naniesioną na nośnik 1 dodatkową warstwę 4, w której znajdują się mikrokapsułki 5 stanowiące pola 2 i zawierające substancje oznakowania zabezpieczającego lub na których znajdują się dodatkowe substancje utrzymywane na zasadzie sorpcji fizycznej. Mikrokapsułki z substancjami oznakowania zabezpieczającego, nałożonymi lub zaadsorbowanymi na innych substancjach, znajdują, się wewnątrz warstwy 4, która jest naniesiona na materiał nośnika 1. Warstwa 4 jest pokryta materiałem powłoki 3, chociaż nie jest to konieczne.

Przez dobór grubości warstwy 4 zapewnia się to, że substancje oznakowania zabezpieczającego, kapsułkowanego lub sorbowanego fizycznie przy oddziaływaniu mechanicznym, termicznym itp. są uwalniane w postaci gazowej i przechodzą do otoczenia. Materiał warstwy 4 ma dodatek do farb drukarskich lub lakierów utwardzanych ultrafioletem w postaci kapsułkowanych lub sorbowanych fizycznie oznakowań zabezpieczających. Te substancje są dodawane do materiału warstwy 4, która jest utwardzana przez suszenie, polimeryzację lub inne procesy chemiczne. Ponadto w warstwie 4 jest ewentualnie zawarty odstępnik w postaci okrągłych, stałych kulek ze sztucznej żywicy o takiej wielkości, że zapobiegają one pękaniu mikrokapsułek przy drukowaniu z dużym dociskiem, na przykład offsetowym, typograficznym, fleksograficznym itp.

Inne wykonanie polega na utworzeniu warstwy 4 bez substancji oznakowania zabezpieczającego i sąsiadującej z nią warstwy unieruchamiającej na jeszcze niezupełnie utwardzonej warstwie 4, przy czym kapsułkowane lub sorbowane fizycznie substancje oznakowania zabezpieczającego są nanoszone na warstwę 4 w rozpuszczalniku.

Nanoszenie warstwy 4 na nośnik 1 odbywa się za pomocą konwencjonalnych technik drukarskich. Dodatkowo na warstwę 4 nanosi się materiał powłoki 3, który ma zalety przedstawione przy opisie fig. 5. Możliwe jest również stosowanie równocześnie kapsułkowanych lub sorbowanych fizycznie substancji oznakowań zabezpieczających jedna obok drugiej, z polami 2 naniesionymi na całej powierzchni albo na jej części, jak to przedstawiono na fig. 3, 4 i 5.

Fig. 7 przedstawia w silnie powiększonym przekroju dokument wartościowy, na którego nośniku 1 jest naniesiona dodatkowa warstwa 6 zawierająca korpus 8 z substancjami oznakowania zabezpieczającego, które są związane kowalencyjnie z warstwą 6. Kowalentne zakotwiczenie 7 w warstwie 6 odbywa się przez dobór grup funkcjonalnych materiału warstwy 6 i substancji oznakowania zabezpieczającego oraz ich chemiczną przemianę lub przez syntezę materiału warstwowego 6.

W innym, nie przedstawionym wykonaniu substancje oznakowania zabezpieczającego są dołączane przez chemiczne wiązania kowalencyjne bezpośrednio do powierzchni nośnika 1. Wiązania kowalencyjne mogą jednak ulegać ponownemu zrywaniu. Możliwe jest również stosowanie na warstwę 6 materiałów, w których przez uaktywnienie wiązania kowalencyjnego zostają rozszczepione i następuje przechodzenie do fazy gazowej lotnych związków małocząsteczkowych. Równocześnie na nośniku znajdują się substancje oznakowania zabezpieczającego naniesione obok siebie na całej powierzchni lub na jej części, połączone przez wiązanie kowalencyjne z kapsułkowanymi lub sorbowanymi fizycznie substancjami oznakowania zabezpieczającego.

Na fig. 8 jest przedstawiona następna struktura warstwowa, w której nośnik 1 zawiera substancję oznakowania zabezpieczającego w czystej postaci, związaną chemicznie kowalencyjnie, kapsułkowaną lub sorbowaną fizycznie w korpusach 8. Dodatkowo nośnik 1 jest po jednej stronie lub po dwóch stronach zaopatrzony w materiał powłoki 3. Substancje oznakowania zabezpieczającego w czystej postaci są wprowadzane z fazy gazowej do nośnika 1, na przykład papieru. Nośnik 1 jest impregnowany substancją oznakowania zabezpieczającego, rozpuszczoną w rozpuszczalniku, a następnie zaopatrzony w materiał powłoki 3. W ten sposób substancja oznakowania zabezpieczającego jest wiązana za pośrednictwem korpusu 2 również kowalencyjnie z nośnikiem 1.

186 557

Możliwe jest podczas procesu produkcji nośnika 1, na przykład z papieru, wtapianie miedzy włókna papieru włókien termoplastycznych z oznakowaniem zabezpieczającym. Możliwe jest również nadrukowanie bezpośrednio na nośnik 1 lub na naniesiony materiał powłoki 3 dodatkowych pól 2 z substancjami oznakowania zabezpieczającego.

Fig. 9 przedstawia w tablicy różne możliwości nanoszenia gazowych substancji jako oznakowania zabezpieczającego dokumentów wartościowych, ich generowania i identyfikacji. W środkowym bloku wyszczególniono różne substancje zapachowe, które nadają się do zastosowania w postaci składników lotnych, w postaci pojedynczych składników lub kompozycji zapachowych. Występują one jako część integralna papieru, farby/lakieru, w powłoce, w laminacie/folii lub w polimerze/tworzywie sztucznym/żywicy, z których jest wykonany dokument wartościowy. Substancja gazowa występuje również w mikrokapsułkach jako substancja zapachowa, ciecz lub polimer/żywica i jest nakładana chemicznie w postaci wiązania kowalencyjnego substancji zapachowych lub jako wtrącenie gazów, na przykład w zeolitach.

W lewej kolumnie fig. 9 objaśniono generowanie zapachowej substancji gazowej, które odbywa się przez ciągłą dyfuzję samoistną lub przez nieciągłe wymuszone uwalnianie, jak też przez fragmentację związków chemicznych, uwalnianie gazów małocząsteczkowych, termicznie, mechanicznie, optycznie lub elektrycznie.

W prawej kolumnie objaśniono identyfikację molekularną za pomocą czujników specyficznych/selektywnych, odbywającą się na przykład na podstawie techniki światłowodowej, techniki podczerwieni, techniki ultrafioletu, przewodności elektrycznej lub drgań. Identyfikacja molekularna jest również realizowana przez układy czujnikowe złożone z czujników na przykład elektronicznych, przez bezpośrednie monitorowanie itd. Poza tym odbywa się badanie laboratoryjne za pomocą metod chromatografii gazowej lub metod spektroskopowych.

Na podstawie analizy sygnału, która odbywa się przez prostą ocenę sygnału lub identyfikacje wzoru, na przykład przez porównanie z bankami danych za pomocą inteligentnych sieci uczących się, stwierdza się, czy dokument wartościowy jest prawdziwy czy fałszywy i jakiego jest rodzaju, na przykład o jakiej wartości.

Oznakowanie zabezpieczające według wynalazku w gazowej postaci wykrywanej substancji jest dostępne zarówno wprost, bez żadnych środków pomocniczych, jako wyczuwalne przez człowieka, jak również niewyczuwalne dla ludzkiego powonienia wykrywane wyłącznie przez znane układy czujnikowe elektroniczne lub metody analityczne.

Oznakowanie zabezpieczające jest bierne czyli niemożliwe do rozpoznawania za pośrednictwem zmysłów człowieka albo jest aktywne i wtedy składnik gazowy uwalnia się w sposób ciągły z dokumentu wartościowego. Dla podwyższenia stopnia zabezpieczenia przed sfałszowaniem jest możliwe stosowanie równolegle znaków zabezpieczających biernych i aktywnych. Bez znajomości techniki weryfikacji substancji wykrywanej nie otrzymuje się żadnej wskazówki co do zastosowanego oznaczenia zabezpieczającego, a zatem i co do sposobu postępowania dla podrobienia wyrobu wartościowego i zabezpieczającego, włącznie z jego oznakowaniem w postaci wykrywanej substancji gazowej.

Najważniejsze jest to, że oznakowanie zabezpieczające jest niemożliwe do podrobienia za pomocą środków lub sposobów optycznych. Oznakowanie substanccą gazową występuje w stanie stałym, ciekłym lub gazowym. W przypadku składników stałych lub ciekłych są one w stanie rozłożonym lub nierozłożonym, możliwe do przeprowadzenia w stan gazowy lub mają właściwą prężność par czyli punkt wrzenia, aby przynajmniej częściowo przechodzić w stan gazowy. Oznakowanie zabezpieczające przez wykrywaną substancję gazową jest generowane na przykład w postaci gazowego produktu procesu bakteriologicznego lub mikrobiologicznego, wykorzystywanego do detekcji.

Substancja gazowa do oznakowania zabezpieczającego według wynalazku ma na przykład budowę modularną, to znaczy składa się z pojedynczego związku chemicznego lub ze złozonej mieszaniny wielu związków chemicznych. Znana jest zaprojektowana specjalnie jako oznakowanie zabezpieczające mieszanina związków chemicznych, które nadają się do detekcji i występują w charakterze gazowej mieszaniny substancji, zwana również odciskiem

186 557 palca, ponieważ jest charakterystycznie zestawiona jakościowo i ilościowo ze związków chemicznych i wyróżnia się tym, że jest trudna w do odtworzenia i sfałszowania.

Substancja gazowa jako oznakowanie zabezpieczające według wynalazku stanowi integralną część oznakowania wyrobu wartościowego lub zabezpieczającego, a wykrywana substancja gazowa w każdym z podstawowych składników wyrobu wartościowego występuje w dowolnych stanach. Za oznakowanie zabezpieczające służą materiały wyjściowe występujące w procesie wytwarzania, jak papier, tworzywo sztuczne itp. oraz związki chemiczne występujące w samym wyrobie wartościowym. Substancja gazowa służy za oznakowanie zabezpieczające, gdy do materiałów wyjściowych dodaje się jeden lub więcej dodatkowych związków chemicznych.

Oznakowanie zabezpieczające z gazowej mieszaniny substancji typu odcisku palca składa się z wykrywanych związków gazowych, które w postaci gazowej są generowane kombinacyjnie z wszystkich materiałów wyjściowych dokumentu wartościowego.

Substancja gazowa jako oznakowanie zabezpieczające występuje w wyrobie wartościowym lub jest dodawana w dowolnym lub też ilościowo określonym stężeniu, a przy dodawaniu substancji gazowej poza właściwościami chemicznymi związku bądź mieszaniny za dodatkowy parametr podwyższający niezawodność służy stężenie każdego ze składników w fazie gazowej.

Jako związki chemiczne, które w charakterze substancji gazowej są stosowane w oznakowaniu zabezpieczającym, są stosowane związki, które częściowo występują w postaci gazowej lub są przystosowane do -przeprowadzenia w fazę gazową, jak na przykład rozpuszczalniki organiczne, naturalne substancje zapachowe bądź mieszanki zapachowe, olejki perfumeryjne, kleje, polimery, gazy, syntetyczne lotne związki organiczne, związki polarne, jak alkohole i ketony, aldehydy, związki niepolame, jak węglowodory, gazy ulegające utlenieniu lub redukcji, jak również gazy kwaśne, na przykład SO₂ i NO₂ itd.

Gazowe oznakowania zabezpieczające są substancjami zapachowym, na przykład sztucznymi, wybranymi spośród monoterpenów cyklicznych lub acyklicznymi substancjami zapachowymi z przeróbki petrochemicznej, jak na przykład pochodne ozoprenu i pochodne izobutylenu lub 3-metylo-1 -butadien, fiołkowe substancje zapachowe i ketony różane oraz olejki eteryczne. Zwykle substancje zapachowe są związkami hydrofobowymi i polarnymi, o ciężarze cząsteczkowym do około 300 daltonów Jako substancje stosowane na oznakowanie zabezpieczające wchodzą w grę również rozpuszczalniki, jak ksylen, toluen, fenole itp.

Innymi substancjami zapachowymi są lotne produkty rozkładu nienasyconych kwasów tłuszczowych, pirazyna, pochodne terpenowe i seskwiterpenowe, nasycone i nienasycone alifatyczne substancje zapachowe, olejki eteryczne, furany, pirazyny, pirole, oksazole, tiazole, tiofeny, aminy, piryny, tiole itp.

Jako substancje na oznakowania zabezpieczające stosuje się również feromony będące substancjami aktywnymi o znikomo małych stężeniach, które służą do porozumiewania się organizmów jednego gatunku. Przy stosowaniu feromonów korzystny jest dostęp osób trzecich do tych substancji zapachowych o niezwykle skomplikowanej budowie, ponieważ są one z reguły niezauważalne dla ludzkiego zmysłu powonienia.

Dla dalszego podwyższenia bezpieczeństwa wyrobów wartościowych poza oznakowaniem zabezpieczającym, związki lotne lub uwalniane jako związki gazowe wprowadza się również do materiałów nośnych lub farb drukarskich. Gazowe oznakowania są zawarte już na przykład w dodatkach do papieru, jak w lateksie, który zawiera między innymi butadien, styren, cykloheksan itp.

Farby wklęsłodrukowe, offsetowe i inne farby szybkoschnące zawierają lotny rozpuszczalnik. Ważnymi rozpuszczalnikami do farb drukarskich są alkohole, oleje mineralne, estry z ksylenem i toluen. Farby drukarskie wykazują więc a priori pewne charakterystyczne cechy typu odcisku palca, gdyż składają się z istniejących lotnych składników, które wykorzystuje się do detekcji razem z dodatkowymi substancjami oznakowania zabezpieczającego.

186 557

Również środki wiążące zawarte w farbach drukarskich często mają pewien charakterystyczny zapach własny, który wykorzystuje się dodatkowo. Środki wiążące z reguły składają się z pokostów olejnych, żywicznych lub bitumicznych, które z kolei wykazują złożoną osnowę, jak oleje naturalne z olejami syntetycznymi, żywice itp.

Gazowa substancja jako oznakowanie zabezpieczające jest zintegrowana w wyrobie wartościowym, na przykład w postaci mikrokapsułkowanych gazów, cieczy lub ciał stałych, tak że przy doprowadzaniu energii w wyniku pękania mikrokapsułek następuje uwalnianie substancji w postaci gazowej. Zależnie od rodzaju i właściwości, mikrokapsułki dobiera się pod względem progu energetycznego otwierania się, tak aby były otwierane za pomocą źródeł energii i w ten sposób umożliwiały uwalnianie oznakowania zabezpieczającego. Przy zastosowaniu mikrokapsułkowania większa jest stabilność długoczasowa i oznakowanie zabezpieczające może być dozowane punktowo na wyroby wartościowe lub do nich.

Niezbędny przy mikrokapsułkowaniu jest wybór zawartości materiału oznakowania zabezpieczającego, na przykład olejku zapachowego w kapsułce. Kapsułkuje się zwykle mieszaninę substancji oznakowania z substancją wysokowrzącą a ta ostatnia działa przy generowaniu substancji oznakowania zabezpieczającego jako tak zwany opóźniacz, który służy do przedłużenia procesu uwalniania.

Substancja gazowa w charakterze oznakowania zabezpieczającego jest także magazynowana w postaci gazowej w porowatych materiałach nośnych, jak spieki kamienne, zeolity itp. lub w molekularnych związkach klatkowych lub innych związkach wielkocząsteczkowych i w tej postaci jest nanoszona na dokument wartościowy. Może ona być również związana kowalencyjnie z nośnikiem, na przykład papierem wartościowym lub naniesiona nań farba drukarska, folia itp.

Gazową substancję wykrywalną jako oznakowanie zabezpieczające stosuje się również w stanie stałym, półstałym lub ciekłym stabilizowanym i nakłada się na dokument wartościowy w procesie poligraficznym, takim jak na przykład offset, druk wklęsły, druk sitowy lub tym podobne, za pomocą metod drukarskich beznaciskowych, jak na przykład druk strumieniowy, przez impregnowanie, metodami próżniowymi, przez osadzanie elektrochemiczne, polimeryzację i podobne.

Wykrywalne, gazowe oznakowanie zabezpieczające jest zestawiane w sposób ciągły w postaci składowej gazowej lub też równocześnie z nieciągłą wymuszoną emisją gazowych składników, jak na przykład uwalnianie z mikrokapsułek. Oznakowanie zabezpieczające jest generowane na przykład w taki sposób, że przez celowo dobrany dopływ energii zawarte na wyrobie wartościowym związki chemiczne ulegają fragmentacji i następnie w charakterze związków małocząsteczkowych przechodzą do fazy gazowej. Przy tym do uwalniania i dodatkowego podwyższenia niezawodności służy dobór specjalnego progu energetycznego. Gazowe oznakowanie zabezpieczające jest wyzwalane w ten sposób, że następuje jego aktywizacja optyczna, na przykład indukowana laserowo przez nagrzanie punktowe, przez tarcie mechaniczne lub przez uwalnianie uwarunkowane pękaniem mikrokapsułek lub przez pola elektromagnetyczne.

Poza tym oznakowanie zabezpieczające jest generowane w postaci gazowej przez dodanie odczynników chemicznych do wyrobu wartościowego, w wyniku przemiany chemicznej, tak że tylko przy wiadomości o dodatkowych chemikaliach rozpoznaje się to oznakowanie zabezpieczające.

Dotychczas w wielu zastosowaniach naśladowano ludzkie zmysły, uzupełniano je i automatyzowano, na przykład w zakresie ochrony środowiska, przy kontroli produkcji lub sygnalizacji alarmowej. Podczas gdy istnieją już elektroniczne urządzenia widzące, słyszące i/lub czujące dotykowo, to urządzenia do wyczuwania węchem wprawdzie już opracowywano, lecz są one jeszcze bardzo niedoskonałe i do tej pory nie znajdują zastosowania do kontroli i rozpoznawania oznakowania zabezpieczającego w postaci substancji gazowej na wyrobach wartościowych.

186 557

Do sprawdzania autentyczności gazowego oznakowania zabezpieczającego stosuje się także metody instrumentalne, analityczne, jak spektroskopia masowa i chromatografia gazowa. Dla wszystkich tych metod wspólne jest to, że są one bardzo kosztowne i w większości przypadków nie są realizowane w terenie, lecz tylko w laboratorium. Ponadto próby węchowe są wykonywane przez specjalnie przeszkolonych kontrolerów w specjalnych pomieszczeniach, w określonych warunkach.

Według wynalazku wykorzystuje się także detekcję za pomocą czujników chemicznych do wykrywania gazowych składników, które są uwalniane lub emitowane z wyrobu wartościowego. Dlatego systemy z czujnikiem gazowym stanowią wykonania korzystne pod względem ekonomicznym, które są wykonywane zależne od zastosowania i są zminiaturyzowane oraz realizowane w postaci urządzenia przenośnego do kontroli na miejscu.

W celu analizowania za pomocą czujników mieszaniny związków korzystne jest zastosowanie większej liczby różnych czujników i ocena ich danych charakterystycznych za pomocą analizowania wzorca Ten sposób postępowania odpowiada pierwowzorowi biologicznemu: zapachy są analizowane za pomocą receptorów nosa niespecyficznych w odniesieniu do poszczególnych cząsteczek i przez następną obróbkę bodźca w mózgu.

Według wynalazku pewna liczba czujników na podstawie jednakowych lub różnych zasad przetwarzania fizykochemicznego jest umieszczona w układzie. Dzięki temu gazowe oznakowanie zabezpieczające jest odczytywane wielowariantowo. Poza tym przez klasyfikację wszystkich sygnałów z czujników w pewnym skończonym okresie fazy uczenia się, przez sieć neuronową i logikę rozproszoną zostają wyuczone znaczenia prawdziwego i sfałszowanego oznakowania.

Każdy czujnik gazowy układu reaguje na kilka różnych gazów, przy czym widma czułości poszczególnych czujników różnią się. Każdy gaz, na który reaguje układ czujników, występuje w wielu widmach czułości czujników gazowych. Różnice widm czułości mają różne przyczyny i wykorzystują na przykład to, że stosuje się różne czujniki lub że takie same czujniki są wystawione na działanie różnych wpływów zewnętrznych, oddziałujących na ich czułości indywidualne. Pewna dodatkowa możliwość oddziaływania na czułość bądź selektywność polega na tym, że czujniki są wyposażone w warstwę selektywną dla gazów. Dla takiej sondy pomiarowej są przydane materiały, które podobnie jak zamek, który reaguje tylko na ściśle dokładnie dopasowany do niego klucz, są uaktywniane przez dopasowane do nich cząsteczki.

Klasyfikacja czujników fazowych, które są stosowane w przypadku jednego układu elektronicznego do sprawdzania autentyczności dokumentów wartościowych, nie jest ograniczona tylko do samych elementów czujnikowych danego gazowego czujnika chemicznego, którego zadanie polega na przetwarzaniu stężenia gazów analitycznych na proporcjonalną wielkość elektryczną. Odpowiednio do zmian fizykochemicznych, które wynikają ze zmiennych oddziaływań między składnikiem gazowym, a aktywną powierzchnią pomiarową czujnika, do dyspozycji jest wiele możliwości. Czujniki fizykosorpcyjne wymagają niespecyficznych oddziaływań zmiennych, natomiast czujniki chemiosorpcyjne są oparte na charakterystycznych połączeniach atomów lub cząsteczek, które powstają na powierzchni czujnika przy adsorpcji tych substancji. Tak więc możliwe jest wykorzystanie na przykład tak zwanego immunologicznego kwarcu oscylacyjnego do wykrywania reakcji przeciwciało-antygen jako jednostki czujnikowej.

Korzystny sposób sprawdzania wyrobów wartościowych z substancjami oznakowywania zabezpieczającego polega na równoczesnym i realizowanym w tym samym miejscu pomiarze jednego lub kilku rozmieszczonych obok siebie związków gazowych za pomocą układu czujnikowego. Przy ograniczonych zmianach i optymalizacjach stosuje się dostępny w handlu elektroniczny układ czujnikowy. Przy tym korzystne jest, jeśli głowica probiercza czyli mikrosystem z czujnikiem gazowym składa się z wielu czujników gazowych tlenków metalicznych.

186 557

Poszczególne elementy konstrukcyjne tego układu są wielostronnie dostosowane do zabezpieczenia, zwłaszcza przez zastosowanie selektywnie przepuszczających warstw przeponowych, regulujących dostęp do tlenkowometalicznego detektora przewodnościowego. Korzystne jest, jeśli w charakterze głowicy probierczej do realizacji sposobu wykorzystuje się również pewien układ złożony z chemiorezystorów na bazie przewodzących polimerów, na przykład polipirolu lub ftalocyjaniny. Jedna z dalszych możliwości detekcji gazowych substancji oznakowania zabezpieczającego polega na korzystnym zastosowaniu układu czujników gazowych działających na zasadzie piezoelektrycznej. Zależnie od wykrywanych substancji oznakowania zabezpieczającego jest korzystne zastosowanie hybrydowego układu czujnikowego, to znaczy różnych typów czujników zintegrowanych w głowicy probierczej.

W charakterze źródła energii do uwalniania wymuszonego stosuje się laser, który, w określonym czasie oddziałuje lokalnie na wyrób wartościowy. Bezpośrednio nad lokalnie uaktywnionym miejscem wyrobu wartościowego jest umieszczona głowica probiercza w postaci układu czujnikowego ze scalonym elektronicznym elementem analizującym, przy czym przed i po uaktywnieniu jest realizowany pomiar. Inna możliwość polega na określonym przemieszczeniu głowicy probierczej ponad wyrobem wartościowym, z równoczesnym pomiarem składników gazowych.

W przeciwieństwie do dostępnych w handlu elektronicznych układów czujnikowych, w sposobie według wynalazku można zrezygnować z kosztownego i czasochłonnego pobierania próbek gazowej substancji oznakowania zabezpieczającego, ponieważ generowanie na miejscu lub zapewnienie stałej obecności substancji oznakowania umożliwia dynamiczne pobieranie próbek za pomocą elementu czujnikowego, dostosowanego indywidualnie do zadania. Dlatego jest możliwe dokonywanie szybkiego sprawdzania na miejscu, z decyzją fałszywy/prawdziwy.

W poniższym wykazie zamieszczono przegląd metod przetwarzania wartości mierzonej jako cechy klasyfikacyjnej dla czujników gazowych.

Typ czujnika	Proces fizykochemiczny	Sygnał przetwornika
1	2	3
Elektryczny Konduktometryczny	Zmiany ładunku na powierzchni lub we wnętrzu półprzewodzącego ciała stałego	Przewodność materiału między dwiema elektrodami
Elektrochemiczny Amperometryczny	Reakcje elektrochemiczne w stałym polu E, to znaczy przy przełożeniu potencjału zewnętrznego	Prąd graniczny, mierzony w obszarze plateau przyłożonego napięcia
Elektrochemiczny Potencj ometryczny	Zmiany potencjału na granicach faz w wyniku przesunięcia ładunku	Różnica potencjałów, na granicy faz gaz probierczy/czujnik
Optyczny	Zmiany właściwości optycznych ośrodka otaczającego czujnik, na przykład natężenie światła, współczynnik załamania	Absorpcja, fluorescencja, zmiany prędkości rozchodzenia się światła
Termiczny	Zmiany entalpii przez adsorpcję lub adsorpcja analitów z aktywowaną chemicznie powierzchnią czujnika	Pomiar napięcia termoelektrycznego (efekt Seebecka) lub termicznie uwarunkowana przewodność przewodników elektryczności, na przykład drut metalowy
Grawimetryczny	Zmiany masy w wyniku adsorpcji lub absorpcji analitów z aktywowaną chemicznie powierzchnią	Pomiar przesunięcia częstotliwości rezonansowej w przetwornikach piezoelektrycznych

186 557 ciąg dalszy tabeli

1	2	3
Magnetyczny	Oddziaływanie zmienne gazów paramagnetycznych (prawie wyłącznie tlenu) w niejednorodnym polu magnetycznym	T ermomagnetyczny magnetopneumatyczny (metoda Quinckego) magnetomechaniczny

186 557

Fig. 9B

186 557

Fig. 9A

186 557

Fig. 1

DCWOD OSOBISTY ^Fig. ²

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Cena 4,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób analizy oznakowania zabezpieczającego wyrobu wartościowego i/lub wyrobu zabezpieczonego, znamienny tym, że pierwotne substancje stałe lub ciekłe lub gazowe, wprowadzone do wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego albo nałożone na wyrób wartościowy i/lub zabezpieczony poddaje się przemianie przez zadane dostarczanie energii, przynajmniej częściowo w postaci rozłożonej lub nierozłożonej, w gazową substancję wtórną i/lub przynajmniej częściowo wydziela się jako gazową substancję wtórną i przynajmniej cześć substancji wtórnej analizuje się następnie jako oznakowanie zabezpieczające.
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako substancję pierwotną stosuje się mieszaninę związków chemicznych.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako substancję wtórną stosuje się mieszaninę związków chemicznych.
4. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że przeprowadza się analizę przynajmniej części substancji wtórnej za pomocą układu czujnikowego gazu, korzystnie elektronicznego, za pomocą którego przetwarza się, po analizie przynajmniej części substancji wtórnej, przynajmniej część produktu analizy na sygnały elektryczne.
5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że za pomocą układu czujnikowego gazu, zawierającego czujnik wykorzystujący zasady analizy fizycznej i/lub chemicznej, lub dużą liczbę czujników umieszczonych w układzie, wykorzystujących zasady analizy fizycznej i/lub chemicznej, za pomocą każdego czujnika przeprowadza się analizę oznakowania zabezpieczającego.
6. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że jako zasady analizy stosuje się zmianę ładunku na powierzchni lub wewnątrz półprzewodnikowego ciała stałego i/lub reakcję elektrochemiczną lub zmianę potencjału na granicach faz w wyniku przemieszczeń ładunku i/lub zmianę własności optycznych i/lub entalpii lub zmiany masy wynikające z adsorpcji lub absorpcji i/lub wzajemne oddziaływania w niejednorodnym polu magnetycznym.
7. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że co najmniej jeden czujnik stosuje się z warstwą selekcyjną dla gazu.
8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że analizę przynajmniej części substancji wtórnej przeprowadza się za pomocą chromatografu gazowego lub za pomocą spektroskopowego układu pomiarowego, korzystnie za pomocą spektrometru masowego, chromatografu gazowego lub spektroskopowego układu pomiarowego, a po tej analizie przynajmniej części substancji wtórnej przetwarza się przynajmniej część produktu analizy na sygnały elektryczne.
9. Sposób według zastrz. 4 albo 8, znamienny tym, że przynajmniej część sygnałów elektrycznych ocenia się tak, że sygnały porównuje się z zapisami w bazie danych i przy zastosowaniu wyniku porównania podejmuje się decyzję, czy wyrób wartościowy i/lub zabezpieczony jest autentyczny czy fałszywy i/lub jaką wartość ma ten wyrób.
10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że zadane dostarczanie energii do wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego przeprowadza się z ograniczeniem miejscowym.
11. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że dostarczanie energii przeprowadza się za pośrednictwem pola elektromagnetycznego i/lub promieniowania elektromagnetyczjiego, na przykład promieniowania laserowego, i/lub tarcia mechanicznego i/lub ogrzewania i/lub przemiany chemicznej wynikającej z dodania odczynników chemicznych.

186 557
12. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wydzielanie gazowej substancji wtórnej i/lub przemianę w gazową substancję wtórną przeprowadza się tylko wówczas, gdy osiąga się specyficzny, zadany trwale poziom energii.
13. Wyrób wartościowy i/lub zabezpieczający z przynajmniej jedną substancją pierwotną wprowadzoną do wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego albo nałożoną na wyrób wartościowy i/lub zabezpieczony, znamienny tym, że substancja pierwotna występuje w stanie stałym lub ciekłym lub gazowym i jest zdolna do przemiany przynajmniej częściowo w gazową substancję wtórną, za pomocą żądanego dostarczania energii, w postaci rozłożonej lub nierozłożonej, i/lub do wydzielania przynajmniej częściowo jako gazowa substancja wtórna oraz jest zdolna do analizy przynajmniej części substancji wtórnej jako oznakowanie zabezpieczające.
14. Wyrób według zastrz. 13, znamienny tym, że substancja pierwotna jest zawarta w przynajmniej jednej części składowej wewnątrz lub na wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczającym albo substancja pierwotna jest związana kowalencyjnie z substancją należącą do części składowej wewnątrz lub na wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczonym.
15. Wyrób według zastrz. 13 albo 14, znamienny tym, że substancja pierwotna jest zwarta w mikrokapsułkach lub w molekularnych związkach klatkowych albo związkach supramolekulamych lub porowatym materiale nośnika, zawartym przynajmniej w jednej części składowej wewnątrz lub na wyrobie wartościowym.
16. Wyrób według zastrz. 15, znamienny tym, że części składowe wyrobu wartościowego i/lub zabezpieczonego tworzą papier, farbę drukarską, lakier, toner, powlokę, laminat, folię, polimer, tworzywo sztuczne, żywicę, materiał powłoki.
17. Wyrób według zastrz. 13, znamienny tym, że substancja pierwotna zawiera związek chemiczny lub mieszaninę związków chemicznych.
18. Wyrób według zastrz. 13, znamienny tym, że substancja wtórna zawiera związek chemiczny lub mieszaninę związków chemicznych.
19. Wyrób według zastrz. 17 albo 18, znamienny tym, że mieszanina jest złożona ilościowo i/lub jakościowo charakterystycznie dla poszczególnego zastosowania.
20. Wyrób według zastrz. 13, znamienny tym, że substancja wtórna jest wynikiem procesów mikrobiologicznych lub bakteriologicznych w wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczonym.
21. Wyrób według zastrz. 13, znamienny tym, że substancja pierwotna jest przemieniana w sposób ciągły lub nieciągły w substancję wtórną i/lub substancja wtórna jest wydzielana w sposób ciągły lub nieciągły.
22. Wyrób według zastrz. 13, znamienny tym, że następne oznakowania zabezpieczające są umieszczone wewnątrz lub na wyrobie wartościowym i/lub zabezpieczonym.