NL1037711C2

NL1037711C2 - Werkwijze voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment, een skeletbouwsegment verkregen volgens deze werkwijze, een inrichting en een computerprogramma voor het uitvoeren van deze werkwijze.

Info

Publication number: NL1037711C2
Application number: NL1037711A
Authority: NL
Inventors: Dirk Rene Arnauts
Original assignee: Biobased Insulation Belgium
Priority date: 2010-02-12
Filing date: 2010-02-12
Publication date: 2011-08-16
Also published as: NL1038078C2

Description

Werkwijze voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment. een skeletbouwsegment verkregen volgens deze werkwijze, een inrichting en een computerprogramma voor het uitvoeren van deze werkwijze.

De uitvinding heeft betrekking op een werkwijze voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment, die de stap omvat van het verschaffen van een half open assemblage met vooraf bepaalde afmetingen bepaald op basis 5 van een plan van een te construeren gebouw, waarbij de assemblage een eerste vlakke plaat omvat waaraan een frame is bevestigd.

De uitvinding heeft tevens betrekking op een skeletbouwsegment vervaardigd volgens zulke werkwijze.

De uitvinding heeft tevens betrekking op een inrichting en 10 een computerprogramma voorzien voor het uitvoeren van deze werkwijze.

Voor de bouw van skeletwoningen is het gekend om prefab wandpanelen te produceren, die op de werf aan elkaar bevestigd worden. Deze panelen bestaan doorgaans uit twee evenwijdige houten platen, die bevestigd zijn aan een frame dat zich tussen de twee platen bevindt. Om de isolatie van de 15 woning te verhogen, worden deze wandpanelen doorgaans op de werf geïsoleerd door openingen te maken in de houten platen, en een cellulose isolatie in de openingen te spuiten. Alternatief worden de wandpanelen in de fabriek voorgeïsoleerd met een zacht isolatiemateriaal zoals glaswol of rotswol, of met harde isolatieplaten die op maat moeten gesneden worden. Een nadeel van deze 20 werkwijze is echter dat de panelen vaak ofwel slecht geïsoleerd zijn, of dat er veel afval is van het isolatiemateriaal.

Het is een doel van de uitvinding om een werkwijze te verschaffen voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment met een goede isolatie en een verminderde hoeveelheid isolatiemateriaal.

1037711 2

Dit doel wordt volgens de uitvinding bereikt met een werkwijze die de technische kenmerken vertoont van het kenmerk van de eerste conclusie.

Daartoe omvat de werkwijze volgens de uitvinding de 5 stappen van: - het positioneren van de half open assemblage in een liggende positie zodanig dat de eerste vlakke plaat zich onder het frame bevindt, waarbij de eerste vlakke plaat en het frame samen minstens één vak met een bodem en een opstaande rand definiëren; - het berekenen van een aan te brengen hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal dat kan opschuimen, uit de afmetingen van het 10 minstens één vak en uit een vooraf bepaalde dikte van het isolatiemateriaal volgens het plan; - het aanbrengen van de berekende hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal in het minstens één vak; - het vrij laten opschuimen van het aangebrachte en verdeelde isolatiemateriaal gedurende een vooraf bepaalde periode; - het aanbrengen en bevestigen van een tweede vlakke plaat na de vooraf 15 bepaalde periode, evenwijdig met en op een afstand van de eerste vlakke plaat, zodanig dat het frame zich tussen de eerste en tweede vlakke plaat bevindt.

Door het verschaffen van een half open assemblage, is de volledige ruimte van het minstens één vak toegankelijk, waardoor een vloeibaar isolatiemateriaal eenvoudig kan aangebracht en verdeeld worden over het vak, 20 met name ook in de hoeken en tegen de opstaande randen.

Door het positioneren van dat vak in een liggende positie, wordt voorkomen dat het isolatiemateriaal zich op bepaalde plaatsen zou ophopen, waardoor een onregelmatige verdeling zou ontstaan, die mogelijks dient verwijderd te worden.

25 Dankzij het aanbrengen in nog niet uitgeharde vorm wordt bovendien een goede hechting bekomen van het opgeschuimde isolatiemateriaal aan de eerste vlakke plaat. Door deze hechting kan het risico op condensatie tussen de eerste plaat en het isolatiemateriaal verminderd worden. Deze stevige hechting biedt bovendien extra mechanische sterkte aan het segment, vooral 30 tegen buigen of knikken, wat belangrijk is voor een gebouw met meerdere verdiepingen. Dit is met name het geval wanneer een hardschuim wordt gebruikt.

Aangezien de assemblage liggend wordt opgesteld tijdens het aanbrengen van het isolatiemateriaal, hoeft het isolatiemateriaal maar over een 3 beperkte hoogte op te schuimen, waardoor de densiteit van het isolatiemateriaal lager kan zijn, hetgeen een besparing van isolatiemateriaal kan opleveren. En aangezien de tweede vlakke plaat pas aangebracht wordt nadat het isolatiemateriaal vrij is opgeschuimd over een vooraf bepaalde periode, wordt 5 tegendruk door de tweede vlakke plaat grotendeels of helemaal vermeden, en kan een meer uniforme en lagere dichtheid van het isolatiemateriaal verkregen worden, waardoor de isolatiewaarde geoptimaliseerd kan worden voor een gegeven hoeveelheid isolatiemateriaal.

Wellicht het grootste voordeel van de gekende werkwijze is 10 dat de nodige hoeveelheid isolatiemateriaal op voorhand berekend kan worden in functie van de afmetingen van het te vullen vak, en rekening houdend met de gewenste hoogte van het opgeschuimde isolatiemateriaal. Daardoor kan de werkwijze toegepast worden voor het vervaardigen van skeletbouwsegmenten van diverse vormen en afmetingen (elke woning is anders). Doordat de hoeveelheid 15 isolatiemateriaal optimaal aangepast kan worden aan de afmetingen van het vak waarin het aangebracht wordt, op basis van het plan van de woning, kunnen materiaalkosten gespaard worden en kan het afval ten gevolge van een teveel aan isolatiemateriaal dat dient verwijderd te worden, vermeden of tot een minimum beperkt worden, hetgeen tevens gunstig is voor het milieu.

20 De uitvinder heeft verrassend vastgesteld dat de werkwijze van het aanbrengen van het isolatiemateriaal in een liggend vak bovendien de extra mogelijkheid biedt om het vak niet over de volledige dikte te vullen, maar slechts bijvoorbeeld over de halve dikte, terwijl toch alle hoeken en randen luchtdicht en dampdicht kunnen worden bedekt. Door gebruik te maken van een 25 passend isolatiemateriaal kan daardoor het paneel luchtdicht en dampdicht worden afgesloten, hetgeen belangrijk is voor passief en nul energie woningen. Dit is niet mogelijk in-situ, volgens de stand van de techniek, waar isolatiemateriaal tussen de twee opstaande platen wordt gespoten. Hierdoor biedt de werkwijze volgens de huidige uitvinding een extra vorm van flexibiliteit, waarbij de dikte van de 30 isolatielaag kan afgestemd worden op de wensen van de klant, en kleiner kan gekozen worden dan de dikte van het frame. Dit laat toe dat de dikte van het frame onafhankelijk gekozen kan worden van de dikte van de isolatie, bijvoorbeeld in functie van de gewenste sterkte. Deze werkwijze biedt bovendien de mogelijkheid 4 om een monolytische wand te fabriceren waarin technische voorzieningen (bv electriciteitsleidingen of waterleidingen) kunnen worden aangebracht, en die toch goed geïsoleerd is, luchtdicht en dampdicht is.

Bij voorkeur omvat het isolatiemateriaal polyurethaan 5 (PUR) schuim of polyisocyanuraat (PIR) schuim.

Polyurethaanschuim is een gekend schuim dat bijzonder geschikt voor deze toepassing omdat dit schuim zeer snel uithardt (in enkele seconden tot enkele minuten), en een thermisch en akoestisch zeer goede isolator is. Bovendien is het een hard schuim dat kan bijdragen aan de stabiliteit van de 10 constructie.

Bij voorkeur wordt het aanbrengen van de berekende hoeveelheid isolatiemateriaal uitgevoerd door middel van een verdeelinrichting met minstens één mondstuk, op een zodanige wijze dat na het aanbrengen minstens de volledige bodem van het minstens één vak bedekt is met een laag van het 15 isolatiemateriaal van de vooraf bepaalde dikte.

Door het bedekken van de ganse bodem wordt een optimale isolatie van het skeletbouwsegment verkregen. Door het isolatiemateriaal te verdelen over de volledige bodem wordt een goede verdeling van het isolatiemateriaal bekomen, en kan de gewenste dikte vrij nauwkeurig ingesteld 20 worden.

Bij voorkeur omvat de werkwijze volgens de uitvinding tevens de stap van het meten van de dikte van het opgeschuimde isolatiemateriaal en neemt de berekening van de hoeveelheid isolatiemateriaal de gemeten dikte in rekening.

25 Bij voorkeur omvat de werkwijze volgens de uitvinding tevens de stap van het meten van de luchtvochtigheid en de omgevingstemperatuur, en wordt deze meting mee in rekening gebracht bij de berekening van de hoeveelheid isolatiemateriaal.

Door de werkelijke dikte van de opgeschuimde isolatie van 30 een vak te meten en te vergelijken met de gewenste dikte volgens het plan, wordt een correctie-mechanisme voorzien zoals in een gesloten lus regel-systeem. Daardoor is het mogelijk een nauwkeurigere berekening uit te voeren voor de hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal van nog te isoleren vakken, waardoor zo 5 weinig mogelijk isolatiemateriaal wordt verspild. Om dezelfde reden wordt bij voorkeur ook de omgevingstemperatuur en de luchtvochtigheid gemeten, en mee in rekening gebracht.

Bij voorkeur omvat de werkwijze volgens de uitvinding 5 tevens de stap van het verwarmen van het isolatiemateriaal. Door de temperatuur van het isolatiemateriaal te beïnvloeden, kunnen de procesparameters nauwkeuriger in de hand worden gehouden, en zal de berekening van de nodige hoeveelheid isolatiemateriaal nog nauwkeuriger zijn, waardoor er nog minder verlies aan materiaal is.

10 Het is tevens een doel van de uitvinding om een skeletbouwsegment te verschaffen dat vervaardigd werd volgens de bovenstaande werkwijze.

Het is tevens een doel van de uitvinding om een inrichting te verschaffen voor het vervaardigen van een dergelijke skeletbouwsegment.

15 Het is tevens een doel van de uitvinding om een software programma te verschaffen voor het uitvoeren van een dergelijke werkwijze.

De uitvinding wordt verder verduidelijkt aan de hand van de onderstaande beschrijving en de bijhorende figuren van een voorkeursuitvoeringsvorm van een werkwijze, een skeletbouwsegment en een 20 inrichting volgens deze uitvinding.

Fig 1 toont een houten of metalen balk.

Fig 2 toont een houten of metalen frame vervaardigd uit de houten of metalen balken volgens Fig 1.

Fig 3 toont een vlakke plaat.

25 Figuren 4A-4C tonen een eerste voorkeursuitvoeringsvorm van een werkwijze volgens de uitvinding.

Fig 4A toont een uitvoeringsvorm van een assemblage vervaardigd uit het frame van Figuur 2 en de vlakke plaat van Figuur 3 in perspectief.

30 Fig 4B toont het aanbrengen en verdelen van isolatiemateriaal aan de hand van een doorsnede van de half open assemblage van Fig 4A, volgens de doorsnede l-l 6

Fig 4C toont een doorsnede van een skeletbouwsegment volgens de uitvinding, na het aanbrengen van een tweede vlakke plaat op het half open assemblage van Fig 4B.

Figuren 5A-5E tonen een tweede 5 voorkeursuitvoeringsvorm van een werkwijze volgens de uitvinding.

Fig 5A toont dezelfde assemblage als Fig 4A.

Fig 5B toont een doorsnede van de half open assemblage van Fig 5A, volgens de doorsnede l-l, na het aanbrengen en opschuimen van daarin aangebracht isolatiemateriaal tot boven de rand van het frame.

10 Fig 5C toont de assemblage van Fig 5B nadat het gedeelte van het isolatiemateriaal dat boven de rand van het frame uitststeekt is verwijderd.

Fig 5D toont de assemblage van Fig 5C in perspectief.

Fig 5E toont een doorsnede van een skeletbouwsegment volgens de uitvinding, na het aanbrengen van een tweede vlakke plaat op de half 15 open assemblage van Fig 5C.

Fig 6A toont het skeletbouwsegment van Fig 4C of Fig 5E in perspectief, voordat een opening voor een raam gemaakt is.

Fig 6B toont het skeletbouwsegment van Fig 6A nadat een opening voor een raam gemaakt is.

20 Fig 6C toont een alternatieve vorm en afmetingen van een skeletbouwsegment volgens de uitvinding.

Fig 7 toont een blockdiagram van een voorkeursuitvoeringsvorm van een inrichting volgens de uitvinding.

De huidige uitvinding reikt een efficiënte oplossing aan 25 voor het isoleren van skeletbouw-woningen. Zulke woningen worden vandaag de dag meestal opgebouwd door het vervaardigen van prefab-panelen, die traditioneel geïsoleerd zijn met glaswol of rotswol. Deze prefab-panelen, verder skeletbouwsegmenten genoemd, omvatten meestal één volledige zijwand van een verdieping van een gebouw, en worden onderling verbonden op de werf 30 verbonden. Zulke skeletbouwsegmenten kunnen zowel aan de buitenkant van het gebouw gebruikt worden (als buitenmuur), alsook aan de binnenkant van een gebouw (als binnenmuur). Deze skeletbouwsegmenten kunnen eventueel 7 openingen hebben voor het bevestigen van ramen of deuren, of ze kunnen gebruikt worden voor de constructie van het dak.

Doorgaans omvatten deze skeletbouwsegmenten twee evenwijdige platen met daartussen een frame, waardoor een aantal individuele 5 vakken (ruimtes) worden gedefinieerd. Vandaag de dag worden zulke woningen meestal in-situ geïsoleerd door het maken van openingen in één van de twee platen, en door het inspuiten van een cellulose isolatiemateriaal, bv isofloc®, in de ruimtes. Het vergt veel vakkennis en ervaring om dit materiaal op een professionele wijze aan te brengen, maar dan nog zijn de omstandigheden voor 10 het aanbrengen ervan verre van ideaal. Zo is er een inherent probleem dat de panelen rechtop staan, waardoor het materiaal naar beneden vloeit of zakt, waardoor de densiteit onderaan het segment meestal hoger is dan bovenaan. Dit kan zowel tijdens de productie gebeuren, maar verzakkingen kunnen ook achteraf optreden. Bovendien is er geen enkele manier om deze opvulling achteraf te 15 controleren. Verder wordt de ingespoten hoeveelheid materiaal niet op voorhand berekend, zodat er doorgaans een overschot aan materiaal wordt ingebracht die na het uitzetten grotendeels terug uit de gaten komt, wat een enorme verkwisting van materiaal betekent. Deze materialen zijn niet luchtdicht of dampdicht, wat cruciaal is in passief en nul energie woningen.

20 De werkwijze voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment volgens de uitvinding omvat de stappen van: - het verschaffen van een half open assemblage 2 met vooraf bepaalde afmetingen bepaald op basis van een plan 16 van een te construeren gebouw, waarbij de assemblage 2 een eerste vlakke plaat 3 omvat waaraan een frame 4 is bevestigd, - het 25 positioneren van de half open assemblage in een liggende positie zodanig dat de eerste vlakke plaat zich onder het frame bevindt, waarbij de eerste vlakke plaat en het frame samen minstens één vak met een bodem en een opstaande rand definiëren; - het berekenen van een aan te brengen hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal dat kan opschuimen, uit de afmetingen van het minstens één vak 30 en uit een vooraf bepaalde dikte van het isolatiemateriaal volgens het plan; - het aanbrengen van de berekende hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal in het minstens één vak; - het vrij laten opschuimen van het aangebrachte en verdeelde isolatiemateriaal gedurende een vooraf bepaalde periode; - het aanbrengen en 8 bevestigen van een tweede vlakke plaat na de vooraf bepaalde periode, evenwijdig met en op een afstand van de eerste vlakke plaat, zodanig dat het frame zich tussen de eerste en tweede vlakke plaat bevindt.

Een eerste voorkeursuitvoeringsvorm van deze werkwijze 5 wordt geïllustreerd in Fig 4A tot Fig 4C. Daarbij wordt vertrokken van een half open assemblage 2 zoals getoond in Fig 4A. Dit assemblage 2 wordt in een liggende positie gepositioneerd, bij voorkeur horizontaal. Het assemblage 2 vertoont minstens één vak 5, meestal een veelheid van vakken 5, die minstens gedeeltelijk opgevuld dienen te worden met isolatiemateriaal 8. Volgens de uitvinding wordt de 10 aan te brengen hoeveelheid isolatiemateriaal 8 berekend op basis van de afmetingen (en vorm) van het vak 5, alsook de vooraf bepaalde gewenste hoogte van de laag aan te brengen isolatiemateriaal 8 volgens het plan 16. In Fig 4B bedraagt deze hoogte ongeveer 1/4 van de dikte van het frame 4, maar deze vooraf bepaalde dikte kan een willekeurige dikte zijn gaande van 1% (geen 15 isolatie) tot nagenoeg 100% (maximale hoeveelheid) van de dikte van het frame 4, bijvoorbeeld 1%, 5%, 10%, 20%, 30%, 40%, 50%, 60%, 70%, 80%, 90%, 95%, 99%. De vorm van de vakken 5 is bij voorkeur driehoekig of rechthoekig.

Het isolatiemateriaal 8 wordt bij voorkeur aangebracht door een mondstuk 25, dewelke in Fig 4B de vorm aanneemt van een sproeikop, die het 20 isolatiemateriaal 8 tegen de bodem 6 en tegen de opstaande randen 7 en in de hoeken van het te vullen vak 5 spuit, maar andere uitvoeringen van mondstukken zijn eveneens mogelijk, bv een mondstuk waaruit het isolatiemateriaal 8 kan vloeien. In de praktijk worden bji voorkeur meerdere sproeikoppen tegelijk gebruikt bij het vullen van één vak 5, en worden ook meerdere vakken 5 tegelijk gevuld. 25 Volgens de uitvinding wordt de hoeveelheid isolatiemateriaal 8 dat in één vak 5 terecht komt op voorhand berekend, en worden de sproeikoppen zo gestuurd dat de hoogte van de isolatielaag na het opschuimen, optimaal overeenkomt met de gewenste dikte 15 volgens het plan 16. Nadat het isolatiemateriaal 8 voldoende is opgeschuimd, kan de tweede vlakke plaat 13 worden aangebracht en bevestigd 30 worden op de assemblage 2, zoals getoond in Fig 4C.

De open ruimte kan benut worden voor het aanbrengen van technische voorzieningen (bv electrische leidingen of waterleidingen), die anders aan een buitenzijde van het skeletbouwsegment dienen te worden 9 aangebracht. Op deze manier kan een monolytisch skeletbouwsegment worden verschaft, dat volledig afgewerkt is, en zeer snel geplaatst kan worden in situ. Door deze voorzieningen aan de binnenzijde van het skeletbouwsegment te plaatsen, is externe opbouw en afwerking overbodig, en kunnen kosten en materiaal bespaard 5 worden.

Indien het frame bijvoorbeeld 17 cm dik is, en het isolatiemateriaal 10 cm dik is, dan is er 7 cm open ruimte voor het plaatsen van de technische middelen. Een andere mogelijkheid is een frame van 16cm dik, en 12 cm schuim, maar andere afmetingen zijn eveneens mogelijk.

10 Een tweede voorkeursuitvoeringsvorm van de werkwijze volgens de uitvinding wordt geïllustreerd in Fig 5A tot Fig 5E. Daarbij wordt eveneens vertrokken van een half open assemblage zoals getoond in Fig 5A. Dit assemblage 2 wordt in een liggende positie gepositioneerd, bij voorkeur horizontaal. Het assemblage 2 vertoont minstens één vak 5, meestal een veelheid 15 van individuele vakken 5, die opgevuld dienen te worden met isolatiemateriaal 8. Volgens de uitvinding wordt de aan te brengen hoeveelheid isolatiemateriaal 8 berekend op basis van de afmetingen (en vorm) van ieder vak 5, alsook uit de vooraf bepaalde gewenste hoogte 15 van de laag aan te brengen isolatiemateriaal 8 volgens het plan. In de tweede voorkeursuitvoeringsvorm bedraagt de gewenste 20 dikte 15 van het isolatiemateriaal 100% van de dikte van het frame 4, d.w.z. de maximale isolatie voor een gegeven framedikte. Aangezien er onvermijdelijk toleranties zullen zitten op de werkelijke hoogte van het opgeschuimde isolatiemateriaal 8, wordt bij deze uitvoeringsvorm de hoeveelheid isolatiemateriaal 8 zodanig gekozen dat het opgeschuimde isolatiemateriaal 8 tot boven de 25 opstaande rand 7 van het frame 4 uitsteekt (Fig 5B), bij voorkeur net boven deze opstaande rand 7, en daarna het uitstekende gedeelte te verwijderen, bv door weg te snijden of te zagen (Fig 5C). Volgens de uitvinding is het de bedoeling om de gewenste waarde van 100% materiaalgebruik zo goed mogelijk te benaderen, zodat zo weinig mogelijk isolatiemateriaal 8 hoeft weggesneden te worden. Na het 30 verwijderen van het overtollige gedeelte van het isolatiemateriaal 8 (Fig 5D) kan de tweede vlakke plaat 13 worden aangebracht en bevestigd worden op de assemblage 2, zoals getoond in Fig 5E.

10

Figuur 6A toont het skeletbouwsegment 1 van zowel Fig 4C als van Fig 5E in perspectief aanzicht. Men kan aan de buitenzijde niet zien hoe dik de aangebrachte isolatielaag 8 werkelijk is.

Figuur 1 toont een balk 10 die gebruikt kan worden voor 5 het vervaardigen van het frame 4, getoond in Fig 2. Doorgaans dient de lengte van de balken 10 daartoe aangepast te worden. Dit kan op klassieke manieren, zoals bijvoorbeeld door te zagen, of op een andere klassieke wijze. Figuur 3 toont de eerste en tweede plaat 3, 13 die bevestigd worden aan het frame 4 van Fig 2 om het assemblage 2 van Fig 4A en Fig 5A te bekomen. Het frame 4 kan een houten 10 frame zijn. Het frame kan echter ook uit een ander materiaal gebouwd zijn, bijvoorbeeld metaal zoals staal of aluminium. Een voordeel van een houten frame is dat het koude bruggen vermijdt. Een voordeel van een metalen frame is dat het sterker en stijver is, waardoor de hoogte van de skeletwoning hoger kan zijn.

De vorm en de afmetingen van het skeletbouwsegment 1 15 van Fig 6A is uiteraard slechts één voorbeeld van een skeletbouwsegment 1 volgens de uitvinding. Andere vormen en afmetingen zijn eveneens mogelijk. Zo toont Fig 6B bijvoorbeeld een skeletbouwsegment 1 van een bovenverdieping van een gebouw met twee afgeschuinde randen, en zonder een opening voor een deur of venster. Andere vormen en afmetingen zijn uiteraard ook mogelijk, en uiteraard 20 geldt hetzelfde voor de het overeenkomstig frame en de overeenkomstige vlakke platen 3, 13.

Bij voorkeur is de vooraf bepaalde periode een periode groter dan 1 sec, bij voorkeur een periode tussen 5 sec en 30 minuten, bij meer voorkeur een periode tussen 10 sec en 10 minuten.

25 De vakman kan de reactiesnelheid van het opschuimen aanpassen door de aanvoersneiheid van het isolatiemateriaal en de samenstelling ervan aan te passen en optimaal af te stemmen op de karakteristieken (bv aanvoersneiheid, productietijd, enz) van de inrichting waarop deze werkwijze wordt uitgevoerd.

30 Bij voorkeur omvat het isolatiemateriaal 8 polyurethaan (PUR) schuim of polyisocyanuraat (PIR) schuim.

Zowel PUR als PIR zijn hoogwaardige isolatiematerialen met goede thermische isolatoren. Beide materialen hebben een lambda-waarde 11 van 0,026 - 0,035 W/mK. Indien gewenst kan dit schuim brandwerend gemaakt worden door toevoeging van gekende stoffen. Alternatief kan ook een isolatieschuim gebruikt worden met open celstructuur. Zulk materiaal is doorgaans goedkoper, maar niet diffusiedicht. Bij voorkeur wordt een isolatieschuim gebruikt 5 met gesloten celstructuur, omdat dat dampdicht is, en daarmee beter geschikt is voor passief-woningen. Hierdoor kan het gebruik van een folie die de wand luchtdicht en dampdicht moet maken, vermeden worden.

Een bijkomend voordeel is dat de isolatiewaarde niet of nauwelijks degradeert in de tijd ten gevolge van ongewenst doorzakken, zoals 10 vaak wel het geval is met zacht isolatiemateriaal zoals glaswol of rotswol.

Bij voorkeur is de eerste vlakke plaat 3 vervaardigd is uit hout of gipsvezelplaat.

Hout en gipsvezelplaat zijn materialen die zeer geschikt zijn voor gebruik in deze toepassing, aangezien ze een hoge mate van sterkte 15 vertonen, en een goede hechting toelaten met het isolatiemateriaal 8. Optioneel kan het oppervlak van de vlakke plaat 3, 13 ruwer gemaakt worden om de hechting te verhogen, bv door de vlakke plaat 3, 13 te zandstralen. Maar een harde vlakke plaat van ieder ander materiaal geschikt geacht door de vakman kan eveneens gebruikt worden, bv een harde vlakke geperste isolatie-plaat.

20 Het meten van de dikte 15 van de laag van het isolatiemateriaal 8 gebeurt bij voorkeur op meerdere plaatsen. Dit kan bv gebeuren door gebruik te maken van een lichtsensor, bv een lichtsensor die over het vak kan bewogen worden, of door een rij van lichtsensoren, maar andere manieren gekend bij de vakman kunnen eveneens gebruikt worden, bv één of meerdere 3D-25 camera's.

Bij voorkeur is het skeletbouwsegment (1) een houtskeletbouwsegment.

Bij voorkeur is het frame een houten frame. Het frame kan echter ook uit metaal vervaardigd zijn, bv uit staal of aluminium.

30 Optioneel omvat de werkwijze volgens de uitvinding tevens de stap van het verwijderen van een gedeelte van het isolatiemateriaal 8 dat boven de opstaande rand 7 uitsteekt.

12

Dit is met name het geval wanneer het de bedoeling is om het skeletbouwsegment 1 voor 100% te vullen. Aangezien volgens de uitvinding de tweede vlakke plaat 13 pas wordt aangebracht na het nagenoeg volledig opschuimen van het isolatiemateriaal 8, dient het isolatiemateriaal 8 dat boven de 5 opstaande rand 7 uitsteekt eerst verwijderd te worden, bv door middel van snijden of zagen, vooraleer de tweede plaat 13 kan worden aangebracht. Door de beschreven werkwijze is het mogelijk om met name in dit geval, waarbij het vak 5 helemaal gevuld dient te worden, om een zodanige hoeveelheid isolatiemateriaal 8 aan te brengen en te verdelen in het vak 5 dat de hoogte van het isolatiemateriaal 10 8 dat boven de opstaande rand 7 uitsteekt, zo laag mogelijk is, zodat er zo weinig mogelijk materiaal 8 verloren gaat.

Bij voorkeur omvat de werkwijze volgens de uitvinding tevens de stap van het meten van de luchtvochtigheid en de omgevingstemperatuur, en wordt de gemeten luchtvochtigheid en 15 omgevingstemperatuur mee in rekening gebracht bij de berekening van de hoeveelheid aan te brengen isolatiemateriaal 8.

De gemeten waarden van luchtvochtigheid en temperatuur kunnen eveneens gebruikt worden om het tijdstip te bepalen waarop de dikte van het isolatiemateriaal 8 kan gemeten worden, of bij de bepaling van de vooraf 20 bepaalde periode waarna de tweede vlakke plaat 13 op het frame 4 mag aangebracht worden.

Bij voorkeur omvat de werkwijze volgens de uitvinding tevens de stap van het verwarmen van het isolatiemateriaal 8 voor of tijdens het aanbrengen en verdelen ervan.

25 Door het opwarmen van het isolatiemateriaal 8 kan de snelheid van de reactie en bijgevolg de snelheid van het opschuimen en uitharden beïnvloed worden. De vakman kan de opwarming zo kiezen dat een goed compromis wordt bereikt tussen het nauwkeurig kunnen aansturen van het vullen van de vakken 5 tot op de gewenste hoogte volgens het plan 16, een hoge 30 kwaliteit en uniformiteit van het schuim, en een hoge productiesnelheid. Door het voorzien van een constante temperatuur van het isolatiemateriaal zullen de correcties uit de feedback-lus ook beter convergeren en de hoogte van het isolatiemateriaal 8 minder fluctueren.

13

Bij voorkeur omvat de stap van het verschaffen van de assemblage 2 de volgende stappen: - het verschaffen van een veelheid van balken 10, en het zagen van de balken 10 op vooraf bepaalde lengtes volgens het plan 16; - het positioneren van de balken 10 op een vooraf bepaalde positie en 5 oriëntatie ten opzicht van elkaar; - het bevestigen van de balken 10 aan elkaar ter vorming van een frame 4; - het verschaffen van een eerste vlakke plaat 3 met afmetingen die overeenstemmen met die van het frame 4; - het positioneren en oriënteren van de eerste vlakke plaat 3 zodat ze past op het frame 4; - het bevestigen van de eerste vlakke plaat 3 aan het frame 4.

10 Het bevestigen van de balken 10 aan elkaar, en het bevestigen van de eerste en tweede vlakke plaat 3, 13 aan het frame 4 kan bijvoorbeeld gebeuren gebruik makend van nagels of spijkers, of door te nieten, of te schroeven, of te lassen of te lijmen, of door iedere andere techniek gekend bij de vakman.

15 In een alternatieve uitvoeringsvorm van de werkwijze volgens de uitvinding kan de opening voor een raam of deur op voorhand aangebracht worden aan de eerste en tweede vlakke plaat 3, 13, voordat ze bevestigd worden aan het frame 4. Deze opening stelt geen probleem voor het vullen van het isolatiemateriaal 8, aangezien het vak (of vakken) die 20 overeenkomen met de opening toch niet gevuld worden met isolatiemateriaal 8. Het kan zelfs een voordeel zijn deze openingen op voorhand aan te brengen in de vlakke plaat 3, 13 (bv door middel van een cirkelzaag of een lintzaag of andere gekende technieken) omdat daardoor het risico het frame 4 te beschadigen wordt geëlimineerd.

25 Merk op dat volgens de beschreven werkwijze het isolatiemateriaal 8 zich niet zal hechten aan de tweede vlakke plaat 13, en dat hoeft ook niet, omdat het reeds gehecht is aan de eerste vlakke plaat 3, waardoor het te vervaardigen skeletbouwsegment reeds damp- en luchtdicht gemaakt is.

Als voornaamste voordelen van de werkwijze volgens de 30 uitvinding in vergelijking met het aanbrengen van het isolatiemateriaal 8 in situ, kunnen genoemd worden dat het isoleren in situ erg lang duurt, dat ervaren (dus duur en schaars) personeel nodig is, en vooral dat er veel verkwisting is van isolatiemateriaal 8 omdat de hoeveelheid isolatiemateriaal 8 niet aangepast is aan 14 de te vullen ruimte, en bijgevolg de uitzetting niet controleerbaar is. Bovendien is de kwaliteit van het schuim van een mobiele spuitmachine nooit zo goed als die verkregen in een continu proces in de fabriek, temeer omdat de vochtigheid en temperatuur in situ niet controleerbaar zijn.

5 De werkwijze volgens de uitvoering biedt als bijkomend voordeel dat er arbeidskosten op de werf kunnen gespaard worden, en dat er veel sneller woningen kunnen geproduceerd en geplaatst worden.

Figuur 7 toont een inrichting voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment 1, omvattende: - eerste positioneringsmiddelen 23 voor het 10 positioneren van een half open assemblage 2 met vooraf bepaalde afmetingen bepaald op basis van een plan 16 van een te construeren gebouw, waarbij de assemblage 2 een eerste vlakke plaat 3 omvat waaraan een frame 4 is bevestigd, in een liggende positie zodanig dat de eerste vlakke plaat 3 zich onderaan het frame 4 bevindt, en waarbij de eerste vlakke plaat 3 en het frame 4 samen 15 minstens één vak 5 met een bodem 6 en een opstaande rand 7 definiëren; - een computer met een rekeneenheid en met leesmiddelen voor het lezen van de gegevens van een plan uit een gegevensbank voor het berekenen van een aan te brengen hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal 8 dan kan opschuimen uit de afmetingen van het minstens één vak van de assemblage 2 en uit een vooraf 20 bepaalde dikte 15 van het aan te brengen isolatiemateriaal volgens het plan 16; -een verdeelinrichting 24 met minstens één mondstuk 25 voor het aanbrengen van de berekende hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal 8 in het minstens één vak van de liggende assemblage 2; - tweede assemblagemiddelen 26 voor het aanbrengen en bevestigen van een tweede vlakke plaat 13 evenwijdig met en op 25 een afstand van de eerste vlakke plaat 3, zodanig dat het frame 4 zich tussen de eerste en tweede vlakke plaat 3, 13 bevindt.

In Fig 7 wordt een geïntegreerde vol-automatische en computer-gestuurde inrichting 19 getoond. Dit is een voorkeursuitvoeringsvorm van een inrichting volgens de uitvinding, maar het is niet noodzakelijk voor de 30 uitvinding dat de inrichting 19 geïntegreerd of vol-automatisch is. Bepaalde stappen kunnen ook apart en geheel of gedeeltelijk manueel worden uitgevoerd. Zo kan de eerste assemblage (van het frame 4) bijvoorbeeld apart vervaardigd worden in een tweede productie-lijn, of ze kan ook manueel vervaardigd worden.

15

Ook het positioneren en bevestigen van de tweede vlakke plaat 13 aan de assemblage 2 kan geheel of gedeeltelijk manueel uitgevoerd worden.

De werking van de getoonde inrichting 19 is als volgt. Een computer 20 leest de gegevens van een plan 16 die werden opgeslagen in een 5 gegevensbank 21, welke gekoppeld is aan de computer 20. Deze gegevens kunnen bv opgeslagen zijn onder de vorm van een CAD-tekening (Computer Aided Design), of op eender welke andere manier gekend bij de vakman. Hoewel deze gegevens bij voorkeur worden opgehaald of berekend uit de gegevensbank 21, is dit niet strict noodzakelijk voor de uitvinding. Alternatief kunnen bijvoorbeeld de 10 afmetingen van het assemblage 2 worden opgemeten. In de voorkeursuitvoeringsvorm van Fig 7 stuurt de computer 20 eerste assemblagemiddelen 22 aan. Deze zagen balken 10 op de gewenste lengte volgens het plan 16, en vervaardigen daaruit een frame 4, zoals getoond in Fig 2. Het frame 4 wordt bevestigd aan een eerste vlakke plaat 3, om een half open assemblage 2 te 15 verkrijgen, zoals getoond in Fig 4A of 5A.. Aan de hand van de afmetingen van het plan 16 en aan de hand van de gewenste opvuldikte berekent de computer 20 hoeveel isolatiemateriaal 8 in ieder te vullen vak 5 moet aangebracht worden, en de computer 20 geeft aan welke vakken 5 gevuld dienen te .worden. In de verdeelinrichting 24 wordt vervolgens deze berekende hoeveelheid 20 isolatiemateriaal 8 in het betreffende vak aangebracht, zoals getoond in Fig 4B of 5B. In Fig 7 wordt schematisch één vat voorgesteld als houder van het isolatiemateriaal 8, maar in de praktijk kunnen dit meerdere vaten zijn. Zo wordt polyurethaan bv gevormd door een mengsel van twee vloeistoffen. Informatie hierover is uitgebreid beschreven in de literatuur, en behoeft daarom hier geen 25 verdere toelichting.

De verdeelinrichting 24 bevat tevens verwijderingsmiddelen 27 voor het eventueel verwijderen van het isolatiemateriaal 8 dat boven de opstaande rand 7 van het vak 5 is opgeschuimd. Vervolgens wordt een tweede vlakke plaat 13 aangebracht en bevestigd aan de assemblage 2. 30 Hierdoor wordt een skeletbouwsegment 1 bekomen zonder opening, (zoals getoond in Fig 6A) Indien nodig worden daarna door de afwerkingsmiddelen 30 openingen voor ramen of deuren aangebracht in het skeletbouwsegment 1, bijvoorbeeld door middel van een cirkelzaag (Fig 6B).

16

Een belangrijk verschil met inrichtingen voor het vervaardigen van sandwichpanelen is dat daar grote reeksen van panelen met constante afmetingen worden vervaardigd, terwijl de inrichting volgens de huidige uitvinding voorzien is om op maat gemaakte skeletbouwsegmenten 1 te maken. Dit 5 is nodig omdat niet alleen de afmetingen van woning tot woning sterk verschillen, maar ook de afmetingen van de skeletbouwsegmenten 1 van eenzelfde woning kunnen sterk uiteenlopen.

Bij voorkeur omvat de verdeelinrichting 24 derde positioneringsmiddelen voor het verplaatsen van het mondstuk 25 boven het 10 minstens één vak 5 voor het aanbrengen van het isolatiemateriaal 8.

Alternatief omvat de verdeelinrichting 24 vierde positioneringsmiddelen voor het positioneren en verplaatsen van het minstens één vak 5 onder het mondstuk 25 voor het aanbrengen van het isolatiemateriaal 8.

Door het mondstuk 25 te verplaatsen ten opzichte van het 15 vak 5 of omgekeerd, kan een betere verdeling van het isolatiemateriaal 8 in het vak 5 bekomen worden, en dus een meer uniforme hoogte van het schuim.

Het aanbrengen van het isolatiemateriaal 8, bv door middel van spuiten of gieten of laten vloeien, gebeurt best als de assemblage 2 nagenoeg horizontaal ligt. Als het isolatiemateriaal 8 voldoende gedroogd is, d.w.z. dat het 20 buitenste oppervlak van het schuim nagenoeg niet meer zal vervormen, mag de assemblage 2 eventueel gekanteld worden.

Het skeletbouwsegment 1 verkregen volgens deze uitvinding is uitermate geschikt voor zgn passief-woningen, of nul-energie woningen.

25 Desgewenst kan het skeletbouwsegment 1 zoals getoond in Fig 6A-6C verder afgewerkt worden, bv door de plaatsing van een raamprofiel of een deurprofiel. Eventueel kunnen ook op de eerste of tweede vlakke plaat 3, 13 electrische of andere technische leidingen geplaatst worden, waarna eventueel een derde vlakke plaat voor de afwerking kan zorgen. Deze technieken zijn 30 gekend bij de vakman.

1037711

Claims

1. Werkwijze voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment (1), die de stap omvat van het verschaffen van een half open assemblage (2) met vooraf bepaalde afmetingen bepaald op basis van een plan 5 (16) van een te construeren gebouw, waarbij de assemblage (2) een eerste vlakke plaat (3) omvat waaraan een frame (4) is bevestigd, gekenmerkt doordat de werkwijze tevens de stappen omvat van: - het positioneren van de half open assemblage (2) in een liggende positie zodanig dat de eerste vlakke plaat (3) zich onder het frame (4) 10 bevindt, waarbij de eerste vlakke plaat (3) en het frame (4) samen minstens één vak (5) met een bodem (6) en een opstaande rand (7) definiëren; - het berekenen van een aan te brengen hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal (8) dat kan opschuimen uit de afmetingen van het minstens één vak (5) en uit een vooraf bepaalde dikte (15) van het aan te brengen 15 isolatiemateriaal (8) volgens het plan (16); - het aanbrengen van de berekende hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal (8) in het minstens één vak (5); - het vrij laten opschuimen van het aangebrachte en verdeelde isolatiemateriaal (8) gedurende een vooraf bepaalde periode; 20. het aanbrengen en bevestigen van een tweede vlakke plaat (13) na de vooraf bepaalde periode, evenwijdig met en op een afstand van de eerste vlakke plaat (3), zodanig dat het frame (4) zich tussen de eerste en tweede vlakke plaat (3, 13) bevindt.

2. Werkwijze volgens conclusie 1, gekenmerkt 25 doordat de vooraf bepaalde periode een periode is groter dan 1 sec, bij voorkeur een periode tussen 5 sec en 30 minuten, bij meer voorkeur een periode tussen 10 sec en 10 minuten.

3. Werkwijze volgens conclusie 1 of 2, gekenmerkt doordat het isolatiemateriaal (8) polyurethaan schuim of polyisocyanuraat schuim 30 omvat.

4. Werkwijze volgens één der voorgaande conclusies, gekenmerkt doordat de eerste vlakke plaat (3) vervaardigd is uit hout of gipsvezelplaat. 1037711

5. Werkwijze volgens één der voorgaande conclusies, gekenmerkt doordat het skeletbouwsegment (1) een houtskeletbouwsegment is.

6. Werkwijze volgens één der voorgaande conclusies, gekenmerkt doordat het frame (4) een houten frame is.

7. Werkwijze volgens één der voorgaande conclusies, gekenmerkt doordat het aanbrengen van de berekende hoeveelheid isolatiemateriaal (8) wordt uitgevoerd door middel van een verdeelinrichting (24) met minstens één mondstuk (25), op een zodanige wijze dat na het aanbrengen minstens de volledige bodem (6) van het minstens één vak (5) bedekt is met een 10 laag van het isolatiemateriaal (8) van de vooraf bepaalde dikte (15).

8. Werkwijze volgens één der voorgaande conclusies, gekenmerkt doordat de werkwijze tevens de stap omvat van het meten van een dikte (15) van het opgeschuimde isolatiemateriaal (8), en dat het berekenen van de hoeveelheid isolatiemateriaal de gemeten dikte (15) in rekening neemt.

9. Werkwijze volgens één der voorgaande conclusies, gekenmerkt doordat de werkwijze tevens de stap omvat van het verwijderen van een gedeelte van het isolatiemateriaal (8) dat boven de opstaande rand (7) uitsteekt.

10. Werkwijze volgens één der voorgaande 20 conclusies, gekenmerkt doordat de werkwijze tevens de stap omvat van het meten van de luchtvochtigheid en de omgevingstemperatuur, en dat het berekenen van de hoeveelheid isolatiemateriaal (8) de gemeten luchtvochtigheid en de omgevingstemperatuur in rekening neemt.

11. Werkwijze volgens één der voorgaande 25 conclusies, gekenmerkt doordat de werkwijze tevens de stap omvat van het verwarmen van het isolatiemateriaal (8) voor of tijdens het aanbrengen ervan.

12. Werkwijze volgens één der voorgaande conclusies, gekenmerkt doordat het verschaffen van de assemblage (2) de volgende stappen omvat: 30. het verschaffen van een veelheid van balken (10), en het zagen van de balken (10) op vooraf bepaalde lengtes volgens het plan (16); - het positioneren van de balken (10) op een vooraf bepaalde positie en oriëntatie ten opzicht van elkaar; - het bevestigen van de balken (10) aan elkaar ter vorming van een frame (4); - het verschaffen van een eerste vlakke plaat (3) met afmetingen die overeenstemmen met die van het frame (4); 5. het positioneren en oriënteren van de eerste vlakke plaat (3) zodat ze past op het frame (4); - het bevestigen van de eerste vlakke plaat (3) aan het frame (4).

13. Een skeletbouwsegment (1) vervaardigd volgens 10 één der conclusies 1 -12.

14. Een gebouw dat een skeletbouwsegment (1) omvat volgens conclusie 13.

15. Een inrichting (19) voor het vervaardigen van een skeletbouwsegment (1), omvattende: 15. eerste positioneringsmiddelen (23) voor het positioneren van een half open assemblage (2) met vooraf bepaalde afmetingen bepaald op basis van een plan (16) van een te construeren gebouw, waarbij de assemblage (2) een eerste vlakke plaat (3) omvat waaraan een frame (4) is bevestigd, in een liggende positie zodanig dat de eerste vlakke plaat (3) zich 20 onderaan het frame (4) bevindt, en waarbij de eerste vlakke plaat (3) en het frame (4) samen minstens één vak (5) met een bodem (6) en een opstaande rand (7) definiëren; - een rekeneenheid voor het berekenen van een aan te brengen hoeveelheid vloeibaar isolatiemateriaal (8) dat kan opschuimen uit de 25 afmetingen van het minstens één vak (5) van de assemblage (2) en uit een vooraf bepaalde dikte (15) van het aan te brengen isolatiemateriaal (8) volgens het plan (16); - een verdeelinrichting (24) met minstens één mondstuk (25) voor het aanbrengen van de berekende hoeveelheid vloeibaar 30 isolatiemateriaal (8) in het minstens één vak (5) van de liggende assemblage (2); - tweede assemblagemiddelen (26) voor het aanbrengen en bevestigen van een tweede vlakke plaat (13) evenwijdig met en op een afstand van de eerste vlakke plaat (3), zodanig dat het frame (4) zich tussen de eerste en tweede vlakke plaat (3, 13) bevindt.

16. Een inrichting volgens conclusie 15, gekenmerkt doordat de inrichting (19) tevens een computer (20) omvat die de rekeneenheid 5 omvat, en verder leesmiddelen omvat voor het lezen van de gegevens van het plan (16) uit een gegevensbank (21), en die stuurmiddelen omvat voor het aansturen van de eerste positioneringsmiddelen (23) en de verdeelinrichting (24) en de tweede assemblagemiddelen (26).

17. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 10 16, gekenmerkt doordat het isolatiemateriaal (8) polyurethaan schuim of polyisocyanuraat schuim omvat.

18. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 17, gekenmerkt doordat de eerste en tweede vlakke plaat vervaardigd is uit hout of gipsvezelplaat.

19. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 18, gekenmerkt doordat het skeletbouwsegment (1) een houtskeletbouwsegment is.

20. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 19, gekenmerkt doordat het frame (4) een houten frame is.

21. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 20, gekenmerkt doordat de inrichting (19) tevens eerste assemblagemiddelen (22) omvat voor het verschaffen van de assemblage (2), waarbij de eerste assemblagemiddelen (22) eerste aanvoermiddelen omvatten voor het verschaffen van een veelheid van balken (10), en zaagmiddelen voor het zagen van de balken 25 (10) op een vooraf bepaalde lengte volgens het plan (16), en eerste positioneringsmiddelen voor het positioneren van de balken (10) op een vooraf bepaalde positie en oriëntatie ten opzichte van elkaar, en eerste bevestigingsmiddelen voor het bevestigen van de balken (10) aan elkaar ter vorming van een frame (4), en tweede aanvoermiddelen voor het verschaffen van 30 de eerste vlakke plaat (3) met afmetingen die overeenstemmen met die van het frame (4); en tweede positioneringsmiddelen voor het positioneren en oriënteren van de eerste vlakke plaat (3) op het frame (4), en tweede bevestigingsmiddelen voor het bevestigen van de eerste vlakke plaat (3) aan het frame (4).

22. Een inrichting volgens één der conclusies 15-21, gekenmerkt doordat de verdeelinrichting (24) derde positioneringsmiddelen omvat voor het positioneren en verplaatsen van het mondstuk (25) boven het minstens één vak (5) voor het aanbrengen van het isolatiemateriaal (8).

23. Een inrichting volgens één der conclusies 15-22, gekenmerkt doordat de verdeelinrichting (24) vierde positioneringsmiddelen voor het positioneren en verplaatsen van het minstens één vak onder het mondstuk (25) voor het aanbrengen van het isolatiemateriaal (8).

24. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 10 23, gekenmerkt doordat de inrichting (19) tevens sensoren omvat voor het meten van een dikte (15) van het opgeschuimde isolatiemateriaal (8), en doordat de rekeneenheid bij de berekening van de hoeveelheid isolatiemateriaal (8) rekening houdend met de gemeten dikte (15).

25. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 15 24, gekenmerkt doordat de inrichting tevens verwijderingsmiddelen (27) omvat voor het verwijderen van het isolatiemateriaal (8) dat boven de opstaande rand (7) van het frame (4) uitsteekt.

26. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 25, gekenmerkt doordat de inrichting (19) tevens sensoren omvat voor het meten 20 van de luchtvochtigheid of de omgevingstemperatuur.

27. Een inrichting (19) volgens één der conclusies 15- 26, gekenmerkt doordat de inrichting (19) tevens verwarmingsmiddelen omvat voor het verwarmen van het isolatiemateriaal (8).

28. Een computerprogramma voorzien voor het 25 uitvoeren van een werkwijze volgens één der conclusies 1-12. 1037711